Περιοδικά

Ο έρωτας στο χριστιανικό Βυζάντιο
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«… Ακόμα ένα φιλί και θα σου πω για ποιο σκοπό τις σιωπές μου μάτωσα έτσι…» (Οδ. Ελύτης- Προσανατολισμοί) Μια ξαφνική ανοιξιάτικη μπόρα περιοδικών εκδόσεων οδηγεί σήμερα τη στήλη στη συνοπτική παρουσίαση που είναι, νομίζω, προτιμότερη από την αναβολή.

Δεύτερο μέρος του αφιερώματος στον Έρωτα από την «Αρχαιολογία και Τέχνες». Αυτήν τη φορά προσεγγίζεται το χριστιανικό Βυζάντιο. «Δύσκολη περίοδος περί τα ερωτικά, όταν μάλιστα προηγείται η αρχαιότητα με τα άπειρα γυμνά της και τους θεούς να δίνουν το παράδειγμα με το να ερωτεύονται προς κάθε κατεύθυνση. Τώρα τα πράγματα αλλάζουν στο θεοκρατικό Βυζάντιο. Τις συνειδήσεις εποπτεύει μια θρησκεία που τη διαχειρίζεται η Εκκλησία, η οποία ντύνει το γυμνό κορμί της αρχαιότητας και πριμοδοτεί την κυριαρχία του πνεύματος πάνω σ΄ ένα ενοχοποιημένο σώμα». Μ΄ αυτές τις φράσεις αρχίζει το εισαγωγικό του σημείωμα ο ιστορικός τέχνης Αντρέας Ιωαννίδης (ΑΣΚΤ), που οργάνωσε και το αφιέρωμα. Μερικά από τα περιεχόμενα: «Βυζαντινοί έρωτες, θεϊκοί και ανθρώπινοι» (Γιώργος Ζωγραφίδης), «Ερωτισμός και Βυζάντιο» (Μαρία Καμπούρη- Βαμβούκου), «Άσμα Ασμάτων: Έρωτας θεϊκός ή Έρωτας ανθρώπινος;» (Θάνος Χρήστου), «Είναι οι άγγελοι μια απεικόνιση του Έρωτα στη βυζαντινή τέχνη;» (Άννα Παπαστεργίου).

ΠΑΙΔΕΙΑ. Ζωντανή, καλογραμμένη, με άποψη η «Εκπαιδευτική Κοινότητα» δημοσιεύει κείμενα για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου και άρθρα για τη μετεκπαίδευση δασκάλων και νηπιαγωγών, την αξιολόγηση των μαθητών και των σχολικών ρυθμών σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών. Απολαυστική η στήλη του Δημήτρη Σκλάβου «Παιδεία τέχνας κατεργάζεται». ΠΟΙΗΣΗ. Στον σπουδαίο ποιητή και στοχαστή Γιώργο Σαραντάρη που πέθανε μόλις τριάντα τριών χρόνων (1908-1941) είναι αφιερωμένη η «Οδός Πανός» του Γιώργου Χρονά. Πολλά κείμενα προσφέρουν στη γνώση του έργου και της ζωής του ποιητή. Όσο για το τέλος του, έχει φροντίσει ο Οδυσσέας Ελύτης που θα σημειώσει στα «Ανοιχτά χαρτιά» του για τον Γιώργο Σαραντάρη, που υπέκυψε από τις κακουχίες στο Μέτωπο της Αλβανίας. Ο νομπελίστας καταγγέλλει το επιστρατευτικό σύστημα ότι έστειλε στον θάνατο «έναν εύθραυστο διανοούμενο που μόλις στεκόταν στα πόδια του». Και συμπληρώνει: «Φαίνεται ότι πέρασε φριχτές ώρες. Τα χοντρά μυωπικά του γυαλιά που χωρίς αυτά δεν μπορούσε να κάνει βήμα, τα ΄χασε μέσα στην παραζάλη. Φώναζε “βοήθεια” στους άλλους φαντάρους (…) Και τ΄ “αδέλφια” τον κοροϊδεύανε, τα πιο αδίσταχτα βαλθήκανε κιόλας να του κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα (…) Απόμεινε σαν το κατατρεγμένο πουλί μέσα στην παγωνιά…». Εξαιρετικό το CD προσφορά του περιοδικού: Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη επιλέγει και διαβάζει Γιώργο Σαραντάρη.

ΦΙΛOΣΟΦΙΑ. Το εξαμηνιαίο περιοδικό «Νεύσις» των Εκδόσεων Νεφέλη, αφιερώνει τον νέο του τόμο σε έναν από τους σημαντικότερους μελετητές της αρχαίας φιλοσοφίας, τον Μichael Frede (1940-2007), ο οποίος τα τελευταία χρόνια δίδασκε και στα μεταπτυχιακά σεμινάρια του Τμήματος Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Ανθολόγιο είκοσι έξι σύγχρονων πεζογράφων δημοσιεύει η «Ομπρέλα». Διαβάστε ακόμα μια μικρή αλλά απολαυστική συνέντευξη με τον Δημοσθένη Κούρτοβικ.

ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΑΡΙΣΗΣ. Σε έναν από τους σπουδαίους της κριτικής μελέτης της λογοτεχνίας της ελληνικής γραμματολογίας, αλλά και της διδασκαλίας, τον Νικήτα Παρίση αφιερώνει είκοσι σελίδες η «Πανδώρα» του Γιώργου Ρωμανού. «Η ευρυμάθεια που διακρίνει τον Νικήτα δεν περιορίζεται στο παρελθόν και το παρόν της αρχαίας και νεότερης λογοτεχνίας μας, αλλά επεκτείνεται έως και τις πολύ πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της θεωρίας της λογοτεχνίας», σημειώνει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος.

ΙΣΤΟΡΙΑ. Με τους έρωτες γνωστών και λιγότερο γνωστών πρωταγωνιστών της Επανάστασης του 1821 ασχολείται η βελτιωμένη «Ιστορία» (διευθυντής Διονύσης Ν. Μουσμούτης), δημοσιεύοντας ένα απολαυστικό κείμενο του Φίλιππου Φίλιππα. Να, λ.χ. ο Κολοκοτρώνης είχε αφήσει τη νόμιμη γυναίκα του σπίτι με τα παιδιά και είχε για ερωτική συνοδεία στις μάχες μια κοπέλα που είχε αρπάξει από μοναστήρι της Ύδρας…

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ»: Πλατεία Καρύτση 10, Αθήνα- 102 37, τηλ.: 210-3253.246.

«ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ»: Μπισκίνη 1, Ζωγράφου- 157 72, τηλ.: 210-9755.998.

«ΟΔOΣ ΠΑΝΟΣ»: Διδότου 39, Αθήνα- 106 80, τηλ.:
210-3616.782.

«ΝΕΥΣΙΣ»: Ασκληπιού 6, Αθήνα- 106 80, τηλ.: 210-3639.962.

«ΟΜΠΡΕΛΑ»: Θεμιστοκλέους 43-45, Αθήνα- 106 83, τηλ.: 210-3800.913.

«ΠΑΝΔΩΡΑ»: Μακεδονίας (Καραθανάση) 26, Παπάγου- 156 69, τηλ.: 210-6533.023.

«ΙΣΤΟΡΙΑ»: Βουκουρεστίου 18, Αθήνα- 106 71, τηλ.:
210-3630.078.