[ Δρόμοι ]

Ένα απριλιάτικο…
… πρωινό του 1953, το πτώμα μιας νεαρής γυναίκας ξεβράστηκε στην παραλία της Όστιας, κοντά στη Ρώμη. Η Βίλμα Μοντέζι ήταν μοντέλο. Και όπως έγραφαν τότε οι εφημερίδες, είχε φύγει από το σπίτι της στην ιταλική πρωτεύουσα την προηγούμενη μέρα. Η αστυνομία απέδωσε τον θάνατό της σε πνιγμό. Αλλά δεν έπεισε την κοινή γνώμη. Στις καφετέριες της Βία Βένετο, οι θαμώνες μιλούσαν για τον γιο ενός πανίσχυρου πολιτικού (του υπουργού Εξωτερικών Πικιόνι) και για ξέφρενα πάρτι, σταρ, όργια, ναρκωτικά. Η υπόθεση παραμένει μέχρι σήμερα ανεξιχνίαστη.

Το σκάνδαλο…
… Μοντέζι ενέπνευσε στον Φεντερίκο Φελίνι την «Ντόλτσε βίτα», που συμπληρώνει μισό αιώνα. Η ταινία φανέρωνε στο ανύποπτο ακόμη τότε κοινό τα μυστικά της υψηλής κοινωνίας και το πόσο ευάλωτοι ήταν οι απλοί άνθρωποι από τη διαφθορά των ισχυρών. Ο Φελίνι δείχνει επτά μέρες από τη ζωή του Μαρτσέλο (Μαστρογιάνι). Ο Μαρτσέλο είναι δημοσιογρά- φος που γράφει για το «λάιφ στάιλ», μολονότι το όνειρό του είναι να γράψει κάποτε σοβαρά. Όμως, το «λάιφ στάιλ» φέρνει στην εφημερίδα του λεφτά κι αυτός δεν έχει τη δύναμη να αντισταθεί στον διευθυντή του. Αφήνει τα όνειρά του πίσω του, αποφασίζοντας πως, αφού δεν έχει τη δύναμη να αλλάξει την κατάσταση, μπορεί τουλάχιστον να την απολαύσει. Έτσι συνδέεται με μια κοσμική που πλήττει αφόρητα (Ανούκ Αιμέ) κι αφήνεται να βουλιάξει στις ηδονές της ρωμαϊκής παρακμής.

Η ταινία…
… αρχίζει δείχνοντας ένα γύψινο άγαλμα του Χριστού να μεταφέρεται με ελικόπτερο στο Βατικανό. Με ανοιχτά τα χέρια πάνω από την πόλη, ο Χριστός μοιάζει σαν να ευλογεί τη νέα Ρώμη του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος, που στις ταράτσες της λιάζονται γυναίκες με μπικίνι- μέλη κι αυτές της νέας μαζικής κοινωνίας του «λάιφ στάιλ». Αυτή η σκηνή καταδικάστηκε από τον Πάπα, ενώ η ταινία απαγορεύτηκε στην Ισπανία (μέχρι τον θάνατο του Φράνκο το 1975) και λογοκρίθηκε στην Ολλανδία (η σκηνή του τέλους με το όργιο και τη φιέστα των πλουσίων). Στην πρεμιέρα στο Μιλάνο έγινε μεγάλος σάλος. Το «καλλιεργημένο» κοινό ξέσπασε με σφυρίγματα, αποδοκιμασίες, και κραυγές: «Φτάνει! Αίσχος!». Στην έξοδο του κινηματογράφου «Κάπιτολ», κάποιοι φώναζαν στον Μαστρογιάνι «Παλιάνθρωπε, κομμουνιστή!», ενώ κάποιοι άλλοι έφτυναν τον σκηνοθέτη. Ήταν ένα κοινό που ένιωθε πως η ταινία πρόδιδε τις υποσχέσεις που του είχε δώσει το ιταλικό οικονομικό θαύμα, φανερώνοντας για πρώτη φορά τις πιο σκοτεινές και σκανδαλώδεις κοινωνικές πτυχές του. Ήταν ένα αθώο κοινό.

Ο Φελίνι…
… δεν υπάρχει πια, ούτε ο Νίνο Ρότα, που έγραψε τη μουσική της ταινίας, η οποία χαρακτηρίστηκε μία από τις έξι καλύτερες του κόσμου. Και πάει καιρός που έχει χαθεί και η αθωότητα του κοινού. Σαν να έγινε κι αυτό συνένοχο- έστω από μακριά, έστω παθητικά- στα σκάνδαλα της εξουσίας και της Εκκλησίας που κάποτε σατίρισε ο Φελίνι, δεν του έχει απομείνει πια οργή για να φωνάξει «Αίσχος!».