Ημερολόγιο Συνόρων Μια παριανή ιστορία από τη Νέα Υόρκη

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

Γεννήθηκα στη μέση του πολέμου, το 1942. Θυμάμαι τη μεγάλη πείνα. Έκανε ψόφο και τρόμαζα από τον θόρυβο των αεροπλάνων, που με ακολούθησε για πολλά χρόνια. Ο πατέρας μου ήταν διοικητικός υπάλληλος στον ολλανδικό σιδηρόδρομο. Κρύφτηκε σε υπόγειο κρησφύγετο που είχαμε στο σπίτι. Οι Ολλανδοί εργάτες του σιδηροδρόμου κήρυξαν γενική απεργία παραλύοντας τη χώρα. Οι ναζί συνελάμβαναν τους εγκεφάλους της απεργίας και τους εκτελούσαν επί τόπου. Ευτυχώς, τον πατέρα μου δεν κατάφεραν να τον εντοπίσουν… Θυμάμαι την απελευθέρωση. Μεγάλη γιορτή. Η μητέρα μου με ανέβασε πάνω στο τανκς ενός Αμερικανού στρατιώτη. Τσίριζα τρομοκρατημένη… Η Ουτρέχτη των παιδικών μου χρόνων ήταν μια φτωχή και βαρετή πόλη. Κάθε Δευτέρα πρωί οι νοικοκυρές άπλωναν την μπουγάδα τους στο πεζοδρόμιο. Δεν υπήρχαν πλυντήρια τότε. Το θέαμα αυτό μου την έδινε στα νεύρα.

ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ ταξίδευαν στην Ευρώπη με το τρένο, λόγω της δουλειάς τού πατέρα μου. Ο πατέρας μου είχε τη δυνατότητα να πάρει εμάς, τα παιδιά του, σε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό αφού είχαμε συμπληρώσει τα δεκαέξι χρόνια. Όταν τα συμπλήρωσα, έκανα το πρώτο μου ταξίδι: Λένινγκραντ. Ήμασταν συνεχώς υπό παρακολούθηση. Η πιο ωραία θύμηση από αυτό το ταξίδι είναι το μπαλέτο. Ήταν υπέροχο. Στην επιστροφή, στα σύνορα με την Πολωνία, δημιουργήθηκε μεγάλη αναταραχή. Εκκένωσαν σχεδόν όλα τα βαγόνια. Σήκωσαν κυριολεκτικά το τρένο στον αέρα. Έψαχναν κάποιον που προσπαθούσε να αποδράσει από τη Σοβιετική Ένωση. Αργότερα, ο πατέρας μου άκουσε ότι επρόκειτο για έναν Έλληνα που τον είχαν στείλει από μικρό παιδί στη Ρωσία. Τον βρήκαν κρυμμένο κάτω από το τρένο. Δεν ξέρω τι απέγινε. Ήταν το 1961…

Ιnfo

www. thegalleryguesthouse. com Η γκαλερί τέχνης της ζωγράφου Πολίν Λέθεν στη Νέα Υόρκη λειτουργεί ταυτόχρονα και ως ξενοδοχείο

ΓΡΑΦΤΗΚΑ στη Σχολή Καλών Τεχνών. Όταν έγινα είκοσι χρόνων ο πατέρας μου με ρώτησε τι δώρο προτιμώ για τα γενέθλιά μου. «Ένα ταξίδι στην Ελλάδα» απάντησα. Για μένα Ελλάδα σήμαινε πηγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ταξίδεψα με το τρένο. Έμεινα τρεις εβδομάδες. Πήγα στους Δελφούς, την Αθήνα, τη Ρόδο, την Αρχαία Ολυμπία, την Ύδρα… Στην Ουτρέχτη, όπου δεν υπάρχει η θάλασσα του Άμστερνταμ, τα έβρισκα όλα πολύ βαριά, ξεκινώντας από τον σκοτεινό ουρανό. Στα τοπία και στους ανθρώπους στην Ελλάδα βρήκα μια ελαφρότητα, μια υπαρξιακή διαφάνεια που με κατέκτησε. Το φως της Ελλάδας με μάγεψε. Είπα μέσα μου πως εάν ποτέ φύγω από την Ουτρέχτη αυτή εδώ είναι η χώρα μου… ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ φέρι μπόουτ στην Ελλάδα είχα γνωρίσει τυχαία έναν Αμερικανό ζωγράφο. Ζούσε ήδη εκεί, στην Κάλυμνο. Ήταν ένα νεανικό φλερτ. Επέστρεψα στην Ουτρέχτη, πήρα το πτυχίο μου, διορίστηκα δασκάλα σε γυμνάσιο. Μια μέρα ο Ντικ ήρθε στην Ουτρέχτη… Μου ζήτησε να παντρευτούμε και να ζήσουμε μαζί στην Ελλάδα. Ήταν ένας καλλιτέχνης «φυγάς». Προερχόταν από πάμπλουτη αμερικανική οικογένεια. Αποφάσισε να φύγει μακριά και να ζήσει τη ζωή του. Τον ακο λούθησα. Ήταν το 1968… ΠΑΝΤΡΕΥΤΗΚΑΜΕ ΤΟ 1969. Εγκατασταθήκαμε στην Πάρο, μεταξύ Παροικιάς και Νάουσας, δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος. Ήταν ακόμα δικτατορία. Θυμάμαι, μερικές μέρες πριν από την τραγωδία της Κύπρου κυκλοφόρησαν φυλλάδια στο νησί, από τους ανθρώπους της χούντας, που έγραφαν: «Όλοι οι Αμερικανοί είναι πράκτορες». Φοβηθήκαμε ότι θα μας διώξουν. Εμείς, τότε, φιλοξενούσαμε ένα ζευγάρι Γερμανών φίλων, καλλιτέχνες, που μόλις είχαν διωχθεί από την Τουρκία. Είχαν αγοράσει δικό τους σπίτι εκεί αλλά οι τουρκικές αρχές το είχαν κατάσχει και τους πέταξαν έξω, μαζί με πολλούς άλλους ξένους. Θυμάμαι τις μανάδες και τις γιαγιάδες της Πάρου που έκλαιγαν στο λιμάνι, χαιρετώντας τα παιδιά τους. Θυμάμαι τον κόσμο που άδειασε τα μαγαζιά γιατί, έλεγαν, θα γίνει πόλεμος.

