Ημερολόγιο Συνόρων Αρζού σημαίνει ελπίζω
Όταν ήταν μικρός, ο Αλί Ζαντά έβλεπε τον χάρτη του κόσμου, πολύτιμο δώρο του πατέρα του, και ονειρευόταν ταξίδια. Τελικά ταξίδεψε πολύ. Σκαρφάλωσε χιονισμένα βουνά, πέρασε χείμαρρους με παγωμένα νερά, πέρασε θάλασσες, γνώρισε αφιλόξενες πόλεις, άθλιες συνθήκες, για να ξεφύγει από τους Ταλιμπάν, για να φθάσει στην Ευρώπη, στην Ελλάδα. Και όταν έφθασε, αναρωτήθηκε: «Αυτή είναι η Ευρώπη;»
Με λένε Αλί. Γεννήθηκα πριν από 23 χρόνια στο Αφγανιστάν, σε ένα μικρό χωριό, Τζαγουρί το λένε. Έχω έναν αδελφό και μια αδελφή. Είναι δεκατριών χρόνων σήμερα. Τη λένε Χαμιντάινα…
ΤΟ ΤΖΑΓΟΥΡΙ είναι καταπράσινο τη μέρα, με χωράφια γεμάτα κάστανα και σταφύλια. Το βράδυ είναι θεοσκότεινο. Δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα. Το Τζαγουρί το διασχίζει το ποτάμι. Είχα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια. Ο πατέρας μου δούλευε για τον Ερυθρό Σταυρό… Στο χωριό υπήρχε μόνο ένα θρησκευτικό σχολείο, όπου μαθαίναμε απ΄ έξω το Κοράνι. Σε ένα μικρό δωμάτιο, δεν είχαμε καν τραπέζια. Το μισούσα. Ο ιμάμης που μας μάθαινε, ήταν βίαιος και μας έδερνε συχνά… Όταν έγινα 13 χρόνων, μετακομίσαμε στο Γκαζνί, μια μικρή πόλη με 5.000 κατοίκους, 150 χιλιόμετρα από την Καμπούλ προς την Κανταχάρ. Πήγαμε για να μπορέσω εγώ και τα αδέλφια μου να γραφτούμε σε δημόσιο σχολείο. Γράφτηκα στο σχολείο των αγοριών. Κορίτσια και αγόρια πήγαιναν σε χωριστά σχολεία. Μου άρεσε πολύ το διάβασμα, ειδικά η γεωγραφία. Ένιωσα ευτυχισμένος όταν ο πατέρας μου μού αγόρασε τον χάρτη του κόσμου. Τον έβλεπα συνέχεια και ονειρευόμουν ταξίδια…
●●●
ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ του 2001, οι Ταλιμπάν συνέλαβαν τον πατέρα μου. Τους θυμάμαι πάνω στα Τoyota τους, μπροστά στο σπίτι μας. Είναι η αγαπημένη μάρκα τους. Έπειτα από μερικές μέρες, ήρθε ο χότζας και μας είπε να πάμε να πάρουμε το πτώμα του πατέρα μου. Τον σκότωσαν επειδή είχε δουλέψει με τον Ερυθρό Σταυρό. Όλους όσους δούλευαν με ξένες οργανώσεις τούς σκότωναν…
●●●
ΗΜΟΥΝ ΔΕΚΑΕΞΙ χρόνων, η ζωή μου έγινε σκέτη κόλαση. Οι Ταλιμπάν ήλεγχαν την πόλη μας. Η μητέρα μου φορούσε μπούρκα και μέσα στο σπίτι. Φοβόταν. Κάθε τόσο εισέβαλλαν στα σπίτια για να δουν αν φορούν μπούρκα οι γυναίκες… Απαγόρευσαν την τηλεόραση. Στο ραδιόφωνο έπρεπε να ακούς μόνο την «Ισλαμική Φωνή». Αν άκουγες κάτι άλλο, έπαιζες τη ζωή σου κορόνα γράμματα… Επιπλέον, εμείς είμαστε Χαζάροι και οι Ταλιμπάν μάς θεωρούν «ξένους». Λένε ότι μόνο οι Παστούν είναι «καθαρόαιμοι Αφγανοί», όλοι οι άλλοι πρέπει να φύγουν… Ήρθαν δυο φορές στο σπίτι για να με ανακρίνουν, γιατί δεν πήγαινα το πρωί στο τζαμί. Η μητέρα μου