Φαινόμενα

Ασυνήθιστο μήνυμα
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Η παραίτηση πολιτικού και μάλιστα για λόγους ευθιξίας είναι ενέργεια που δεν συνηθίζεται στην ελληνική πολιτική σκηνή
Σε μια θορυβώδη πολιτική συγκυρία, με την ιλιγγιώδη τηλεοπτική ταχύτητα των γεγονότων να δημιουργεί την ψευδαίσθηση της καταιγιστικής δράσης, αίφνης μια ενέργεια πολιτικού μοιάζει να απαιτεί την απαραίτητη «παύση», που στη θεατρική σκηνοθεσία εξασφαλίζει την καθήλωση του κοινού και την αγωνιώδη προσμονή για την εξέλιξη. Η απόφαση του κ. Βερελή να προβεί σε κάτι τέτοιο αποτελεί εκτυφλωτικό πολιτικό μήνυμα.

Είναι γνωστό από τη θεωρία της επικοινωνίας ότι τα πολιτικά μηνύματα που γίνονται αντιληπτά και αποδεκτά από τους πολίτες είναι εκείνα που αφ΄ ενός μεν ανταποκρίνονται στις αντιλήψεις, τα βιώματα και την κουλτούρα τους αφ΄ ετέρου δε, συνοδεύονται από αξιοπιστία. Και ως προς το πρώτο σκέλος είναι προφανές ότι η ανακοίνωση της παραίτησης ενός δραστήριου πολιτικού από τη βουλευτική του ιδιότητα όχι γιατί εμπλέκεται σε σκάνδαλο, αλλά γιατί δεν θέλει να εμπλακεί σε νέο κύκλο σκανδαλολογίας, συντονίστηκε με τη βαθιά ανάγκη εκτόνωσης ενός αισθήματος ασφυξίας και αποστροφής για την πολιτική που είναι έκδηλο στην κοινωνία. Ταυτόχρονα όμως τιμά τους ψηφοφόρους επιδεικνύοντας πεποίθηση ότι έχουν υψηλότερο επίπεδο αξιών, από αυτό που θέλει ένα τμήμα της πολιτικομιντιακής σκηνής. Το τμήμα εκείνο, που θεωρεί ότι σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε μια εθνική σαπουνόπερα, στην οποία εναλλάσσονται τα ίδια πρόσωπα στις θέσεις εξουσίας. Και για να συμβεί αυτό πρέπει να συντηρείται και να αναπαράγεται ένα κλειστοφοβικό κλίμα που θυμίζει ελληνική επαρχία του ΄50.

Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι το «πολιτικό μήνυμα» διεκδικεί την «αξιοπιστία». Αξιοπιστία, ως πολιτική επιλογή και όχι ως ηθικοπλαστική ρητορεία, όπως έχει προβληθεί από πολιτικούς, που έκαναν μιντιακή καριέρα καταγγέλλοντας «ανηθικότητες», χωρίς να προβούν σε συγκεκριμένες πολιτικές πράξεις που θα διαμόρφωναν κλίμα δυσανεξίας γι΄ αυτές (π.χ. καταγγελία όχι προσώπων, αλλά δομών που ευνοούν τη διαφθορά). Με άλλα λόγια, στην εποχή της «παχύσαρκης» επικοινωνίας, η πραγματική επικοινωνιακή δύναμη μιας πολιτικής πράξης βρίσκεται μόνο στην ικανοποίηση ενός ισχυρού αιτήματος της κοινωνίας.

Και αν υπάρχει αμφιβολία ως προς το ποιο είναι το πραγματικό αίτημα της κοινωνίας, μια και οι δημοσκοπήσεις δεν αποτελούν πάντα το πλέον αξιόπιστο εργαλείο, ας επισκεφθούν τα Γυμνάσια όσοι έχουν ειλικρινή απορία για να μιλήσουν με 15χρονους και 16χρονους μαθητές. Θα εκπλαγούν δυσάρεστα διαπιστώνοντας αυτό που ήδη γνωρίζουν έμπειροι και ευαίσθητοι φιλόλογοι, ότι τα παιδιά διαπνέονται από μια παράδοξη για την ηλικία τους καχυποψία. Όχι αμφισβήτηση, που έχει δύναμη ηρωική και δημιουργική, αλλά εκείνο το κλειστοφοβικό συναίσθημα του μικροαστικού συντηρητισμού, την καχυποψία. Δεν πιστεύουν και δεν εμπιστεύονται.

