Περιοδικά

Κική Δημουλά: Πάνω από φύλα και «γενιές»
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«Τρελάθηκες δύση;/ Βγάλε αμέσως τα κόκκινα/ ντροπή/ στην κηδεία σου πας» (Κική Δημουλά- Ασεβές το κανονικό)

Είναι γνωστή πλέον σε όσους παρακολουθούν τα λογοτεχνικά περιοδικά, η αρτιότητα των αφιερωμάτων που δημοσιεύει ο Γιώργος Κορδομενίδης στο «Εντευκτήριό» του. Νέα προσφορά, το αφιέρωμα στη μεγάλη ποιήτρια Κική Δημουλά (γεν. 1931). Εκατόν πενήντα σελίδες για την ποιήτρια που έχει πλέον υπερβεί φύλα και «γενιές» και έχει κατακτήσει την κορυφή της ελληνικής ποίησης, τα τελευταία χρόνια.

Λοιπόν: Το αφιέρωμα αρχίζει με νέο ποίημα της τιμωμένης, ακολουθεί χρονολόγιο του βίου και του έργου της από τον Κορδομενίδη και ένα ψύχραιμο και κατατοπιστικό κείμενο- εισαγωγή στην ποίησή της του Δημήτρη Δασκαλόπουλου.

Αδύνατον να χωρέσει σ΄ αυτό μικρό σημείωμα, έστω και η αναφορά των συνεργατών και των τίτλων των κειμένων της.

Θα περιοριστώ στα ελάχιστα. Όπως λ.χ. στην αρχή του κειμένου του Τίτου Πατρίκιου: «Μόλις διαβάσει κανείς μερικούς στίχους της Κικής Δημουλά, στους οποίους όμως δεν παρατίθεται το όνομά της, αναγνωρίζει πως είναι δικοί της. Αυτή η αναγνωσιμότητα είναι χαρακτηριστικό όλων των χαρισματικών ποιητών». Πάμε τώρα είκοσι επτά χρόνια πίσω, στις σελίδες αυτής της εφημερίδας. Ένας από τους οξυδερκέστερους και σημαντικότερους κριτικούς και λόγιους που δούλεψαν σε εφημερίδα, ο αξέχαστος φίλος μας Κώστας Σταματίου έγραφε το 1981 με αφορμή τη συλλογή της Δημουλά «Το τελευταίο σώμα μου»: «Το σπουδαίο με τη μεγάλη αυτή ποιήτρια είναι πως ενώ μαντεύεις στο βάθος του σκηνικού μιαν ευαισθησία αβυσσαλέα, στο προσκήνιο της γραφής είναι προφανής η πρωταρχικότητα του νοητικού, το συστηματικό πνίξιμο του επιφανειακά συναισθηματικού, χωρίς αυτό καθόλου να στεγνώνει, να ξεραίνει το ποιητικό τοπίο. Αυτή τη φορά μάλιστα, η Κ.Δ. καταφέρνει να φορτίζει με ποίηση και κατ΄ εξοχήν “αντιποιητικές” μοντέρνες λέξεις που χρησιμοποιεί, σχεδόν της “πιάτσας”. Μπορεί π.χ. να τιτλοφορεί ένα ποίημα “Βίωμα κασέτας”, μα τ΄ απογειώνει στη στιγμή: “… Κι αυτά τα ανακόλουθα, τα ανεμόμυλα/ μη με λησμόνει/ άνθισαν πάλι και κορδώνεται / το ξέχασμα σαν κήπος./ Άνθισε πάλι το “με ξέχασες”…”».

Και η προσφορά του «Εντευκτηρίου» δεν σταματάει στο αφιέρωμα. Μαζί με το τεύχος δίδεται και DVD όπου η Δημουλά διαβάζει ποιήματά της. Και διαβάζει τόσο ωραία. Επίσης σε ειδικό τετράχρωμο ένθετο, αναδημοσιεύονται δύο από τα ζωγραφικά έργα που δημιούργησε ο Γιάννης Ψυχοπαίδης, εμπνευόμενος από την ποίηση της Δημουλά (από τον τόμο «Συνάντηση Γιάννη Ψυχοπαίδη- Κικής Δημουλά», Εκδ. Ίκαρος). Φινάλε με πέντε στίχους από τη νέα της δουλειά «Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως»: «Κάθε φιλί που δίνεται, μα κάθε ανεξαιρέτως/ ένα τοις εκατό αποτελείται/ από αιωνιότητα/ κι όλο το άλλο από τον κίνδυνο/ να ΄ναι το τελευταίο».

ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ. Σε μία από τις εμβληματικές πνευματικές παρουσίες της Θεσσαλονίκης, στον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη (1908-1993) αφιερώνει το πλούσιο τεύχος της η «Νέα Εστία».

Πάνω από 260(!) σελίδες καταλαμβάνουν τα κείμενα για τον πολύτροπο Πεντζίκη. Μικρά δείγματα: Η Εύη Βογιατζάκη «Χριστιανική ποιητική και νεωτερικότητα στο έργο του Πεντζίκη» θα σημειώσει: «… Ο πολυτροπικός και δυσπροσδιόριστος χαρακτήρας της γραφής του Πεντζίκη, θα μπορούσε να περιγραφεί ως μια διαδικασία διαρκούς αποσύνθεσης και επανασύνθεσης, αποσυναρμολόγησης και επανασυναρμολόγησης, ξηλώματος και επανύφανσης του διαθέσιμου υλικού, φυσικού, λογοτεχνικού ή γραμματειακού. Ή όπως το θέτει ο ίδιος ο συγγραφέας “ράβε- ξήλωνε, γκρέμιζε και χτίζε είναι η ζωή του κόσμου”».

Και ο Περικλής Σφυρίδης για τη σχέση ζωγραφικής και λογοτεχνίας του ΝΓΠ: «… Το ζωγραφικό έργο του Πεντζίκη αποτελεί την εικαστική έκφραση του πνευματικού του κόσμου και του ιδιαίτερου ψυχισμού του. Είναι αδύνατη η αναφορά στη ζωγραφική του χωρίς να γίνουν μνείες- ατελείς ασφαλώς- στον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται και γράφει, γιατί τόσο με τη λογοτεχνία όσο και με τη ζωγραφική, εμβαθύνει στο πρόβλημα των σχέσεων ανάμεσα στην ύπαρξή του, τον κόσμο του επιστητού και τη μετά θάνατον ζωή, που τη θεωρεί συνέχεια και αναγέννηση της εδώ πρόσκαιρης».

ΤΑΞΙΔΙΑ. Εκατόν ενενήντα σελίδες γεμάτες περιηγήσεις, θαυμάσιες φωτογραφίες και χρηστικές πληροφορίες είναι η νέα προσφορά του περιοδικού «Ελληνικό πανόραμα». Το μεγάλο οδοιπορικό του τεύχους είναι αφιερωμένο στα Βαρδούσια και τις ομορφιές αυτού του τόπου. Κι από κει, στην Τσαγκαράδα, στα Τζουμέρκα, στον Ταΰγετο και στο μοναδικό δάσος της Βασιλικής, στην Έδεσσα και στη μαγεία των νερών της. Αυτό που μου αρέσει στο περιοδικό είναι ότι πέρα από την απόλαυση της ανάγνωσης, μας παρακινεί να ζήσουμε αυτά που διαβάζουμε.

ΠΑΙΔΕΙΑ. Πολύ ενδιαφέρουσα η προσωπική μαρτυρία του Γιώργου Σταμέλου (Παν. Πατρών) με εύγλωττο τίτλο «Διεφθαρμένα ή χαοτικά ελληνικά πανεπιστήμια; Η περίπτωση των Παιδαγωγικών Σχολών» που δημοσιεύεται στη «Σύγχρονη εκπαίδευση».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ: Τ.Θ. 50011, Θεσσαλονίκη- 540 13, τηλ.: 2310-279.607.

ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ: Ευριπίδου 84, Αθήνα- 105 53, τηλ.:
210-3213.030.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ: Ανοίξεως 11, Πανόραμα, Θεσσαλονίκη- 552 36, τηλ.: 2310-331.315.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Τ.Θ. 25085 Αθήνα – 100 26, τηλ.: 210-8823.762.