Ιερόσυλη υπονόμευση των πάντων

Σε όσους έχουν διαβάσει προηγούμενα μυθιστορήματά του, το στυλ του τριαντάχρονου μεν, πολυγραφότατου δε, Κορτώ είναι αναγνωρίσιμο. Εδώ όμως μοιάζει όχι μόνο να έχει εξελιχθεί, τιθασεύοντας κάπως τα πιο εκνευριστικά του στοιχεία (προχειρογραφία, αυτοθαυμασμό, ψυχαναγκασμό), αλλά και να έχει βρει και τον στόχο του καλύτερα από ποτέ. Όσοι αρέσκονται στις συγκρίσεις, ίσως βρουν ότι η γραφή αυτή θυμίζει το πρόσφατο είδος τής, ας την πούμε, ελληνικής μπακουρολογοτεχνίας, που ξεκινάει κάπου στον Τατσόπουλο και βρίσκει την εντυπωσιακότερή της εξέλιξη κάπου στον Λένο Χρηστίδη. Ο Κορτώ τους μοιάζει και δεν τους μοιάζει- η διαφορά τους είναι η διαφορά μεταξύ χαβαλέ και camp· ανεπαίσθητη ίσως κάποτε, σημαντική πάντως.

Χιούμορ και ειρωνεία
Η ειρωνεία στον Αφανισμό του Νίκου δένεται εντυπωσιακά τόσο με την ιστορία όσο και με τον κεντρικό της χαρακτήρα. Η οπτική γωνία της αφήγησης δεν ταυτίζεται πάντα με αυτή του Νίκου, συμμερίζεται όμως απόλυτα το χιούμορ του. Αφήγηση και χαρακτήρας μοιάζουν στον τρόπο που βλέπουν τα πράγματα· μοιράζονται, δηλαδή, ένα χιούμορ και μια στρατηγική επιβίωσης που φαίνεται να (και θέλει να δείχνει ότι) έχει ψηθεί στην αντιφατική εμπειρία του να μεγαλώνεις, να αποκτάς ταυτότητα, να ζεις και να γράφεις ως γκέι σε μια σύγχρονη μικροαστική Ελλάδα. Ποπ καθίζηση, μόνιμος αυτοσαρκασμός, ιερόσυλη υπονόμευση (των πάντων, ακόμα και του κανόνα που θέλει ένα μυθιστόρημα να είναι καλοδομημένο και πρωτότυπο), αναρχική ανάμειξη παραπομπών, σχετική αδιαφορία για τη μεγάλη εικόνα και τη «μεγάλη» λογοτεχνία. Δεν λέω ότι όλα αυτά είναι χαρακτηριστικά μόνο μιας γκέι οπτικής γωνίας. Ούτε καν κάθε γκέι οπτικής γωνίας: στο κάτω κάτω, χαρακτήρας και αφηγητής ξεκινούν από, και μιλούν σε ένα δυτικό, μεσοαστικό, προνομιούχο περιβάλλον το οποίο και υπονομεύουν (γι΄ αυτό και οι εύκολες και λίγο ανεύθυνες αναφορές στην αρρώστια δεν είναι προσβλητικές). Στην προκειμένη όμως περίπτωση, αυτή η συγκεκριμένη και χρονοτοπικά προσδιορισμένη γκέι γωνία οργανώνει το ύφος της γραφής, τους τρόπους, τις στρατηγικές και τις αναφορές της. Ας μην το παρακουράζω: ο Κορτώ προσπαθεί να αρθρώσει, σε πείσμα του ελληνικού λογοτεχνικού συστήματος που δεν τα πάει κάτι τέτοια, μια ελληνική queer λογοτεχνία. Το αποτέλεσμα δημιουργεί ένα ελληνικό μεταμοντέρνο που έχει ενδιαφέρον και για το ότι ξεκινάει από τα στενότερα όρια μια συγκεκριμένης ταυτοτικής εμπειρίας, πριν αποφασίσει να τριγυρίσει και να ανακατέψει τον κόσμο όλο.

Ο Δημήτρης Παπανικολάου είναι λέκτορας Πολιτισμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (ο δαίμων της φωτοσύνθεσης αφαίρεσε το όνομά του από το Βιβλιοδρόμιο της 21-2-09 και την κριτική τού «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» του Άκη Δήμου)