Γεφύρια – θαύματα της αρχιτεκτονικής

Περίπου 60 πέτρινα γεφύρια υπάρχουν σε όλο το Ζαγόρι και τούτο διότι οι εδαφολογικές συνθήκες το επέβαλλαν (τα ποτάμια, οι χείμαρροι και τα ρέματα διασχίζουν τα βουνά, κάνοντας δύσκολη έως και αδύνατη την προσπέλαση, ειδικά τον χειμώνα). Εδώ λοιπόν είναι ίσως τα περισσότερα και τα πιο φημισμένα γεφύρια. Όλα χτίστηκαν τον 18ο και 19ο αιώνα παίρνοντας το όνομα των πλουσίων
Ηπειρωτών που τα χρηματοδότησαν.
Πολύ παλιά ήταν ξύλινα, αλλά τον 18ο και 19ο αι.,

τότε που το Ζαγόρι βρισκόταν σε ακμή, κατασκευάστηκαν πέτρινα. Χρειαζόταν ιδιαίτερη τέχνη προκειμένου να αντέξει το γεφύρι τους βαρείς χειμώνες, αλλά και την καταπόνηση των καραβανιών που ταξίδευαν προς όλες τις γωνιές του ορίζοντα.

Οι πρωτομάστορες (κάλφες) με το συνεργείο τους (μπουλούκι) ξεκινούσαν τον Απρίλιο και μέχρι το φθινόπωρο έχτιζαν τα γεφύρια τους, αναπτύσσοντας μάλιστα μεταξύ τους μια συνθηματική διάλεκτο, τα «κουδαρτίτικα» ή «μαστόρκα», προκειμένου να μην τους καταλαβαίνουν άλλοι και μάθουν τα μυστικά τους. Το κύριο υλικό ήταν ο σχιστόλιθος με συνδετικό υλικό το «κουρασάν», λάσπη από τριμμένο κεραμίδι ή άμμο, ασβέστη και ξερό χορτάρι. Το χτίσιμο γινόταν ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές με βάση ένα αρχικό ξυλότυπο-σκαλωσιά. Χτίζοντας προς την κορυφή, η κάθε πέτρα ακουμπούσε στην άλλη, έτσι ώστε το βάρος τους να μεταφέρεται στις βάσεις του τόξου (με την ίδια μηχανική φιλοσοφία σήμερα χτίζονται τα τοξωτά φράγματα). Το σημαντικότερο σημείο ήταν η τελευταία πέτρα που κούμπωνε στην κορυφή του γεφυριού, καθώς βγάζοντας τη σκαλωσιά υποχωρούσε όσο χρειαζόταν, προκειμένου με τον όγκο και το βάρος της να σφηνώσει οριστικά την καμάρα του γεφυριού.