Το Πνεύμα του Τόνου

Η Πόλη
Του Μάνου Ελευθερίου

«Είμαι από την Πόλη» μού είπε ξεκάρφωτα, πριν από οτιδήποτε άλλο, ευγενικά και με συστολή ο ηλικιωμένος κύριος, απλώνοντας μπροστά μου τα λαχεία που πουλούσε.

Αγόρασα μερικά για να συνδράμω κι εγώ στην ανόρθωση του έθνους μου. Δεν έμαθα με ποιες συνθήκες έφτασε αυτός ο άνθρωπος ώς εδώ, ποια εποχή και πόσα άφησε στην επτάλοφη Βασιλεύουσα.

Ήρθε στη χώρα «της απάτης και του φαλλού» για να βρει αποκούμπι και να ταφεί σ΄ ένα από τα νεκροταφεία μας.

Ασφαλώς στο νεκροταφείο του Μπαλουκλί θα είναι θαμμένοι όλοι οι πρόγονοί του και ίσως μερικά από τα οστά τους πετάχτηκαν στους υπονόμους μετά την κανιβαλική υστερία του 1955.

Δεν ξέρω πόσοι από τις νεώτερες γενεές ξέρουν τι σημαίνει «Πόλη» και τι ακριβώς σημαίνει γι΄ αυτούς τους εξόριστους, τους αυτοεξόριστους, τους δεδιωγμένους ένεκεν δικαιοσύνης. Ίσως έχουν ακούσει μόνο μερικά τραγούδια και κάτι για την Αγια-Σοφιά.

Από πολύ παλιά έχουν γίνει εδώ λαμπροί σύλλογοι, εκδόθηκαν εξαίσια βιβλία, κρατούν πάντα αναμμένο το κεράκι τους.

Έφηβος ήμουν όταν ακούστηκε στην πατρίδα μου, τη Σύρα, ότι σ΄ έναν θερινό κινηματογράφο θα δείξουν στα επίκαιρα (που προηγούνταν του έργου)

σκηνές από την επίσημη επίσκεψη του βασιλικού ζεύγους της Ελλάδας στην Τουρκία και βέβαια κάτι από την Κωνσταντινούπολη.

Όλοι οι Πολίτες, και είχε αρκετούς το νησί, έτρεξαν με την ψυχή στο στόμα να δουν κάτι ελάχιστο, μήπως ξεφύγει λίγο ο φακός από τα πρόσωπα και δείξει κάτι από τους γνωστούς δρόμους, τα σπίτια, τις γέφυρες, τους λόφους. Θα γύρισαν σπίτι τους λυτρωμένοι!