Οι καλύτεροι έρχονται!

Θυμηθείτε αυτά τα ονόματα! Πρόκειται για τα καινούργια αστέρια στην αρένα της ξένης λογοτεχνίας, που τα μυθιστορήματά τους θα κυκλοφορήσουν (τα περισσότερα) και στα ελληνικά το 2009. Οι πρωτοεμφανιζόμενοι Τριστάν Γκαρσιά, Σάσα Στάνισιτς, Μαρτίν Σολάρες, Χλόη Αρίτζις, Έντουαρντ Χόγκαν, Κεντέν Ντεμπρέ. Και κοντά τους οι μάστορες που μας είχαν ξεφύγει: ο νέος μετρ της κατασκοπευτικής λογοτεχνίας Χένρι Πόρτερ, ο Άραβας Σουλεϊμάν Αντονία, ο Αφγανός Ναντίν Ασλάμ και ο Βούλγαρος Ίλια Τρογιάνοφ. Τα έργα τους ξεχώρισαν στους απολογισμούς κριτικών και συγγραφέων που δημοσιεύθηκαν στο γαλλικό περιοδικό Lire, στο ένθετο των βρετανικών Τάιμς ΤLS, στους Τάιμς της Ν. Υόρκης και στο Νew Statesman. Κοινό χαρακτηριστικό τους, ο πολιτικός προβληματισμός, το επεξεργασμένο λογοτεχνικό στυλ και ο διάλογος με το πνεύμα των καιρών. Ο 27χρονος Γάλλος Γκαρσιά στην Καλύτερη πλευρά των ανθρώπων (αναμένεται από τις Εκδόσεις Πόλις), κάνει μια τοιχογραφία των κρίσιμων δεκαετιών ΄80, ΄90 στη Γαλλία, θέτοντας ζητήματα πολιτικής και ηθικής με ήρωες διανοούμενους σε κρίση. Ο Στάνισιτς, 30χρονος Βόσνιος που γράφει στα γερμανικά, ζωντανεύει στο αυτοβιογραφικό Ο στρατιώτης και το γραμμόφωνο την πορεία του σύγχρονου Βαλκάνιου πρόσφυγα από την Εδέμ του Δρίνου, στον πόλεμο και έπειτα στην εξορία. Ο Λατινοαμερικανός Σολάρες στις Μαύρες στιγμές (Πόλις) διαλέγει τη μορφή του αστυνομικού μυθιστορήματος για να μιλήσει με συναρπαστικό λογοτεχνικό τρόπο για το μυστήριο των νεαρών γυναικών που δολοφονούνται συστηματικά στην πόλη Χουαρέζ των μεξικανικών συνόρων. Στο Βιβλίο των νεφών, η Χλόη Αρίτζις μιλάει για την ιστορία και τη μνήμη στο Βερολίνο μετά την πτώση του Τείχους. Η ίδια περίπου περίοδος της πτώσης του Τείχους και της Στάζι βρίσκεται στο κέντρο του Βρανδεμβούργου τού Πόρτερ, ο οποίος ανατέμνει τα ατομικά πεπρωμένα θυμάτων και δημίων. Ο πρωταγωνιστής του, ένας καθηγητής Ιστορίας- τριπλός πράκτορας για τη σωτηρία του αδελφού του, μπαίνει σε ένα συνειδησιακό σταυροδρόμι όταν γνωρίζεται με μια ιδεαλίστρια φοιτήτρια. Μαχητικός σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, ο 28χρονος Χόγκαν παρακολουθεί στο Βlackmoor μια κοινότητα πρώην μεταλλωρύχων που στρέφεται εναντίον του εαυτού της. Καθηγητής Ψυχιατρικής, ο Ντεμπρέ αναπλάθει στη Μαγική στιγμή το μεταπολεμικό Παρίσι των υπαρξιστών και τη συνάντηση του 23χρονου τρομπετίστα Μάιλς Ντέιβις και της τραγουδίστριας Ζιλιέτ Γκρεκό, που θα μπορούσε να είχε αλλάξει τις ζωές τους. Ο Αντονία πάλι, στις Συνέπειες του έρωτα, γράφει ένα πολιτικό μυθιστόρημα για τη Σαουδική Αραβία, μεταμφιεσμένο σε ιστορία αγάπης. Πολύ πιο σκληρός και βίαιος, ο Ασλάμ παρακολουθεί στον Άχρηστο φρουρό την ιστορία του Αφγανιστάν από τη σοβιετική εισβολή μέχρι σήμερα. Όσο για τον Τρογιάνοφ, κάνει στους Συλλέκτες του κόσμου μια έξυπνη παραβολή για την αλληλεξάρτηση ιμπεριαλισμού και οριενταλισμού.

