Η γυναίκα-ορχήστρα και οι Αριθμοί

Το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με το έργο «Ρrime Νumbers»ανεβαίνει τον Φεβρουάριο στη Νέα Υόρκη από το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού της αμερικανικής μεγαλούπολης- τολμά η Φωτεινή Μπαξεβάνη
Ετοιμάζει τα μπαγκάζια της για το «Μεγάλο Μήλο». Για να μεταφέρει στη σκηνή το μυθιστόρημα του Γιάννη Σκαραγκά «Ρrime Νumbers» με Αμερικανούς ηθοποιούς (και ελληνικούς υπέρτιτλους). Το προηγούμενο διάστημα έτρεχε στις πρόβες τού «8 γυναίκες» του Ρομπέρ Τομά σκηνοθετημένο από τον Νίκο Καραθάνο (ανεβαίνει ξανά από το Φεστιβάλ Αθηνών στο κτίριο Πειραιώς 260), στο οποίο υπογράφει τη μουσική.

Νωρίτερα με τον σαξοφωνίστα Δημήτρη Τσάκα ίδρυσαν τη δισκογραφική εταιρεία FAΟS Μusic και κατάφερε να βάλει τα πρώτα λιθαράκια για να υλοποιηθεί η επιθυμία της για μια μουσική θεατρική βιβλιοθήκη. Ήδη οι πρώτοι καρποί της προσπάθειας αυτής είναι προς διάθεση. Έχουν κυκλοφορήσει σε CD (και οι ενδιαφερόμενοι θα τα βρουν στα θέατρα των αντίστοιχων παραστάσεων, στα κεντρικά δισκοπωλεία και βιβλιοπωλεία αλλά και από το site της δισκογραφικής http://www. faos.gr) η μουσική του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου από το έργο «Βατρα-Χ», η μουσική του Βασίλη Μαντζούκη από την «Κατερίνα Ισμαΐλοβα- η λαίδη Μάκβεθ του Μτσενκ», η μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη από το έργο «Παρακαλώ, ας μείνει μεταξύ μας» και η μουσική που υπογράφει η ίδια η ηθοποιός (γνωστή-εκτός από τις θεατρικές- και από τηλεοπτικές εμφανίσεις της, όπως στα «Εγκλήματα», ως φίλη της Καίτης Κωνσταντίνου) στο θεατρικό «8 γυναίκες».

«Στόχος μας είναι η συγκέντρωση, παραγωγή και έκδοση του μουσικο-ηχητικού υλικού θεατρικών παραστάσεων», λέει η Φωτεινή Μπαξεβάνη. Φιλοδοξεί, μου εξηγεί, να οργανώσει μία Μουσική Βιβλιοθήκη βασισμένη στο θέατρο. «Αναπληρώνουμε στην ουσία το κενό στην πληθώρα μουσικών τίτλων και καλύπτουμε την έλλειψη ενδιαφέροντος από τις καθιερωμένες δισκογραφικές εταιρείες σε ό,τι αφορά ένα τόσο ιδιαίτερο είδος όπως η μουσική για το θέατρο».

Και μέσα σε όλα αυτά προέκυψε και η σκηνοθεσία. Όχι όμως ως αυτοσκοπός, αλλά μάλλον ως φυσική συνέπεια. «Έχω δουλέψει πολλές φορές ως βοηθός σκηνοθέτη, αλλά και ως μουσικός, γράφοντας μουσικές για θεατρικά έργα,

«Παρατηρώ τους ηθοποιούς, τις φωνές τους, τις κινήσεις τους, τους χαρακτήρες που υποδύονται. Παίρνω γεύσεις από τον καθένα…»

έχω παρακολουθήσει πολλές πρόβες». Εξηγεί πως ακόμα και με τη μουσική δημιουργεί στο μυαλό της εικόνες. Σκηνοθετεί νοερώς. «Διάβασα το μυθιστόρημα “Ρrime Νumbers” και το “είδα”. Δεν μ΄ ενδιέφερε να κάνω σκηνοθεσία για τη σκηνοθεσία. Το ίδιο ισχύει και με τη δισκογραφική εταιρεία. Τα πράγματα που θέλω ωραίο είναι να συμβαίνουν όχι από στιγμιαίο ενθουσιασμό αλλά όταν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες».

Στο «Ρrime Νumbers» (Πρώτοι Αριθμοί) ο συγγραφέας ξετυλίγει την ιστορία ενός συγγραφέα που παγιδεύεται με τους χαρακτήρες του βιβλίου του. Βλέπει τους ήρωές του να ζωντανεύουν. Ή θα τους σκοτώσει ή θα το κάνουν εκείνοι. Οι Πρώτοι Αριθμοί- εκείνοι που διαιρούνται μόνο με τον εαυτό τους ή τη μονάδα- είναι το σύμβολο των ανθρώπων που παλεύουν να κατανοήσουν και να πραγματοποιήσουν τη μοίρα τους. Τι γίνεται όμως όταν μέσα σε αυτούς τους ήρωες συναντάμε τον Οιδίποδα, τη Μήδεια, αλλά και κάποιους ακόμη γνωστούς χαρακτήρες της παγκόσμιας λογοτεχνίας;

Η πρεμιέρα του έργου είναι προγραμματισμένη για τις 13 Φεβρουαρίου στο Ελληνικό Κέντρο Πολιτισμού στη Νέα Υόρκη. Με το μυθιστόρημα του Γιάννη Σκαραγκά που απέσπασε υποτροφία από το ίδρυμα Fulbright στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος συγγραφέων με έδρα την Αϊόβα των ΗΠΑ, o μη κερδοσκοπικός οργανισμός επιχειρεί να κάνει άνοιγμα στο αμερικανικό θεατρόφιλο κοινό γιορτάζοντας παράλληλα τα 35 χρόνια από την ίδρυσή του.

Αρκεί όμως να «γεννά» κάποιος εικόνες για να σκηνοθετήσει;

Μα, έχω εμπειρία 30 παραστάσεων στα 17 χρόνια που εργάζομαι ως ηθοποιός και όπως προείπα ακόμα και τις μουσικές για θεατρικά έργα τις γράφω έχοντας παρακολουθήσει όλες τις πρόβες. Παρατηρώ τους ηθοποιούς, τις φωνές τους, τις κινήσεις τους, τους χαρακτήρες που υποδύονται. Παίρνω γεύσεις από τον καθένα. Δεν μπορώ να συνθέσω εξ αποστάσεως. Αν καθήσω σπίτι να γράψω μουσική, είμαι σίγουρη πως θα βρεθώ εκτός θέματος.

Το νέο εγχείρημά της δεν έχει μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας από ό,τι αν σκηνοθετούσε στα ελληνικά, λέει και εξηγεί: «Στην Ελλάδα συνεργάστηκα ως ηθοποιός και με ξένους σκηνοθέτες. Στο θέατρο υπάρχει μια κοινή γλώσσα. Στο εξωτερικό μπορεί να δούμε μια παράσταση, που αν και δεν γνωρίζουμε τη γλώσσα, καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει».


«Ο μαέστρος δεν παίζει και τρομπόνι»

Με αυτή την πολυπραγμοσύνη μήπως όμως επέρχεται και πολυδιάσπαση;

«Καθετί με το οποίο καταπιάνομαι παίρνει τον χρόνο του», λέει η Φωτεινή Μπαξεβάνη. «Στις παραστάσεις που γράφω μουσική δεν θέλω να παίζω και αντιστρόφως. Δεν μ΄ αρέσει να κάνω πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Ας πούμε δεν μ΄ αρέσει να σκηνοθετώ και να παίζω, διότι όταν είναι κανείς στη θέση του σκηνοθέτη που πρέπει να συντονίζει και να διευθύνει, δεν μπορεί να είναι και πάνω στη σκηνή. Θέλω να πω πως δεν μπορεί να έχει τον ρυθμό του και ταυτόχρονα τον ρυθμό του συνόλου.

Έτσι το αντιλαμβάνομαι. Για παράδειγμα ένας μαέστρος δεν μπορεί να διευθύνει μια ορχήστρα και να παίζει και τρομπόνι».