ΖΟΥΣΑΜΕ σε ένα μικρό αγροτικό σπίτι. Είχαμε μια λάμπα ελαίου για τα βράδια. Δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα. Νερό έπαιρνα από το πηγάδι και έπλενα στα χέρια. Οι γειτόνισσες μού έμαθαν να ζυμώνω το ψωμί. Μαζευόμασταν όλες οι γυναίκες και φτιάχναμε το ψωμί μαζί. Πώς ένιωθα; Εγώ ζούσα τον έρωτά μου και όλα τα έβλεπα ως μια μεγάλη εμπειρία ζωής. Απολάμβανα την ομορφιά του τοπίου. Δεν μου έλειπαν τα υλικά αγαθά. Ένιωθα μοναξιά γιατί δεν ήξερα τη γλώσσα. Άρχισα να μαθαίνω ελληνικά. Οι Έλληνες γείτονες ήταν πολύ φιλικοί. Και περίεργοι. Ήμασταν άλλωστε οι μοναδικοί ξένοι στο νησί. Ειδικά οι γυναίκες. Θυμάμαι μια γειτόνισσα, τη Βούλα. Ερχόταν σπίτι μας, της προσέφερα καφέ, φρούτα, επειδή όμως δεν ήξερα ελληνικά ένιωθα αμήχανα. Η Βούλα ένιωθε βολικά. Της έφθανε να περιεργάζεται το σπίτι μας. Από ανθρώπους σαν τη Βούλα έμαθα πολλά πράγματα, φτιαγμένα, σχεδιασμένα με απλότητα και βαθιά σοφία…

ΤΟ 1982 χώρισα με τον άνδρα μου. Επέστρεψα για λίγο στην Ολλανδία. Ένιωσα εντελώς ξένη στην Ουτρέχτη. Με τα δυο μου παιδιά ήρθαμε στη Νέα Υόρκη. Είχα γνωρίσει ήδη τον Μπικς, τον τωρινό μου φίλο. Η Νέα Υόρκη είναι μια πόλη που δεν κοιμάται ποτέ και σου δίνει απίστευτη ενέργεια. Τα πρώτα χρόνια όμως μου έλειπε τρομερά η Πάρος. Συνεχίζω και ζωγραφίζω. Το 1997 άνοιξα γκαλερί τέχνης στη Νέα Υόρκη. Το 2000 αγόρασα ένα παλιό σπίτι στην Παροικιά μαζί με την αδελφή μου. Αποφασίσαμε να το κάνουμε γκαλερί τέχνης. Κάθε χρόνο, το καλοκαίρι, εγκαινιάζω μια έκθεση σύγχρονης τέχνης, όπου συμμετέχουν σύγχρονοι καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Οι τίτλοι των εκθέσεων είναι ελληνικοί. Φέτος ήταν «Κόσμος». Του χρόνου θα είναι «Δίλημμα». Η γκαλερί είναι ένας τρόπος να διατηρώ τη σχέση μου με την Πάρο. Και να συμβάλλω, με τον τρόπο μου, στην ανάπτυξη του νησιού. Αν και δεν μου αρέσει η λέξη τουρισμός, νομίζω ότι η Πάρος, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στον πολιτιστικό τουρισμό, με τη σύγχρονη έννοια του όρου.

ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ που έχω ζήσει στη Νέα Υόρκη είναι η εκλογή του Ομπάμα. Πιστεύω πως θα επηρεάσει βαθιά τις επόμενες γενιές στην Αμερική και στον κόσμο. Η ζωή μου σήμερα μοιράζεται ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Πάρο. Όταν πηγαίνω στην Πάρο αναγνωρίζω ακόμα τον τόπο όπου έζησα. Έχουν χτιστεί πολλά καινούργια κτίρια, αλλά ευτυχώς όχι τεράστια, ψηλά ξενοδοχεία. Πολλοί από τους πρώην γείτονές μου έχουν πεθάνει ή έφυγαν από την Πάρο. Άλλους τους βλέπω κάθε χρόνο. Πίνουμε συχνά τον πρωινό καφέ μαζί. Μιλάμε για τα νέα και θυμόμαστε τα παλαιά.