φοβόταν πολύ… Κάποια μέρα οι Ταλιμπάν έφυγαν, όταν ήρθαν οι Αμερικανοί. Πώς τους βλέπαμε τους Αμερικανούς; Την αλήθεια θέλεις; Πολλοί από μας ως απελευθερωτές. Το τι έχουμε τραβήξει από τους Ταλιμπάν, μόνο εμείς οι Αφγανοί το ξέρουμε… Η χαρά μας όμως διήρκεσε λίγο. Οι Ταλιμπάν επέστρεφαν τη νύχτα, όταν οι στρατιώτες έφευγαν. Σκότωναν και ξυλοκοπούσαν «κακούς μουσουλμάνους» στην πλατεία και μας υποχρέωναν να είμαστε παρόντες, για να παραδειγματιστούμε. Ήμασταν χειρότερα από πριν…
●●●
Η ΜΗΤΕΡΑ και ο θείος μου με παρότρυναν να φύγω. Ο χότζας είπε στον θείο μου ότι οι Ταλιμπάν με είχαν βάλει στο μάτι. Το 2005, Μάρτιος μήνας, που είναι Πρωτοχρονιά στο Αφγανιστάν, αποφάσισα να φύγω στο Ιράν. Πήγα πρώτα στο Πακιστάν. Πλήρωσα τους Πακιστανούς συνοριοφύλακες. Έμεινα στο Πακιστάν 27 μέρες και μετά πήγα στην Τεχεράνη, αφού αγόρασα μια βίζα για να μπω στο Ιράν… Έμεινα στην Τεχεράνη 9 μήνες. Έμενα με πέντε άλλους Αφγανούς, σε ένα μικρό δωμάτιο. Δούλευα στην οικοδομή, από το χάραμα μέχρι το βράδυ. Στο Ιράν υπάρχουν πολλοί Αφγανοί, οι περισσότεροι εργάζονται στην οικοδομή σε άθλιες συνθήκες για λίγα χρήματα. Σχεδόν όλοι είναι παράνομοι, για να τους κάνει η Αστυνομία ό,τι θέλει… Αποφάσισα να φύγω στην Ευρώπη. Ήθελα να πάω Αγγλία. Είχα ακούσει ότι φέρονται καλά στους πρόσφυγες. Είχα μαζέψει κάποια χρήματα, αλλά δεν έφθαναν. Με ένα από τα παιδιά που έμενα, Νασέρ τον λένε, γίναμε φίλοι. Είχε τον θείο του στην Αγγλία και είχε περισσότερα χρήματα από μένα. Μου είπε ότι θέλει να φύγει και εκείνος και ότι θα με βοηθήσει για τα χρήματα… Στην Τεχεράνη παζαρέψαμε με έναν δουλέμπορο, Αφγανός και αυτός. Μας είπε ότι θα μας πάει στην Τουρκία και από εκεί στην Ευρώπη. Ήταν Μάρτιος του 2006…
●●●
ΦΘΑΣΑΜΕ με ένα μικρό αμάξι κοντά στα σύνορα με την Τουρκία. Έκανε ψόφο. Περιμέναμε 13 μέρες σε ένα χωριό, 10 Αφγανοί και Ιρανοί, σε ένα μικρό δωμάτιο. Το φαγητό ήταν ένα αυγό και λίγο ψωμί την ημέρα… Το ταξίδι ήταν δύσκολο. Σκαρφαλώναμε ένα βουνό, ατελείωτες ώρες, κάτω από βροχή που δεν σταμάτησε ποτέ. Περάσαμε στην Τουρκία. Έπρεπε να περάσουμε έναν χείμαρρο. Τα νερά ήταν παγωμένα. Βγάλαμε τα ρούχα μας, περάσαμε απέναντι… Έτσι κι αλλιώς μούσκεμα ήμασταν. Περιμέναμε ώρες. Εμφανίστηκε ένα φορτηγό που μετέφερε κοπριά και μας πήρε. Κοντέψαμε να πεθάνουμε από την τρομερή μπόχα. Κάποιοι έκαναν εμετό. Έπειτα από τρεις ώρες ταξίδι μάς παρέλαβε άλλο φορτηγό, όπου μας περίμεναν άλλοι μετανάστες, καμιά εβδομηνταριά, Ινδοί και Πακιστανοί. Δεν ξέρω πόσες ώρες ταξιδεύαμε. Φθάσαμε σε ένα χωριό. Μας έβαλαν σε σπίτι τόσο μικρό, όπου δεν είχαμε πού να κοιμηθούμε. Κανείς δεν μας έλεγε τι θα γίνει. Ήρθαν, μας πήραν ύστερα από είκοσι μέρες. Μας πήγαν στα περίχωρα μιας πόλης, Βαν την έλεγαν. Μας έβαλαν σε έναν στάβλο και μόνο μια φορά το 24ωρο μάς επέτρεπαν να πάμε τουαλέτα. Έπειτα από δυο εβδομάδες μάς έβαλαν σε άλλο φορτηγό. Τελικά φθάσαμε στην Πόλη…
