«Επανάσταση σημαίνει να πεινάς»

ΕΝΑΣ ΕΞΑΙΡΕΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
ΑΝΑΖΗΤΕΙ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΓΕΝΙΑ ΤΗΣ
ΚΟΥΒΑΝΕΖΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ
ΛΑΤΙΦΟΥΝΤΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΕΝΤΕ, ΣΤΟ
ΙΗΣΟΥΙΤΙΚΟ ΚΟΛΕΓΙΟ ΟΠΟΥ ΑΝΔΡΩΘΗΚΕ
Ο ΦΙΝΤΕΛ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΑΪΑΜΙ
ΤΗΣ ΕΞΟΡΙΑΣ. ΕΝΑ ΣΠΑΝΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΟΣΟ Η ΙΔΙΑ Η ΚΟΥΒΑ
Σε μια φωτογραφία τραβηγμένη το 1941 εικονίζονται 238 παιδιά και έφηβοι με ατσαλάκωτες στρατιωτικές στολές. Είναι οι μαθητές του ιησουιτικου Κολεγίου Ντολόρες στο Σαντιάγο της Κούβαςενός σχολείου για τα παιδιά της τοπικής ελίτ. Ανάμεσά τους φιγουράρουν οι γιοι του καταπιεστικού γαιοκτήμονα Άνχελ Κάστρο, ο Ραμόν, ο Ραούλ και ο χαρισματικός Φιντέλ. Λίγα χρόνια αργότερα κάποια παιδιά της φωτογραφίας θα βοηθήσουν τον συμμαθητή τους Φιντέλ να ηγηθεί της επανάστασης, κάποια άλλα όμως θα πάρουν τα όπλα εναντίον του ή τον δρόμο για την εξορία. Έξι δεκαετίες αργότερα, ο Πάτρικ Σιμς αναζήτησε τους μαθητές του Κολεγίου Ντολόρες, τους «Ντολορίνος» από την Αβάνα ώς την κοινότητα των αυτοεξόριστων στο Μαϊάμι, και παρουσιάζει εδώ τη βιογραφία της γενιάς που γέννησε την Κουβανέζικη Επανάσταση.

Τα παιδιά από το Ντολόρες δεν είναι ακόμη μία βιογραφία του Φιντέλ. Είναι ένα βιβλίο για την ιστορία και την ανθρωπογεωγραφία της Κούβας, του νησιού που έγινε συνώνυμο της επανάστασης. Ο Πάτρικ Σιμς ως ανταποκριτής έγκριτων εφημερίδων έχει γράψει άρθρα για τους μαοϊστές επαναστάτες του Νεπάλ και τους Κόκκινους Χμερ της Καμπότζης, ενώ γνώρισε εκ των έσω ομάδες ανταρτών στην Κολομβία και περιέγραψε τη δράση κυκλωμάτων ναρκωτικών στη Βραζιλία. Για το πρώτο του βιβλίο Στα ίχνη του Τσε:Ταξίδι με μοτοσυκλέτα σε αναζήτηση του μύθου του Γκεβάρα ), ο Σιμς διέσχισε τη Λατινική Αμερική αναζητώντας την τύχη των ανθρώπων που συνάντησε ο Τσε στο νεανικό εκείνο ταξίδι που διαμόρφωσε την προσωπικότητά του. Για Τα παιδιά από το Ντολόρες, ο Σιμς αναζήτησε τους συνομηλίκους του Κάστρο, που στάθηκαν στο πλευρό του ή του εναντιώθηκαν και κατέγραψε πολύτιμες μαρτυρίες. Από τη γενιά του Κάστρο ορισμένοι επέλεξαν να μείνουν για πάντα στην Κούβα τρέφοντας πίστη στην επανάσταση και τον Φιντέλ, ενώ οι περισσότεροι αναγκάστηκαν να υποστούν τις συνέπειες μιας διακυβέρνησης που δεν εξελίχθηκε σύμφωνα με τις προσδοκίες τους. Στους δυσαρεστημένους συγκαταλέγονται οι αυτοεξόριστοι που συγκεντρώνονται τακτικά για να νοσταλγήσουν μια πατρίδα που ίσως υπάρχει πια μόνο στη φαντασία τους. Κάποιοι ανάμεσά τους επιχείρησαν μάταια να ανακτήσουν τα προνόμια που τους στέρησε η επανάσταση, παίρνοντας μέρος στην επίθεση του Κόλπου των Χοίρων.

Με επιμονή μυρμηγκιού, ο Σιμς αναζήτησε απαντήσεις σε ερωτήματα που συνήθως διαφεύγουν των γνωστών στερεοτυπικών και μυθολογικών προσεγγίσεων της κουβανέζικης επανάστασης: Από τι υλικό ήταν πλασμένος ο Φιντέλ; Πόσο ανεπτυγμένη ήταν η Κούβα ήδη από τη δεκαετία του ΄40; Πώς επέδρασαν οι γεωγραφικές συνθήκες (μέγεθος και γεωμορφολογία του νησιού, φυλετική ανάμειξη, κλίμα)

στη δόμηση του ένοπλου αγώνα; Τι επίδραση είχε η πειθαρχημένη ιησουίτικη, χριστιανική και επιστημονική μαζί παιδεία του Κολεγίου Ντολόρες στον χαρακτήρα των αδελφών Κάστρο; Ποιος ο διαχρονικός ρόλος των ΗΠΑ από την απελευθέρωση του νησιού από την ισπανική κυριαρχία το 1898 ώς τις μέρες μας; Ποιες πολιτισμικές παραδόσεις επέδρασαν στη διαμόρφωση της κουβανέζικης κοινωνίας; Κυρίως και πάνω απ΄ όλα: τι πήγε τόσο στραβά ώστε η Κούβα από κοινωνία με το υψηλότερο ΑΕΠ και την ευρύτερη μεσαία τάξη στη Λατινική Αμερική να μεταβληθεί σε χώρα εξαρτημένη από τις διαρκώς φθίνουσες εξαγωγές ζάχαρης, εξαρτώμενη απ΄ τη σοβιετική τεχνολογία, αδρανής, καχύποπτη, εσώκλειστη και πάνω απ΄ όλα πεινασμένη και στις μέρες μας εκπορνευόμενη για να εισάγει δολάρια;

Ρatrick Symmes

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΛΟΡΕΣ

ΜΤΦ. ΕΛΕΝΗ ΠΟΥΛΑΚΟΥ ΕΚΔ. ΠΑΠΥΡΟΣ 2008 ΣΕΛ. 406,
ΤΙΜΗ: 22 ΕΥΡΩ