Οι αιτίες της εξέγερσης

Ο κ. Θόδωρος Τόλιας, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Υόρκης, γράφει για τις αιτίες των πρόσφατων γεγονότων: «Κάθε νηφάλιος και ευαίσθητος παρατηρητής των γεγονότων αυτών καταλαβαίνει ότι ο τραγικός θάνατος του νεαρού μαθητή Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου ήταν μόνο η αφορμή και όχι η αιτία για ό,τι ακολούθησε στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις της χώρας.

Ο μεγάλος θυμός των νέων, που τον είδαμε να ζωγραφίζεται ανάγλυφα στους τοίχους των σχολείων, στα αμφιθέατρα, στους δρόμους και στις σπασμένες βιτρίνες των μισοκαμένων καταστημάτων, ζητά επειγόντως ερμηνεία.

Οι συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, σε συνδυασμό με τα κακώς κείμενα της ελληνικής πραγματικότητας, περιορίζουν ολοένα και περισσότερο το δικαίωμα των νέων στο όνειρο μιας καλύτερης ζωής και για πρώτη φορά έπειτα από πολλές δεκαετίες οι νέοι αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο το βιοτικό τους επίπεδο να είναι χαμηλότερο από εκείνο των γονιών τους. Η υψηλή ανεργία και η συμπίεση των πραγματικών μισθών, η αναντιστοιχία προσόντων και όρων απασχόλησης, οι διαρκείς παλινδρομήσεις, τα αδιέξοδα και η αβεβαιότητα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, η έλλειψη αξιοκρατίας και η διαφθορά στον δημόσιο τομέα είναι αναμφισβήτητα μερικές από τις πιο σημαντικές διαστάσεις της βαθιάς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα.

Η δυσμενής οικονομική συγκυρία, από μόνη της, δεν αρκεί για να ερμηνεύσει κανείς τον ιδιότυπο και πρωτοφανή χαρακτήρα των πρόσφατων κινητοποιήσεων στην Ελλάδα.

Στην ουσία της, η κρίση αυτή είναι κρίση αξιών και πιο συγκεκριμένα κρίση εμπιστοσύνης. Αυτή είναι η βαθύτερη αιτία της δυσλειτουργίας του ελληνικού κράτους και η ρίζα των κακώς εχόντων στη χώρα. Η διαφθορά που μαστίζει το Ελληνικό Δημόσιο και την κυβέρνηση για δεκαετίες και κυρίως η διαπίστωση ότι η διαφθορά παραμένει ατιμώρητη συμβάλλουν στη δημιουργία ενός αισθήματος έλλειψης εμπιστοσύνης και ελπίδας. Το αίσθημα αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στους νέους, που είναι εκ φύσεως πιο ευαίσθητοι και λιγότερο ανεκτικοί στην κατάχρηση δημόσιας θέσης και εξουσίας.