Η πραγματογνωσία γίνεται ανθρωπολογία

Ο Ευσταθιάδης δεν ψάχνει, βρίσκει. Τα ξεχασμένα αντικείμενα υπάρχουν γύρω, αφημένα, άχρηστα πλέον, αλλά και προστατευμένα, λες και κάποιος τα εγκατέλειπε προσωρινά για να επανέλθει, νιώθοντας την ανάγκη να ακουμπήσει πάνω τους κάποια στιγμή, σαν για να πάρει δύναμη, όπως έπαιρνε δύναμη ο Ανταίος από τη Γη. «Ασ΄ το, μπορεί να χρειαστεί», έλεγαν οι παλιοί και γέμιζαν οι αποθήκες με χαλασμένα ρολόγια, σπασμένα σερβίτσια, κουτσές καρέκλες, καναπέδες με ξεκοιλιασμένα ελατήρια.

Κάποτε βρήκα σ΄ ένα πατάρι ένα μεγάλο κιβώτιο με κολλαριστά χαρτονομίσματα κατοχικά του ενός και των πέντε δισεκατομμυρίων, αλλά και μια ποταμίσια πέτρα, σαν μεγάλο βόλι μεσαιωνικής μπομπάρδας. Όταν ρώτησα τι ρόλο θα μπορούσε να παίζει αυτή στην ιστορία του σπιτιού, πήρα την αφοπλιστική απάντηση πως, όταν βάζανε αποβραδίς στο νερό τα ρεβίθια να φουσκώσουν, το πρωί με την πέτρα τα έτριβαν να φύγουν οι φλούδες. Είχε ανέβει στο πατάρι για ώρα ανάγκης! Τώρα που τα ρεβίθια είναι πλέον τυποποιημένο προϊόν σε πλαστική σακούλα αεροστεγή!

Ο Ευσταθιάδης φιλοσοφεί με άκρα συγκράτηση, σχεδόν στωική, ανακαλύπτοντας σε ξεχασμένες γωνιές, αλλά και στα χρηστικά ντουλάπια του σπιτιού, τα αντικείμενα που έπαιξαν ή παίζουν ακόμη ρόλο στη ζωή του. Και όταν λέω φιλοσοφεί, εννοώ πως δεν είναι μόνο ο βίος ολόκληρος, αλλά τα εργαλεία του βίου ευκαιρία για μια μελέτη θανάτου! Δηλαδή έναν στοχασμό, και έναν αναστεναγμό πάνω στην τραγική διάσταση της έννοιας του χρόνου. Μέσα στα ξεχασμένα αντικείμενα φωλιάζει και ουρλιάζει χειρονομώντας απελπισμένα ο παις του Ηράκλειτου που παίζει ζάρια, ένα γερασμένο παιδί που μας βγάζει τη γλώσσα.

Το πιο σύντομο από τα σύντομα κείμενα της Πορσελάνης (τι ωραία συμβολική τής πολύτιμης αλλά τόσο εύθραυστης ζωής μας!) είναι το εξής και το παραθέτω για να αντιληφθείτε και τη λιτότητα του ύφους και τη βαθύτητα του στοχασμού. Τίτλος: «Άδειο χαρτονένιο κουτί»: Δεν περιέχει τίποτα. Απλώς, δειγματοληπτικά περιγράφει το κενό που τον περιβάλλει.

Προσέξτε, παρακαλώ, άλλη μια φορά το σχόλιο. «Το κενό που τον περιβάλλει. Όχι «το κενό που το (το κουτί) περιβάλλει». Αυτή η μετάθεση από τα δάκρυα των πραγμάτων (Lacrimae rerum) στον θρήνο της υπάρξεως κάνει την πραγματογνωσία ανθρωπολογία.