●●●
ΕΚΕΙ μας περίμενε άλλος δουλέμπορος. Μας ζήτησε 600 δολάρια για να μας πάει στην Ελλάδα. Όλο το ταξίδι μού κόστισε 2.500 δολάρια. Άλλο φορτηγό, άλλο ταξίδι. Μας πήγαν στη Σμύρνη. Από εκεί στην ακτή. Μας έδειξαν απέναντι τη Μυτιλήνη. Μας έδωσαν μια μικρή βάρκα και μας είπαν να πάμε στην Ελλάδα. Ήμασταν πέντε άτομα. Ξεκινήσαμε τη νύχτα. Δεν θυμάμαι πολλά. Θυμάμαι ότι κωπηλατούσαμε με βάρδιες με κατεύθυνση τα φώτα απέναντι. Είδαμε ένα μεγάλο καράβι. Μια ακτή. Κατεβήκαμε. Σκαρφαλώσαμε ένα βουνό, περπατήσαμε πολύ. Προς τα χαράματα, είδαμε ένα πανέμορφο χωριό. Φθάσαμε στην Ευρώπη…
●●●
ΠΗΓΑΜΕ στην Αστυνομία. Μας πήγαν σε ένα κέντρο για τους πρόσφυγες. Οι συνθήκες τρομερές. Ύστερα από μερικές μέρες μάς έδωσαν έναν χάρτη, μας είπαν να πάμε στην Αθήνα και να βρούμε έναν τρόπο, μέσα σε έναν μήνα, να φύγουμε από την Ελλάδα… Ήρθαμε Αθήνα. Ο φίλος μου συνέχισε, εγώ δεν μπορούσα, δεν είχα χρήματα. Εκείνος δεν μπορούσε να με βοηθήσει πια. Ήμουν στη μέση του πουθενά, κυριολεκτικά. Πώς νιώθεις ότι είσαι εντελώς ελεύθερος να πεθάνεις; Αυτό το αίσθημα. Πέρασα τρομερές μέρες. Μικρός έβλεπα τον χάρτη του κόσμου και ονειρευόμουν ταξίδια στην Ευρώπη. «Αυτή είναι η Ευρώπη όμως;» έλεγα μέσα μου… Πέρασαν μέρες μέχρι να συναντήσω τυχαία κάποιους άλλους Αφγανούς. Χάρη σε αυτούς πήγα σε μια ανθρωπιστική οργάνωση που με βοήθησε να κάνω αίτηση για πολιτικό άσυλο. Ύστερα από μερικές εβδομάδες ανακάλυψα κάποιους γνωστούς μου Αφγανούς στα Χανιά. Τώρα ζω στα Χανιά. Περιμένω εδώ και δυόμισι χρόνια να αναγνωριστώ ως πρόσφυγας. Οι άλλοι Αφγανοί που ξέρω εδώ περιμένουν οκτώ χρόνια. Είναι τρέλα! Δεν είμαστε ούτε νόμιμοι ούτε παράνομοι…
●●●
ΕΔΩ εργάζομαι πολλές ώρες, κάνω κεραμικά. Ναι, χωρίς ένσημα. Πώς νιώθω; Να σου μιλήσω ειλικρινά; Παγιδευμένος σε ένα κλουβί. Ονειρευόμουν να έρθω στην Ευρώπη για να σπουδάσω, να προχωρήσω. Κυκλοφορώ με ένα ροζ χαρτάκι, με δεμένα χέρια και πόδια… Υπάρχει ένα μέρος όπου ξεχνάω ότι είμαι ξένος, το Στέκι Μεταναστών… Η πιο ωραία μου στιγμή στην Ελλάδα ήταν όταν έπαιξα στη θεατρική παράσταση «Χωρίς Διαβατήριο». Χάρη στον ρόλο έμαθα ελληνικά πολύ πιο γρήγορα… Ανέβηκα στη σκηνή, είδα το κοινό που είχε μαζευτεί και ένιωσα για πρώτη φορά ότι κάποιοι ακούν τη μαρτυρία μου. «Ελπίζω» στα αφγανικά; Αρζού…
ΥΓ: Η στήλη ευχαριστεί θερμά το Στέκι Μεταναστών Χανίων και το ξενοδοχείο «Τερέζα» για την υπέροχη φιλοξενία…
LΙΝΚ:











