Ψυχρολουσία για την Ελλάδα από το ευρωπακέτο

Με δεμένα τα χέρια βρίσκεται η Ελλάδα στη δίνη της διεθνούς κρίσης, έχοντας περιορισμένα περιθώρια για μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης, όπως αποκάλυψε χθες στις Βρυξέλλες ο επίτροπος Οικονομικών Χ. Αλμούνια, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει να δαπανήσει 1,5% του ΑΕΠ της200 δισ. ευρώ- για τον σκοπό αυτό.

Ψυχρολουσία επιφύλαξε στην Ελλάδα ο Ισπανός επίτροπος, λέγοντας ότι είναι η χώρα της ευρωζώνης της οποίας το Δημόσιο δανείζεται με τα υψηλότερα επιτόκια και συνεπώς δεν έχει την ίδια ευχέρεια όπως άλλες να διευρύνει το έλλειμμά της. Σε ανάλογη κατάσταση, μετά την Ελλάδα, βρίσκονται η Ιταλία και η Ιρλανδία.

Πράγματι, τα επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου έφτασαν μέχρι 1,7% υψηλότερα από τα γερμανικά (χθες ήταν 1,6% υψηλότερα στα δεκαετή ομόλογα). Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι ότι η κυβέρνηση δεν μπόρεσε να μειώσει αποτελεσματικά το μεγάλο δημόσιο χρέος της το οποίο είναι τώρα- σύμφωνα με τον προϋπολογισμό- 93,1% του ΑΕΠ της, ενώ και το δημοσιονομικό έλλειμμα είναι υψηλό. Κάτι που κάνει τις αγορές να μη θεωρούν τη χώρα αξιόπιστη και να τη δανείζουν με όλο και μεγαλύτερο επιτόκιο.

Τολμηρή απάντηση
Λίγο πριν, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο είχε ανακοινώσει το ευρωπακέτο δημοσιονομικής παρέμβασης των 200 δισ. ευρώ, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε περίοδο «πρωτοφανούς κρίσης» και γι΄ αυτό η ευρωπαϊκή απάντηση είναι «μεγάλη και τολμηρή αλλά διατηρήσιμη». Το Σύμφωνο Σταθερότητας γίνεται κατά τι χαλαρότερο, επιτρέποντας μικρές υπερβάσεις από το όριο του 3% του ΑΕΠ για τα ελλείμματα και έναν επιπλέον χρόνο επανόρθωσης, αλλά προφανώς όχι για χώρες όπως η Ελλάδα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις Αλμούνια αλλά και από το κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο αναφέρει επί λέξει: «Τα κράτη μέλη που εκμεταλλεύθηκαν περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας για να σταθεροποιήσουν τα δημόσια οικονομικά τους έχουν τα μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών».

Το μίνι ελληνικό πακέτο
Ήδη η κυβέρνηση έχει συντονιστεί με την κατεύθυνση Αλμούνια, αλλά και των αγορών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης δήλωσε χθες στη Βουλή ότι «δεν είναι μόνο το Σύμφωνο που μας δεσμεύει, αλλά και το πώς μας αξιολογούν οι αγορές, επειδή κουβαλάμε ένα από τα υψηλότερα δημόσια χρέη».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση σκοπεύει να λάβει τα εξής μέτρα: * Να μειώσει περαιτέρω κατά 1% τον κανονικό συντελεστή της φορολογίας εισοδήματος το 2009, πέραν της προγραμματισμένης μείωσης κατά 2%. Έτσι, το 2009 αυτός θα είναι 24%, από 27% που είναι φέτος και από 25% που θα ήταν με την προγραμματισμένη μείωση. ● Να ενισχύσει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με τη βοήθεια των πρόσθετων προκαταβολών 450 εκατ. ευρώ που αναμένεται να λάβει στο πλαίσιο του πακέτου Μπαρόζο.

● Να χορηγήσει το επίδομα θέρμανσης από το Ταμείο κατά της Φτώχειας.

● Να ενισχύσει τα προγράμματα για τους ανέργους του ΟΑΕΔ.

● Να ενεργοποιήσει το Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΜΕ) που θα εγγυάται δάνεια μέχρι 350.000 ευρώ.

Τι προβλέπει το πακέτο Μπαρόζο
Το πακέτο Μπαρόζο προτείνει έναν κατάλογο μέτρων στα κράτη μέλη, από τον οποίο μπορούν να επιλέξουν εκείνα που τους «ταιριάζουν» περισσότερο. Από τα 200 δισ. ευρώ, τα 170 δισ. ευρώ θα προέλθουν από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τα 30 δισ. ευρώ από τον κοινοτικό και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Τα μέτρα περιλαμβάνουν αύξηση των επιδομάτων ανεργίας και της διάρκειάς τους, στήριξη των χαμηλών εισοδημάτων, αύξηση των δημοσίων επενδύσεων, μείωση της φορολογίας της εργασίας για τα χαμηλότερα εισοδήματα, μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργοδοτών για τους χαμηλόμισθους, προσωρινή μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ, μείωση του ΦΠΑ για πράσινα προϊόντα και υπηρεσίες.

Αντικείμενο συμβιβασμού
Η ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση θεωρήθηκε από ορισμένους ανεπαρκής, δεδομένου του μεγέθους του προβλήματος. Οι επικριτές επικαλούνται το ανάλογο πακέτο που προγραμματίζει για τις ΗΠΑ ο νέος πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, 800 δισ. δολαρίων, αλλά και το κινεζικό 586 δισ. δολαρίων.

Ωστόσο, η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι η Ευρώπη δεν είναι κράτος και δεν μπορεί να έχει τέτοιου μεγέθους παρεμβάσεις. Στην πραγματικότητα, το πακέτο Μπαρόζο είναι αντικείμενο συμβιβασμού μεταξύ της Γερμανίας- που εξακολουθεί να φοβάται τα μεγάλα ελλείμματα- και άλλων χωρών όπως η Γαλλία που ήθελε ισχυρότερη τονωτική ένεση. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Γερμανίδα καγκελάριος Α. Μέρκελ δήλωσε χθες ότι δεν πρέπει να ξεκινήσει μια κούρσα δισεκατομμυρίων.
Δεσμεύσεις για αλλαγές

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Επιτροπή πέρασε κάτι από το γερμανικό πνεύμα στις προτάσεις της. Οπως ξεκαθάρισαν χθες οι κ.κ. Μπαρόζο και Αλμούνια, τα κράτη μέλη θα ελέγχονται για τις κινήσεις τους σε δύο επίπεδα: δημοσιονομικό και διαρθρωτικό.

Όλοι θα κληθούν να υποβάλουν επικαιροποιημένα Προγράμματα Σταθερότητας τον Δεκέμβριο, στα οποία θα αναφέρουν διεξοδικά τα μέτρα που θα λάβουν κατά της κρίσης, τις επιπτώσεις τους στα ελλείμματα καθώς και πώς και πότε προβλέπεται να επανορθώσουν τα δημοσιονομικά τους στοιχεία. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κάνει συγκεκριμένες υποδείξεις κατά κράτος μέλος για τα διαρθρωτικά μέτρα που πρέπει να λάβουν.
Μείωση φόρων, επενδύσεις σε υποδομές
Του Νίκου Χριστοδουλάκη

ΧΘΕΣ η Κομισιόν με το Πακέτο των 200 δισ. ευρώ στάθηκε επιτέλους στο ύψος των περιστάσεων για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κρίσης, υπερνικώντας τους δισταγμούς της Γερμανίας. Η κίνηση συνέπεσε ευνοϊκά με την πρωτοφανή προχθεσινή μείωση των κινεζικών επιτοκίων και την ανακοίνωση μιας νέας δημοσιονομικής δέσμης από τη βρετανική κυβέρνηση. Διόρθωσε έτσι την αδικαιολόγητη καθυστέρηση με την οποία είχε αντιδράσει κατά την εκδήλωση της κρίσης τον Σεπτέμβριο, αλλά και τις λανθασμένες αποφάσεις για αύξηση των επιτοκίων που τόσο αψυχολόγητα είχε λάβει η ΕΚΤ τον περασμένο Αύγουστο.

Το Πακέτο χρειάζεται όμως μία διόρθωση και μία επέκταση: Πρώτον, η μείωση του ΦΠΑ ελάχιστα θα ωφελήσει τον καταναλωτή επειδή οι τιμές έχουν, έτσι κι αλλιώς, πτωτική τάση λόγω της κρίσης. Θα ήταν καλύτερο τα έσοδα που αντιστοιχούν στην προτεινόμενη μείωση του ΦΠΑ να διατεθούν, με κεντρική δημοσιονομική πολιτική, σε μειώσεις άμεσων φόρων στις μικρές επιχειρήσεις με αντάλλαγμα τη διατήρηση και την αύξηση της απασχόλησης ή ακόμη και σε απευθείας ενίσχυση της φτωχής κατανάλωσης.

Δεύτερον, το Πακέτο πρέπει την επόμενη χρονιά να επεκταθεί στη χρηματοδότηση Διευρωπαϊκών Δικτύων και Υποδομών, όπως τα είχε οραματιστεί ο Ντελόρ αλλά μετά ξεχάστηκαν. Έτσι η Ευρώπη θα είναι καλύτερα προετοιμασμένη για ισχυρή και ομοιόμορφη ανάκαμψη όταν η κρίση κλείσει τον κύκλο της σε περίπου δύο χρόνια και θα αποφύγει τους χαμηλούς και άνισους ρυθμούς ανάπτυξης που είχε τελευταία. Αυτό μπορεί να αποτελέσει και το στοίχημα της νέας Κομισιόν που αναλαμβάνει το 2009.

Είναι ατυχία που η Ελλάδα δεν μπορεί να ακολουθήσει μια παρόμοια πολιτική στιβαρής ενίσχυσης της οικονομίας και στη ζήτηση και στην προσφορά, επειδή τα τελευταία χρόνια κατέρρευσαν τα δημόσια έσοδα και ως εκ τούτου το κόστος δανεισμού εκτινάχθηκε στα επίπεδα που είχε προτού ακόμη μπούμε στην ΟΝΕ. Αν και η κυβέρνηση είναι συνεπής με τον εαυτό της και πάντοτε κατήγγελλε την ένταξη επειδή δεν την πέτυχε αυτή, κανείς δεν περίμενε ότι η κομματική εμπάθεια θα έφτανε σε τέτοια επίπεδα αδιαφορίας και θα οδηγούσε τη χώρα μας να λειτουργεί με τόσο υψηλό κόστος, σαν πράγματι να μην είχε μπει στην ΟΝΕ.


Ενίσχυση επενδύσεων, όχι μείωση ΦΠΑ
Του Γιάννη Στουρνάρα

ΕΙΝΑΙ ευπρόσδεκτη η πρόταση Μπαρόζο, καθώς μάλιστα προβλέπει δαπάνη ίση με το 1,5% του κοινοτικού ΑΕΠ, υψηλότερη από όσο αναμενόταν, με βάση τις πρώτες πληροφορίες, ενώ η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα συνεισφέρουν 30 δισ. ευρώ. Το γεγονός ότι επιτρέπει ευελιξία στα κράτη- μέλη για τα μέτρα που θα εφαρμόσουν είναι θετικό. Για παράδειγμα, η Ελλάδα, λαμβανομένου υπ΄ όψιν ότι δεν χαλαρώνει το Σύμφωνο Σταθερότητας, πρέπει να κινηθεί ως εξής:

1. Να κάνει χρήση ορισμένων μέτρων όπως η επιτάχυνση των δημοσίων επενδύσεων και των εκταμιεύσεων του Εθνικού Σχεδίου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ).

2. Να δώσει έκτακτες ενισχύσεις στα επιδόματα ανεργίας και έκτακτο ΕΚΑΣ.

3. Να ενισχύσει τις δαπάνες έρευνας και τεχνολογίας που είναι πολύ χαμηλές.

Δεν θα ήταν σκόπιμο, ωστόσο, να γίνει μείωση φόρων και ειδικά του ΦΠΑ για λόγους αποτελεσματικότητας, αλλά και κυρίως γιατί κάτι τέτοιο θα ευνοήσει τις εισαγωγές και όχι την εγχώρια παραγωγή.

Παράλληλα η Ελλάδα πρέπει, για να είναι αξιόπιστο το πακέτο ενίσχυσης και για να γίνει αποδεκτή η εκ μέρους της υπέρβαση του Συμφώνου Σταθερότητας, να δεσμευθεί ότι θα υποβάλει ένα σχέδιο οικονομικής ανόρθωσης για την αντιμετώπιση των μακροχρόνιων στρεβλώσεων της ελληνικής οικονομίας, όπως π.χ. τα εμπόδια στον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις και τα κλειστά επαγγέλματα.


ΠΑΣΟΚ: πρόγραμμα για μείωση ανεργίας στους νέους

ΤΕΤΡΑΕΤΕΣ πρόγραμμα επαγγελματικής ένταξης των νέων έως 30 ετών με πρόσληψή τους σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και επιδότηση από το Δημόσιο των ασφαλιστικών εισφορών τους, περιλαμβάνει πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και ειδικών κοινωνικών ομάδων.

Το προτεινόμενο μέτρο περιλαμβάνει επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών του εργοδότη και του απασχολουμένου επί μία τετραετία, κατά 100% το πρώτο έτος, κατά 75% το δεύτερο έτος, κατά 50% το τρίτο έτος και κατά 25% το τέταρτο έτος. Εξάλλου το ΠΑΣΟΚ προτείνει:

● Την αύξηση του επιδόματος ανεργίας στο 70% του βασικού ημερομισθίου με ταυτόχρονη ιατροφαρμακευτική κάλυψη των ανέργων καθώς και των άνεργων ελεύθερων επαγγελματιών.

● Τη δημιουργία προγραμμάτων επιδοτούμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης νέων μεταλυκειακής εκπαίδευσης αποκλειστικά σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Τέλος, το ΠΑΣΟΚ θα προτείνει μέτρα επιδοτούμενης κοινωνικής εργασίας και ενίσχυσης του μηχανισμού ελέγχου της αγοράς εργασίας.