Η ΥΒΡΙΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΤΗΝ ΗΤΤΑ

Ας θυμηθούμε την εξαιρετική παρατήρηση του Καστοριάδη σχετικά με τον περίφημο διάλογο περί δικαίου και αδίκου των πολιορκημένων Μηλίων με τους εισβολείς Αθηναίους, όπως μας τον παραδίδει ο Θουκυδίδης: «Συνήθως το απόσπασμα αυτό… ερμηνεύεται απλώς αρνητικά: δεν μπορεί να υπάρχει δίκαιο που να εφαρμόζεται σε άνισα άτομα ή ενότητες. Αλλά το θετικό του νόημα είναι εξίσου σημαντικό: μεταξύ ίσων οφείλει να ισχύει το δίκαιο και η δικαιοσύνη και όχι η βία. Και αντιστρόφως εξάλλου: εκεί όπου ισχύει η δικαιοσύνη, υπάρχει ισότητα, επομένως διάλογος» (Κ. Καστοριάδης, Η Ελληνική Ιδιαιτερότητα , τόμος Β΄, Εκδ. Κριτική). Είναι άραγε δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο κάποτε στην Παλαιστίνη;

Θεωρώ ότι οι νηφάλιοι σύμβουλοι των σημερινών ισχυρών της παράφορης αλαζονείας οφείλουν να τους υποδείξουν ακόμη μία παρατήρηση του Καστοριάδη. Ότι οι Αθηναίοι έχασαν τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, που «θα μπορούσαν δέκα φορές να τον κερδίσουν», λόγω της Ύβρεως που επέδειξαν. Μεταξύ άλλων τέτοιων αλαζονικών εκδηλώσεων, αναφέρεται η «Ύβρις επίσης στις σχέσεις με το εξωτερικό, που θα προκαλέσει την τελική ήττα των Αθηνών, λόγω της διαρκώς αυξανόμενης αποχώρησης των συμμάχων, οι οποίοι δεν ανέχονται πλέον μία εξαιρετικά καταπιεστική κυριαρχία». Όπως θα έλεγε ο Παπαγεωργίου, αν δεν υπάρξει το κατάλληλο πολιτικό πλαίσιο για τη θεωρία του δίκαιου πολέμου, είναι σαν να κατασκευάζουμε ένα ποινικό δίκαιο χωρίς την προϋπόθεση ενός Συντάγματος, ή σαν ένα εγχειρίδιο ποινικού δικαίου στα χέρια ληστών.

Ο Βασίλης Καρύδης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.