Ποιες μεγάλες υπογραφές,όμως,έγραψαν τα καλύτερα βιβλία του 2008; Το όνομα στο οποίο συμπίπτουν Γάλλοι και Αγγλοσάξονες, είναι ο Ντέιβιντ Λοτζ με το Deaf sentence ( Ποινή κώφωσης ή, πιο ελεύθερα, Κουφά λόγια, αναμένεται από τις Εκδ. Βell), ένα δηκτικό μυθιστόρημα για την ανθρώπινη συνθήκη, για τις παρεξηγήσεις της ζωής και για την κατανόησή της με διαφορετικούς όρους, για τη λογιοσύνη και το γήρας σε όλα τα πεδία, με ήρωα έναν καθηγητή Γλωσσολογίας που δεν ακούει καλά. Κορυφαίος στις προτιμήσεις των Αγγλοσαξόνων και ο Τζόζεφ Ο΄ Νιλ με το Νetherland, ωδή στη Νέα Υόρκη μετά την 11/9 και στην ανδρική φιλία ταυτόχρονα, με αφηγητή έναν Ολλανδό χρηματιστή που, όταν καταρρέει η οικογενειακή του ζωή, ανοίγεται στους μετανάστες από τις Δ. Ινδίες και τη Ν. Ασία. Ακολουθούν η Άννι Πρου με μια παραβολή για την αποτυχία του αμερικανικού ονείρου Καλά είναι κι έτσι, η Νομπελίστα Τόνι Μόρισον με το Έλεος (Νεφέλη) για τις ορφανεμένες γυναίκες στην Αμερική του 17ου αι., ο Σεμπάστιαν Μπάρι με τη Μυστική επιγραφή, μια πειστική καταγγελία των έργων της Καθολικής Εκκλησίας στην Ιρλανδία (Καστανιώτης). Στις αγγλοσαξονικές ψηφοφορίες, οι μη αγγλόφωνοι είναι συνήθως ελάχιστοι. Όποιος λοιπόν σπάσει το φράγμα των προτιμήσεών τους, δεν είναι τυχαίος. Έτσι ξεχωρίζει ο κορυφαίος Χιλιανός Ρομπέρτο Μπολάνιο με το ογκωδέστατο κύκνειο άσμα του 2666, που επίσης παραπέμπει στις δολοφονίες των γυναικών στα μεξικανικά σύνορα, ο Ιταλός Ρομπέρτο Σαβιάνο με τα γνωστά μας Γόμορρα (Πατάκης) και ο Γάλλος Ζαν Εσνόζ «που αυτός έπρεπε να πάρει το Νόμπελ και όχι ο Λε Κλεζιό» γράφουν, με το Να τρέχεις (Πόλις) εμπνευσμένο από τον Τσέχο δρομέα Εμίλ Ζάτοπεκ. Οι Γάλλοι από την πλευρά τους ψήφισαν ως καλύτερο γαλλικό μυθιστόρημα το Αυτό που η μέρα οφείλει στη νύχτα, του Αλγερινού Γιασμίνα Χάντρα, που εμπνεύσθηκε από την Αντιγόνη μια μετα-αποικιακή αστυνομικο-πολιτική τραγωδία (Καστανιώτης)!

Επιβεβαιώνεται λοιπόν, για άλλη μια φορά, πως είναι οξυμμένα τα αντανακλαστικά των Ελλήνων εκδοτών και πως η ελληνική βιβλιοπαραγωγή, όσο κι αν ορίζεται από την mainstream αγορά, παραμένει ευρύτερα πολυ-πολιτισμική απ΄ ό,τι η αγγλοσαξονική και πολλές ευρωπαϊκές. Αυτό ισχύει φυσικά περισσότερο στη Λογοτεχνία παρά σε άλλες κατηγορίες, ωστόσο από τα «καλύτερα» των Τάιμς μόλις εκδόθηκαν τα αυτοβιογραφικά Όνειρα από τον πατέρα μου του Ομπάμα (Αδάμ), ενώ αναμένεται η Αυτοκρατορία του Χίτλερ του Μαζάουερ (Αλεξάνδρεια). Μακάρι να κυκλοφορήσουν και οι Ψιθυριστές του Ορλάντο Φάιτζες, με τις μαρτυρίες για τον σταλινισμό.