[ Δρόμοι ]

Παράξενοι…
… που είναι οι άνθρωποι. Καταδικάζουν το ψέμα σε έναν πολιτικό και το αναζητούν σε έναν συγγραφέα. Οι συγγραφείς γράφουν ψέματα, μα αν γράφουν καλά, τα μετατρέπουν σε αλήθειες, είπε στο τέλος της διεθνούς έκθεσης βιβλίου του Τουρίνου ο Αλμπέρτο Μανγκέλ, ο συγγραφέας της «Ιστορίας της ανάγνωσης»- ενός ταξιδιού στους τρόπους και στις συνήθειες της ανάγνωσης σε πέντε χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης ιστορίας.

Η ειλικρίνεια…
… του συγγραφέα απέναντι στον αναγνώστη είναι πως του δίνει από την αρχή την υπόσχεση πως θα τον ξεγελάσει- αντίθετα με τον πολιτικάντη που υπόσχεται μονάχα αλήθειες. Λέει ο Καναδοαργεντινός Μανγκέλσε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Λα Στάμπα»: «Η ανάγνωση είναι ένα παιχνίδι με το οποίο ο συγγραφέας προσπαθεί να ξεγελάσει τον αναγνώστη λέγοντάς του: Αυτό που σου διηγούμαι δεν είναι αλήθεια, μα πρέπει να το πιστέψεις. Και ο αναγνώστης του απαντά: Το ξέρω πως δεν είναι αλήθεια, μα το αλλάζω μέσα από την εμπειρία μου σε κάτι που έχει συμβεί αληθινά. Αν αυτό λειτουργήσει, τότε μιλάμε για λογοτεχνία. Αλλιώς, για κακή λογοτεχνία».

Η τεχνολογία…
… της επικοινωνίας έχει διευκολύνει σήμερα τη ζωή του συγγραφέα και έχει δυσκολέψει τη ζωή του αναγνώστη. Η παραγωγή κειμένων έχει γίνει απλούστερη με τα κομπιούτερ. Στα γραφεία των εκδοτών στοιβάζονται καθημερινά νέα βιβλία. «Όμως, πώς αυτή η τεχνολογία εξυπηρετεί τον αναγνώστη;» αναρωτιέται η Κόλιν Ρόμπινσον στο περιοδικό «Λόντον Ριβιού οβ Μπουκς». Αυτή η προνομιακή θέση του συγγραφέα σε σχέση με τον αναγνώστη συνοδεύεται από στατιστικές που δείχνουν ότι ένας στους τέσσερις Αμερικανούς δεν διάβασε πέρυσι ούτε ένα βιβλίο. Με τόση πληθώρα συγγραφέων και έλλειψη αναγνωστών δεν είναι να απορεί κανείς που άνθρωποι οι οποίοι δεν είναι συγγραφείςποπ σταρ, σεφ, πρωταθλητές- κυριαρχούν στους καταλόγους με τα μπεστ σέλερ. «Ίσως το πρόβλημα δεν έχει να κάνει μόνο με τις λέξεις», λέει η Ρόμπινσον. «Οι άνθρωποι σήμερα ζουν μόνοι τους, ψωνίζουν μέσα από το Ίντερνετ, εγκαταλείπουν το σινεμά για ένα DVD και κουβεντιάζουν μέσα από κομπιούτερ αντί να βγαίνουν έξω για ένα ποτηράκι. Σε μια ολοένα και πιο εγωκεντρική κοινωνία ενδιαφέρεται κανείς περισσότερο να ακουστεί παρά να ακούσει, να τον δουν παρά να δει, να τον διαβάσουν παρά να διαβάσει». Ενδιαφέρεται για το δικό του «ψέμα», τον δικό του «μύθο», προτού καν αποκτήσει φωνή για να τον διηγηθεί. Όμως, πόσους μπορεί να ξεγελάσει;

Στα δεκαέξι του…
… χρόνια, ο Αλμπέρτο Μανγκέλδιάβαζε φωναχτά, όπως οι αρχαίοι. Ήταν το 1964, όταν δούλευε σε ένα βιβλιοπωλείο. Σχεδόν τυφλός, ο Μπόρχες έψαχνε τότε κάποιον για να του διαβάζει. Και το έκανε για δύο χρόνια ο νεαρός Μανγκουέλ. «Είχε αποφασίσει να επιστρέψει στην πεζογραφία και ήθελε να ξαναμελετήσει τους μεγάλους συγγραφείς», λέει. «Μου υποδείκνυε τις σελίδες, τα αποσπάσματα. Με διέκοπτε μάλιστα ύστερα από μερικές αράδες για να πει τις σκέψεις του. Εγώ δεν ήμουν παρά μια φωνή».