Βέβαια η καχυποψία είναι πολύτιμο συστατικό του μιντιακού λόγου, γιατί «πουλάει». Σε συνδυασμό βέβαια με ένα πολιτικό περιβάλλον που το τροφοδοτεί και το δικαιώνει. Πρόκειται για την αναπαραγωγή του συναισθήματος μειονεξίας που κουβάλησε στην πρωτεύουσα η παλιά, εγκαταλελειμμένη ελληνική επαρχία και που σήμερα το συντηρούν τοπικοί άρχοντες- γι΄ αυτό ορισμένοι κάνουν και λαμπρή τηλεοπτική καριέρακαι που το μετατόπισε στο αίσθημά της για την Ευρώπη, η Ελλάδα της καθυστέρησης.


Η παγίδα της καχυποψίας

Η καχυποψία χαρακτηρίζει τον λόγο του λαϊκισμού, στηρίζει τα πανελάδικα της μεσημεριανάδικης κουτσομπολοαφασίας, είναι δομικό χαρακτηριστικό του «εναλλακτικού δελτίου» του Star και της καταγγελτικής «ενημέρωσης», που ανακαλύπτει παντού εχθρούς του φιλήσυχου οικογενειάρχη, αλλά και του έθνους.

Όλο αυτό μπορεί να κάνει τηλεθέαση, παγιδεύει όμως και την πολιτική στο αδιέξοδο κυνήγι της, να ενδίδει και αυτή περισσότερο στην τηλεόραση τής καχυποψίας, παρά να παράγει έργο για το παρόν και προτάσεις για το μέλλον του τόπου.

Ως εκ τούτου η δυναμική παραίτηση ενός πολιτικού από τη βουλευτική του έδρα για λόγους ευθιξίας, σε μια εποχή που κανείς δεν παραιτείται από πουθενά ακόμη και με ισχυρές ενδείξεις ή και αποδείξεις εμπλοκής του σε σκάνδαλο, μπορεί να μην αλλάζει εκ βάθρων την πολιτική συμπεριφορά, ούτε το πολιτικό σκηνικό, αλλά θυμίζει τους όρους αλλά και το ήθος με το οποίο θα ΄πρεπε να διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος.


Αντίο «Μπονάντσα» και «Χαβάη 5-0»

Ο πολυγραφότατος σεναριογράφος του κινηματογράφου και της τηλεόρασης Τζον Φούρια τζούνιορ, πνευματικός πατέρας δημοφιλών σειρών, όπως «Μπονάντσα», «Γουόλτονς», «Ζώνη του λυκόφωτος», «Κουνγκ Φου» και «Χαβάη 5-0», πέθανε σε ηλικία 80 ετών. Παράλληλα με τη συγγραφική του δραστηριότητα ανέπτυξε και συνδικαλιστική δράση. Διετέλεσε πρόεδρος της Ένωσης ΣυγγραφέωνΣεναριογράφων Αμερικής, για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν συνήγορος των συγγραφέων του Χόλιγουντ και ήταν ο ιδρυτής του Τμήματος Σεναρίου για Κινηματογράφο και Τηλεόραση στη Σχολή Κινηματογραφίας του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας. Γεννημένος το 1929 στη Νέα Υόρκη, μεγαλώνοντας έδειξε την κλίση του στον τομέα της ψυχαγωγίας τραγουδώντας και συμμετέχοντας σε χορευτικά συγκροτήματα. Στην πορεία όμως ανακάλυψε πως έχει ταλέντο στο γράψιμο και εισήλθε στον κόσμο της τηλεόρασης.