Οικογενειακός γιατρός Αυξημένες τρανσαμινάσες: αθώο εύρημα ή σήμα κινδύνου

Oι τρανσαμινάσες είναι ένζυμα που παράγονται από το ήπαρ (συκώτι) και συνήθως ανακαλύπτονται αυξημένες σε τυχαίο τσεκ-απ. Η αύξησή τους συνήθως σημαίνει κάποιου βαθμού βλάβη στο όργανο που καθαρίζει το αίμα, στο ήπαρ. Η σημασία των αυξημένων τρανσαμινασών δεν εξαρτάται τόσο από το ύψος της αύξησης, αλλά κυρίως από τα αίτια του προβλήματος. Τα αίτια που βλάπτουν το ήπαρ είναι πολλά, με σημαντικότερα τα παρακάτω:

1.Ιογενείς ηπατίτιδες. Συνήθως πρόκειται για ηπατίτιδα Β ή C. Υπολογίζεται ότι 4%- 5% των Ελλήνων έχει ιογενή ηπατίτιδα χωρίς να νιώθει κανένα απολύτως σύμπτωμα. Η διάγνωση βασίζεται σε ειδικές εξετάσεις αίματος και πρέπει να γίνεται έγκαιρα, αφού όσοι μένουν χωρίς θεραπεία έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν κίρρωση ή καρκίνο ήπατος. Ευτυχώς, σήμερα υπάρχουν αρκετά αποτελεσματικές θεραπείες.

2.Αλκοόλ. Καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ πάνω από 40 g (2 μπίρες ή μισό μπουκάλι κρασί ή 2 ουίσκι) για άνδρες ή 20 g για γυναίκες σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για ηπατική βλάβη από το ποτό.

3.Φάρμακα. Πρακτικά, όλα τα φάρμακα έχουν μικρότερη ή μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσουν ηπατική βλάβη.

4.Άλλα λιγότερο συχνά νοσήματα του ήπατος. Διάφορα αυτοάνοσα, μεταβολικά ή αγγειακά νοσήματα ή νεοπλάσματα. Είναι μάλλον σπάνια και η διάγνωσή τους απαιτεί αρκετά ειδικές εξετάσεις.

5.Λιπώδης διήθηση ήπατος. Είναι η συχνότερη ηπατική νόσος στο δυτικό κόσμο. Συνήθως εμφανίζεται σε άτομα με παχυσαρκία κεντρικού τύπου (μεγάλη κοιλιά), ψηλά τριγλυκεριδία και/ή σακχαρώδη διαβήτη. Η διάγνωσή της βασίζεται στον αποκλεισμό των άλλων αιτίων ηπατικής βλάβης και ίσως σε βιοψία ήπατος. 6.Συστηματικά νοσήματα. Πολλά γενικευμένα νοσήματα μπορεί να προσβάλουν το ήπαρ.

Συνεπώς, οι αυξημένες τρανσαμινάσες είναι κατά κανόνα ένα σήμα κινδύνου δείχνοντας κάποια βλάβη στο ήπαρ. Θα πρέπει πάντοτε να αποκαλύπτεται η ακριβής αιτία ώστε να ακολουθεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.

Ο κ. Γιώργος Παπαθεοδωρίδης είναι επίκουρος καθηγητής Παθολογίας- Γαστρεντερολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών- Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών.