Ήρωες, μες στα χαλάσματα

Υπερήρωες, μάνγκα, μεγάλη δόση graphic novels του φανταστικού, Ντίσνεϊ και μερικά καλά ελληνικά κόμικς (το ένα, μάλιστα, υπερπαραγωγή) είναι ο απολογισμός της χρονιάς. Η παραγωγή βιβλίων με εικονογραφημένες αφηγήσεις χρόνο με τον χρόνο αυξάνεται ποσοτικά, γεγονός που επιτρέπει και στους αναγνώστες περισσότερες επιλογές. Τόπος συνάντησης των νέων κόμικς: ένας όλο και πιο βίαιος, πιο αβέβαιος και πιο κατεστραμμένος κόσμος.

Ι. Μάικλ Στραζίνσκι
Μάικ Βιερίνγκο, Πατ Λι, Μάικ Ντεοντάτο Jr.

ΟΤΗΕR: ΕΞΕΛΙΞΗ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ (2 ΤΟΜΟΙ)
Εκδ. Αnubis, 20 ευρώ Το μεγαλύτερο είδωλο των κόμικς με υπερήρωες υπήρξε δημοφιλές χάρη στον χαρακτήρα του. Ο Άνθρωπος Αράχνη, όταν δεν εξουδετέρωνε τρομακτικούς εχθρούς, ήταν ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Το προφίλ αυτό κράτησε περί τα σαράντα χρόνια. Για να αναθερμανθεί το ενδιαφέρον του κοινού, στις αρχές του 21ου αιώνα, oι υπεύθυνοι της Μarvel προσπάθησαν να ανανεώσουν τον χαρακτήρα και τις περιπέτειές του. Πώς; Με λίγο περισσότερη «ενήλικη» βία, διανθισμένη με συνωμοσιολογία και πολλή μεταφυσική. Η καλύτερη περίοδος αυτής της new age μεταμόρφωσης του, κάποτε, χαρούμενου «αραχνάνθρωπου», οφείλεται στον σεναριογράφο Ι. Μάικλ Στραζίνσκι, ο οποίος είναι η νέα κότα με τα χρυσά αυγά του οίκου που ίδρυσε ο θρυλικός Σταν Λι. Ο καιρός γαρ εγγύς ακόμα και για τον, έως πρόσφατα, πιο αγνωστικιστή των υπερηρωικών κόμικς…

Μαρκ Μίλαρ, Μπράιαν Χιτς ULΤΙΜΑΤΕS DΕLUΧΕ 1. ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΙ
Εκδ. Αnubis, 22 ευρώ Το πέρασμα του Μαρκ Μίλαρ από τα κόμικς με υπερήρωες συνοδεύτηκε από την προσγείωση των υπερφυσικών τύπων με τις μπέρτες στην πραγματικότητα. Με άλλα λόγια, οι χάρτινοι ήρωες, στις ιστορίες του συγκεκριμένου σεναριογράφου, γίνονται μυθιστορηματικά πρόσωπα με σάρκα και οστά, αισθήματα και αδυναμίες.

Κινητήριες μορφές ανανεωμένων αφηγήσεων, μεταξύ άλλων, ο Κάπτεν Αμέρικα, ο Χαλκ, ο Άιρον Μαν, ο Θωρ, η παλιά ομάδα των Εκδικητών δηλαδή, βρίσκονται στη δίνη ιστοριών στις οποίες δεσπόζουν σχέσεις ανταγωνισμού, εξουσίες, αναφορές στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα… Η πολυπλοκότητα και η γοητεία των ιστοριών του Μίλαρ, έτσι όπως εικονογραφούνται με σκληρό ντεκουπάζ από τον Μπράιαν Χιτς, κάνουν τη σειρά Ultimates (που μεταγράφει στη σύγχρονη ζωή τις περιπέτειες των Αvengers την «εποχή της αθωότητας» των εικονογραφημένων) ένα αφηγηματικό θαύμα στη ρεαλιστική όψη της Αμερικής.

Τζιμ Λι ΗΕRΟΕS, Η ΑΡΧΗ
Εκδ. Αnubis, 32 ευρώ

Μία από τις πιο δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές του ΝΒC είναι οι «Ήρωες». Συνηθισμένοι άνθρωποι με ασυνήθιστες ικανότητες κινούνται στη σκιά του μύθου ενός Σούπερμαν ή μιας Γουόντερ Γούμαν και, ήδη, έχουν φτιάξει τον δικό τους μύθο, στην επικράτεια του τηλεοπτικού θεάματος. Η μεταφορά των ιστοριών του Χίρο Νακαμούρα, που ελέγχει τη ροή του χρόνου, της άτρωτης Κλερ Μπενέτ, του Μίκα Σάντερς που επικοινωνεί με μηχανές και όλων των υπόλοιπων ηρώων της τηλεοπτικής σειράς, από μια ομάδα αφηγητών των κόμικς, οδήγησε στην παραγωγή πολλών, μικρών ιστοριών, διηγημάτων με δραματική ένταση. Αλλά, κυρίως, μικρές κόμικς αφηγήσεις ο διάλογος των οποίων με τις τεχνοτροπίες παλαιότερων εποχών είναι η πιο ενδιαφέρουσα πρόκληση. Κομικσοφιλία; Ναι, αλλά όχι νεκρή μίμηση- αλλά ζωντανός διάλογος με μια ζωντανή σκηνή που πάντα βρίσκει τρόπους να εκπλήσσει.

Άλαν Μουρ, Ντέιβ Γκίμπονς WΑΤCΗΜΕΝ
Εκδ. Αnubis, 48 ευρώ

Το 1985, οι ΗΠΑ βρίσκονται στα πρόθυρα γενικευμένης σύρραξης με την (τότε) Σοβιετική Ένωση. Η κοινωνία μαστίζεται από τη φτώχεια, τη μισαλλοδοξία και την εγκληματικότητα, ενώ βάσει νόμου η δράση των υπερηρώων κηρύσσεται παράνομη.

Όμως η δολοφονία ενός βετεράνου τιμωρού του εγκλήματος ενώνει τους πρώην συναδέλφους του… Πάνω σε αυτήν τη, λίγο πολύ συμβατική κλισέ πλοκή, ο Βρετανός Άλαν Μουρ («V for Vendetta», «From Ηell», «Μiracleman» και «Swamp Τhing») εμπνέεται από τον Όργουελ και, σε συνεργασία με τον εικονογράφο Ντέιβ Γκίμπονς (με μακρά εμπειρία στο θρυλικό βρετανικό περιοδικό των κομικσόφιλων «2000ΑD»), το 1988, παραδίδει ένα graphic novel 416 σελίδων που σήμερα εκτιμάται ότι είναι από τις βασικές δουλειές αναφοράς, χάρη στις οποίες τα κακόφημα κόμικς μπήκαν στα φιλολογικά σαλόνια. Πώς; Πείθοντας ότι οι τύποι με τις μπέρτες είναι κάτι συνθετότερο από υπερφυσικούς μπεμπέδες που αυτοδικούν.

Φαντασία
Τζεφ Σμιθ ΒΟΝΕ 3: ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ
Εκδ. Jemma Ρress, τιμή 13 ευρώΟ φόβος, τα πλάσματα του κακού, η μοναξιά, οι αντιξοότητες αλλά, κυρίως, ο χωρίς ανταπόκριση έρωτας και οι σαρκοβόροι αγριοπόντικες («Stupid Stupid Rat Creatures»)

συνεχίζουν να είναι οι αιτίες που προξενούν εφιάλτες στον Μπόουν, αυτήν την παράξενη ανθρωπόμορφη ύπαρξη που βρέθηκε τυχαία σε μια μυστηριώδη κοιλάδα όπου όπως φαίνεται θα μάθει να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα. Στο τρίτο μέρος του γοητευτικά μυστηριώδους αυτού αφηγήματος, που εξίσου απευθύνεται σε παιδιά και σε μεγάλους, οι μεταλλαγμένοι σε φοβίες εφιάλτες του ήρωα «εμπνέονται» από τον «Μόμπι Ντικ» του Χέρμαν Μέλβιλ. Και τότε, στο καρέ του κόμικς εισβάλλει μεγαλοπρεπής μια Άσπρη Φάλαινα…

Luca Εnoch, Stefano Vietti, Giuseppe Μatteoni ΜΑΥΡΟΣ ΔΡΑΚΟΣ
Εκδ. Αnubis, 16 ευρώ «Ίαν Άρανιλ, Τζένου Βαρλιεντάρτο». Δηλαδή, «ο Ίαν, ο γιος του Άραν, του οίκου των Εκτελεστών των Δράκων», είναι παλαιός πολεμιστής και, με την παρέα του, ένα παράξενο πλάσμα της φυλής των ορκ, έναν μάγο, ένα ξωτικό και δυο ωραίες γυναίκες οργανώνει την άμυνα έναντι της απειλής που εκπροσωπεί μια βάρβαρη φυλή… Η ιταλική σχολή έχει πολλές φορές αποδείξει ότι διαθέτει ανεξάντλητες δημιουργικές δυνάμεις. Ορισμένες απ΄ αυτές συντονίζονται στα εργαστήρια του εκδοτικού οίκου Sergio Βonelli (μεταξύ άλλων, ο Τεξ και ο Ντίλαν Ντογκ). Η σχεδιαστική γραμμή ενός απ΄ αυτούς, του Τζουζέπε Ματεόνι, που σχεδιάζει με αυστηρότητα τις περιπέτειες του Μαύρου Δράκου, θυμίζει τον Μίλο Μανάρα στο ξεκίνημά του- στον «Σιμιότο». Κι αυτό από μόνο του είναι υπόσχεση.

Clive Βarker ΗΕLLRΑΙSΕR CΟLLΕCΤΕD ΒΕSΤ
Εκδ. Οξύ, 29 ευρώ Το «Ηellraiser», ένα από τα διασημότερα βιβλία τρόμου, έχει φανατικούς αναγνώστες. Η ταινία που ακολούθησε ίσως να μην προσέθεσε πολλά στον μύθο του βιβλίου, ο Κλάιβ Μπάρκερ ωστόσο πιστεύει ότι αυτό θα συμβεί οπωσδήποτε με τη συλλογή μικρών κόμικς ιστοριών («πολλών ακόμα μικρών τεράτων», σύμφωνα με τον συγγραφέα) που εκκινούν από τον τρομακτικό κόσμο του μυθιστορήματος. Για τους maniac του είδους.

Ο κόσμος του Ντίσνεϊ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΜΙΚΣ
Ο γιος του Ήλιου και 14 ακόμη ιστορίες
Εκδ. Νέα Ακτίνα, τιμή 24 ευρώΑν μας έμαθε κάτι το περιοδικό «Κόμικς», που παρουσιάζει κριτικά από το 1988 τα κόμικς του Ντίσνεϊ, είναι ότι πίσω από τα παπιά και τα ποντίκια υπάρχουν σημαντικοί καλλιτέχνες που σημάδεψαν με τη δουλειά τους τη μαζική κουλτούρα. Μέσω των κόμικς μάθαμε να ξεχωρίζουμε τη δουλειά προσωπικοτήτων όπως ο Καρλ Μπαρκς, ο Φλόιντ Γκόντφρεντσον, οι Ιταλοί Ρομάνο Σκάρπα και Λουτσιάνο Μποτάρο, ο Ντον Ρόσα… Φέτος, ο εκδοτικός οίκος του περιοδικού αρχίζει να κυκλοφορεί επιλεγμένες ιστορίες από την ύλη του περιοδικού σε πολυτελείς τόμους. Ο πρώτος έχει 15 υπέροχες ιστορίες και…

μια παράλειψη: δεν υπάρχουν πουθενά τα ονόματα των δημιουργών τους.

ΟΙ ΕΠΙΓΟΝΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΜΠΑΡΚΣ
Εκδ. Νέα Ακτίνα, τιμή 16 ευρώ Ντον Ρόσα, Τζέφρι Μπλουμ, Ντάνιελ Μπράνκα, Ντάαν Γίπες, Τζον Λάστιγκ, Βίκαρ, Σίζαρ Φεριόλι, Κάρι Κορχόνεν, Ουίλιαμ Βαν χορν, Πατ και Κάρολ Μακ Γκριλ, Μάρκο Ρότα, Εστέμπαν, Ρομάνο Σκάρπα.

Ονόματα σεναριογράφων και σχεδιαστών που υπογράφουν δέκα ιστορίες με τα παπιά της Λιμνούπολης- αλλά και με τον τρόπο του δάσκαλου Καρλ Μπαρκς.

Μάνγκα για πάντα
Έτσι λέγονται τα κόμικς στην Ιαπωνία. Στην Ελλάδα άρχισαν να κυκλοφορούν ευρύτατα μόλις φέτος και, ήδη, φαίνεται ότι έχουν κερδίσει μεγάλο μέρος του κοινού. Μόδα; Αναζήτηση φρέσκων αφηγηματικών ιδεών; Η απάντηση είναι δύσκολο να δοθεί, μια που οι περισσότερες μάνγκα ιστορίες που κυκλοφορούν στα ελληνικά, όλες από την Αnubis, απευθύνονται κυρίως στο κοινό των κόμικς και της λογοτεχνίας του φανταστικού – κι ας προέρχονται από τέσσερις διαφορετικές εκδοτικές εταιρείες. Οι ελληνικές εκδόσεις είναι κατευθείαν μεταφρασμένες από τα ιαπωνικά, τυπώνονται όπως ακριβώς στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου: από πίσω προς τα μπρος και διαβάζονται από δεξιά προς τα αριστερά.

Ανάμεσα στους πιο δημοφιλείς τίτλους που έχουν εκδοθεί στα ελληνικά συγκαταλέγονται και:

Ναρούτο (7 τόμοι), Βασιλιάς Σαμάνος (5 τόμοι), Βlade of the Ιmmortal (έξι τόμοι), Love Ηina (5 τόμοι), WarCraft (6 τόμοι).
Μια μαθηματική υπερπαραγωγή στα ελληνικά

LΟGΙCΟΜΙΧ
Απόστολος Δοξιάδης, Χρ. Χ. Παπαδημητρίου, Αλ. Παπαδάτος, Αnnie Di Donna (χρώμα)
Εκδ. Ίκαρος, 27 ευρώΈνα φλας μπακ στη ζωή, στους προβληματισμούς, στις σχέσεις και στις συναντήσεις του Ράσελ, η περιπέτεια του οποίου στην προσπάθειά του να τιθασεύσει τη Λογική αποκτά διαστάσεις ανάλογες της περιπέτειας ενός άλλου κόμικς ήρωα, του Κόρτο Μαλτέζε, που παλεύει με την ουτοπία. Το δεύτερο είναι η ιστορία της δημιουργίας του κόμικς- και σε αυτό ήρωες είναι οι συγγραφείς και το σχεδιαστικό επιτελείο-, που δίνει την αφορμή της σύνδεσης των παλιών προβλημάτων με τα σύγχρονα αλλά και εξηγεί πώς και στα μαθηματικά ένα μέρος της λύσης μπορεί να υπάρχει στην τέχνη. Μια υπερπαραγωγή που αντλεί από τη βελγική αφηγηματική σχολή και αναμετριέται με τον Αριστοτέλη, τον Ευκλείδη, τον Λάιμπνιτς, τον Ράσελ, τον Βιτγκενστάιν, τον Φρόυντ αλλά και με την Ιστορία- τους δυο Παγκοσμίους Πολέμους, τις συνθήκες που τους γέννησαν, τους ανορθολογισμούς που ανέπτυξαν.

Προσοχή: σκαπανείς των μαθηματικών και της λογικής, πρόσωπα που ο Ράσελ δόξασε, υπήρξαν φρικτοί αντισημίτες, οπαδοί του φονικού Ολοκαυτώματος.

Soloup ΠΕΙΡΑΣΜΟΙ 1. ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΕΓΩ;
Εκδ. ΚΨΜ, 7,50 ευρώ

Συλλογή κόμικς στριπ που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Γαλέρα». Ένας ασκητής στη μέση της ερήμου αντιμετωπίζει περισσότερους πειρασμούς κι απ΄ όσους σκανδάλισαν τον άγιο Εφραίμ του Βατοπεδίου. Χιούμορ των μικρών γκανγκ και της ανατρο πής, που υπηρετείται με συνέπεια από έναν μανιακό τoυ είδους.

Θανάσης Πέτρου
«Ο ΤΥΜΠΑΝΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ»
Εκδ. Βιβλιοπέλαγος, 8 ευρώ Το πρώτο άλμπουμ του ανερχόμενου αφηγητή περιέχει μικρές ιστορίες που σχολιάζουν την ανθρώπινη κατάσταση υπό το βάρος αυταρχικών εξουσιών. Σχεδιαστής εξαιρετικά κομψός, διαπρέπει χάρη στα συμπυκνωμένα σενάρια των Δ. Βανέλλη, Π. Ζερβού, Π. Κούστα, Α. Παπαδόπουλουκαι τις δικές του διασκευές μικρών, ούτως ή άλλως, αφηγημάτων του Σλάβομιρ Μρόζεκ (οι παλαιότεροι σίγουρα θυμούνται την εξαιρετική συλλογή μικρών διηγημάτων του «Κατά βάθος η κυρία Μπλουμ ήθελε να γνωρίσει τον γαλατά») καθώς και ενός διηγήματος του Αουγκούστο Μοντερόσο. Από τα ουσιαστικότερα πενάκια της νεώτερης γενιάς, αξίζει την προσοχή μας.