Φαινόμενα

Εργασιακό θρίλερ
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Δυο εκπομπές αφιερωμένες στο ίδιο θέμα και οι δυο μαζί να αποκαλύπτουν με έμφαση μέσω της ιστορίας της Κωνσταντίνας Κούνεβα έναν εργασιακό Μεσαίωνα
Σπούδασε στη Βουλγαρία Ιστορία και Αρχαιολογία. Καθαρίστρια στη χώρα μας, προσπαθώντας να επιβιώσει σε έναν κόσμο με κολοσσιαίες διαφορές. Συνδικαλίστρια και γι΄ αυτό κυνηγημένη μέχρι που παραμονές Χριστουγέννων δέχτηκε δολοφονική επίθεση με βιτριόλι για να καταλήξει στον Ευαγγελισμό παραμορφωμένη.

Οι «Νέοι Φάκελοι» στον Σκάι (Παπαχελάς, Τέλλογλου) το βράδυ της Δευτέρας και η «Έρευνα» (Παύλος Τσίμας) στο Μega το βράδυ της Τρίτης ξεδίπλωσαν με τη συστηματική επιμονή του δημοσιογραφικού ρεπορτάζ όχι μόνο την ιστορία της Κωνσταντίνας, αλλά μαζί την απάνθρωπη εργασιακή πραγματικότητα για Έλληνες και οικονομικούς μετανάστες, η οποία γλιστρά στη σκιά της λαμπερής, καθημερινής επικαιρότητας.

Οι «Νέοι Φάκελοι» στηρίχτηκαν στο εξαντλητικό ρεπορτάζ του Τάσου Τέλλογλου, το οποίο έφερε στο φως μεθοδικά όλα τα στοιχεία που επιβεβαιώνουν το περίεργο καθεστώς των εταιρειών καθαρισμού όπως η ΟΙΚΟ-ΜΕΤ, όπου εργαζόταν η Κούνεβα.

Η «Έρευνα» επιχείρησε τη σύγκριση δυο ιστοριών με κοινή αφετηρία και τελείως διαφορετική συνέχεια και κατάληξη, εκείνη της Κούνεβα και του δικού μας, μετανάστη, Κώστα Γαβρά. Η μια σπουδαγμένη στην πατρίδα της, τα άφησε όλα πίσω για να εργαστεί στην Ελλάδα, πιστεύοντας ότι θα βρει καλύτερο μεροκάματο για να μπορέσει να εγχειρηθεί ο γιος της. Αντιμετώπισε έναν εργασιακό Μεσαίωνα, αντιστάθηκε και βρέθηκε να χαροπαλεύει.

Ο Κώστας Γαβράς έφυγε γιατί δεν μπορούσε να σπουδάσει, κυνήγησε τα όνειρά του στη Γαλλία. Πέτυχε. Ο ίδιος θα πει στον φακό πως «πίσω από την ιστορία κάθε ξένου υπάρχει μια δική μας ιστορία». Είναι έτσι για έναν τόπο που βίωσε τη μετανάστευση.

Ωστόσο όσα αποκαλύπτονται από τις δυο εκπομπές, που η σχεδόν ταυτόχρονη προβολή τους υπογραμμίζει τη σημασία της υπόθεσης Κούνεβα και τη δικαίωση που της οφείλει ο πολιτισμός της χώρας στην οποία κατέφυγε, επιβεβαιώνουν εφιάλτες που ξυπνούν με την εντεινόμενη οικονομική κρίση. Εταιρείες καθαρισμού όπως η ΟΙΚΟΜΕΤ όπου εργαζόταν η Κούνεβα, οι οποίες αναλαμβάνουν «πακέτα» μεγάλων οργανισμών με όρους σε συμβάσεις που μόνον τερτίπια για μεγαλύτερο κέρδος μπορεί να χαρακτηριστούν, επιβάλλουν τους δικούς τους κανόνες στην αθέατη έως χθες αγορά εργασίας καθαριστριών.

Παρακολουθήσαμε ένα θρίλερ σε δυο ταυτόσημες τηλεοπτικές εκδοχές, οι οποίες επιβεβαίωναν την αγριότητά του. Πρωταγωνιστές, άνθρωποι με δυο πατρίδες, έρμαια των όλο και δυσκολότερων συνθηκών εργασίας, των όλο και αγριότερων μεθόδων εκμετάλλευσης από εργοδότες που δεν ορρωδούν όταν τα συστήματα ελέγχου υπολειτουργούν. Ωστόσο η επιμονή των δημοσιογράφων στην υπόθεση ενεργοποίησε τις υπηρεσίες και όπως μας πληροφόρησαν οι «Νέοι Φάκελοι», το υπουργείο εργασίας έχει σκύψει με ενδιαφέρον στο θέμα.


Η ελάχιστη, έστω, δικαίωση

Οι «Νέοι Φάκελοι» ταξίδεψαν μέχρι τη Βουλγαρία για να συνθέσουν το ανθρώπινο προφίλ μιας γυναίκας, που δεν μπορούσε να ζήσει με ένα άρρωστο παιδί σε μια χώρα όπου ο μισθός της καθηγήτριας είναι τρία δολάρια. Η «Έρευνα» ξεδίπλωσε το αγωνιστικό προφίλ της ίδιας γυναίκας, που επέμεινε να ζητά όσα πίστευε ότι οι νόμοι επιφυλάσσουν για τους εργαζομένους σε μια δημοκρατία. Και οι δυο εκπομπές έφεραν στο φως μαρτυρίες που αποκάλυπταν όχι μόνο τις σκληρές συνθήκες και τους υπόγειους εκβιασμούς με τα οποία συγκρούστηκε η Κούνεβα, αλλά και τις γρήγορες αλλαγές που συνέβησαν μετά την ολυμπιακή ευφορία σε χώρους εργασίας, χωρίς να γίνουν αντιληπτές καθώς αφορούσαν εργαζομένους εξαρτημένους από την ανάγκη.

Η ιστορία δεν είχε μόνο στυγνή εργοδοσία, κρατική ολιγωρία, αλλά μέχρι και «δηλώσεις» ευπείθειας στην εταιρεία, που οι περιγραφές τους στον φακό έφερναν άγριες μνήμες στους πολίτες αυτής της χώρας.

Δικαίωση της γυναίκας που βρίσκεται στον Ευαγγελισμό οι δυο εκπομπές καθώς φώτισαν επίμονα όλα εκείνα για τα οποία αγωνιζόταν και έδωσαν με τον τρόπο τους τη διαφορετική εικόνα του πολιτισμού, στην οποία ήθελε πολύ να πιστέψει η Κωνσταντίνα.