Φιλί ζωής από τους μετανάστες

ΚΑΘΕ ΒΡΑΔΥ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
ΤΟΥ 2009 Η ΙΟΚΑΣΤΗ ΠΑΠΑΔΑΜΟΥ ΖΗΤΑ ΝΑ ΤΗΣ ΔΕΙΞΟΥΝ ΕΝΑΝ ΧΑΡΤΗ. ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ «ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΛΕΣ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΧΩΡΕΣ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ», ΑΝ Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΟΡΕΥΕΙ ΟΝΤΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ (ΠΑΡΕΜΒΑΛΛΕΤΑΙ, ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΙ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΜΕΝΗ, «ΠΟΛΛΗ ΘΑΛΑΣΣΑ»), ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η FΥRΟΜ, Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, Η ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΤΟ “ΤΑΛΙΝΕΣΘΟΝΙΑ”, Η ΡΙΓΑ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ, ΤΟ ΒΛΑΔΙΒΟΣΤΟΚ ΚΑΙ Η ΚΙΝΑ. ΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΗΣ ΝΑ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ
Tο βασικό εύρημα στο έργο του Άκη Δήμου Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης(υπότιτλος: a pop family story ) είναι ότι η ηρωίδα του βρίσκεται εντελώς στον κόσμο της, όπως ακριβώς και το πρότυπο του χαρακτήρα, η ξεκαρδιστική Πάστα Φλώρα της Μαίρης Αρώνη στην ταινία Μια τρελλή…τρελλή οικογένεια, αλλά και όπως πολλές και πολλοί από τους θεατές που συρρέουν να τη δουν κάθε βράδυ. Η Ιοκάστη Παπαδάμου (παιγμένη από τη Σοφία Φιλιππίδου στην παράσταση της Αθήνας, και από την Έφη Σταμούλη στην πρώτη εκδοχή που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη πέρσι) είναι μια μεγαλοαστή Θεσσαλονικιά χήρα που καλεί την οικογένειά της σε δείπνο στο παραλιακό και κιτς ρετιρέ της.

Μέχρι να τελειώσει το δείπνο η Ιοκάστη έχει να αντιμετωπίσει: τον συνέταιρο και εραστή της Κοσμά (περήφανο «Έλληνα!!! Μακεδόνα!!!»), που θέλει να τους κλέψει την οικογενειακή επιχείρηση μεταφέροντάς τη στη Βουλγαρία· τον πεθαμένο σύζυγο Ρωμύλο που εμφανίζεται, σκέτος Μίμης Φωτόπουλος, ως φάντασμα για να σώσει την κατάσταση· την κόρη της Κάτια που αποφασίζει να κάνει παιδί με έναν Ρώσο ηλεκτρολόγο· τον γιο της Στέφανο, που σπουδάζει στη Βουδαπέστη, βγάζει χαρτζιλίκι γράφοντας μουσική σε ταινίες πορνό και αποκαλύπτει ότι είναι γκέι, τη Λετονή («Ρωσίδα· όλες Ρωσίδες είναι») μανικιουρίστα Νάντια, πρώην ερωμένη και μάνα ενός παιδιού με τον Ρωμύλο, η οποία έρχεται να βοηθήσει να σωθεί η επιχείρηση καθώς, πλέον, έχει και το παιδί της μερίδιο σ΄ αυτήν· και τον Γιούρι, μετανάστη από την Εσθονία, που δρα ως από μηχανής Θεός, γνωρίζει τα πάντα και δίνει μια τάξη στα πράγματα, κοιμάται με τον Στέφανο και φεύγει μαζί του («ωραίο τέλος, δεν μπορείτε να πείτε»). Το μεταμοντέρνο παστίς στο οποίο στηρίζεται η πολύ πετυχημένη αυτή κωμωδία μπορεί κανείς να το εκτιμήσει ακόμα περισσότερο στην τυπωμένη μορφή του έργου.

Το έργο γίνεται τόσο οικείο όχι μόνο γιατί επαναλαμβάνει μια σύμβαση που ξέρουμε τόσο καλά (η ελληνική οικογένεια τρώει τις σάρκες της), αλλά και γιατί το κάνει πατώντας σε ένα καρναβάλι κειμένων που έχουμε προσλάβει τόσο έντονα, από τις κωμωδίες της Φίνος Φιλμς μέχρι αρχαία τραγωδία, βραζιλιάνικες τηλενουβέλες, τηλεοπτικές σειρές ( Δυναστεία ώς Βrothers and Sisters και Παρά Πέντε ). Και σε αυτό τον οικείο χώρο, χαλαρά αναγνώσιμο από τους πάντες, έρχεται από εκεί που δεν το περιμένεις ένα ριζοσπαστικά πολιτικό μήνυμα.

Ο Δήμου, σε σκηνές ποπ, μοιάζει να λέει ότι ο κόσμος αλλάζει, η ελληνική κοινωνία αλλάζει επίσης, και οι μικροδομές της πρέπει επιτέλους να το καταλάβουν. Κι ότι το εσωτερικό τέλμα της ελληνικής κοινωνίας ίσως τελικά ξεπεραστεί και από τους νέους μετανάστες, που ως ισότιμοι πλέον συμπατριώτες μπορούν να βοηθήσουν την ελληνική οικογένεια, παρά την καταστατική της σχιζοφρένεια, να ανοίξει και να ανοιχτεί στον νέο χάρτη του κόσμου.

Άκης Δήμου

ΑΠΟΨΕ ΤΡΩΜΕ ΣΤΗΣ ΙΟΚΑΣΤΗΣ

Α POP FΑΜΙLΥ SΤΟRΥ

ΕΚΔ.: ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ, 2008, ΣΕΛ. 128