Το τέταρτο κουδούνι

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…, όλος ο κόσμος μια σκηνή… Βαρετός γίνομαι, το ξέρω. Αλλά η σκληρή πραγματικότητα εκεί με οδηγεί. Στον Σαίξπηρ, τον σύγχρονό μας.

Δείτε τις πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών. Και πείτε μου: Δεν είναι όλος ο κόσμος μια σκηνή; Και δη- στη δεδομένη περίπτωση- σκηνή οπερέτας;

Και Δεύτερη Σκηνή δημιουργεί ο Στάθης Λιβαθινός στο «Μεταξουργείο» που την καλλιτεχνική του διεύθυνση τού εμπιστεύτηκε η Άννα Βαγενά. Τρεις παραστάσεις θα δούμε εκεί το χειμώνα, τα Δευτερότριτα, παράλληλα προς το «Ένας ήρωας, το καμάρι της Δύσης» του Σινγκ που ανεβάζει ο ίδιος. Υπό τον γενικό τίτλο «Προσωπογραφίες»- ιστορίες και ντοκουμέντα ανθρώπων που βίωσαν το περιθώριο ως τοξικομανείς, φυλακισμένοι κι αλκοολικοί και που μέσα απ΄ τον προσωπικό τους οδυνηρό δρόμο καθαγιάστηκαν.

Την πρώτη παράσταση – 24 Νοεμβρίου η πρεμιέρα- σκηνοθετεί η Όλια Λαζαρίδου (στη φωτογραφία). Και βασίζεται στο βιβλίο της ταμένης στην υπόθεση της απεξάρτησης μέσω του «18 άνω» ψυχιάτρου Κατερίνας Μάτσα «Η περίπτωση Ευρυδίκη» που κυκλοφορεί απ΄ τις εκδόσεις Άγρα: η- πραγματική- ιστορία μιας κοπέλας, που περιπλανήθηκε στον κόσμο των ναρκωτικών για δέκα χρόνια, βίωσε την οδύνη σε όλες τις εκφάνσεις της και κατάφερε να θεραπευτεί, να βγει σώα και να ξεκινήσει μια καινούργια ζωή.

Η ζωή κι ο αγώνας της παρουσιάζονται μέσα απ΄ τα κείμενα που απευθύνει στην Κατερίνα Μάτσα, θεραπεύτριά της στο «18 άνω», και που τα γράφει θέλοντας να εκφράσει όλη την τρομακτική ένταση που υπάρχει μέσα της, να κατανοήσει τη λειτουργία της και, ταυτόχρονα, να δημιουργήσει μια γέφυρα επικοινωνίας με τον εξωτερικό κόσμο. Παίζουν Σοφία Γεωργοβασίλη, Μαρία Λιβαδάρου, Μάγια Μοσχανδρέου, Γιούλη Τασίου ενώ οι φωτισμοί θα ΄ναι της Μαρίας Αθανασοπούλου.

Δυο παραστάσεις ετοιμάζει ο- πολύ καλός- νέος σκηνοθέτης Γιώργος Παλούμπης (φωτογραφία). Στα… πάτριά του εδάφη του «Επί Κολωνώ», τους «Δανειστές» του Στρίντμπεργκ που ΄χουν να παιχτούν, απ΄ τη σεζόν 2004-2005, όταν το έργο ανέβασε ο Μιχάλης Ζωγραφίδης για το θέατρο «Διθύραμβος» στο Μαρούσι. Τώρα οι «Δανειστές» ανεβαίνουν στη μετάφραση του Μάριου Πλωρίτη, με σκηνικό και κοστούμια Γιώργου Χατζηνικολάου και φωτισμούς Βασίλη Κλωτσοτήρα. Στους τρεις ρόλους, Άγης Εμμανουήλ, Θάνος Αλεξίου, Αθηνά Αλεξοπούλου.

Ο Γιώργος Παλούμπης θα συνεργαστεί όμως και με το «Μεταξουργείο»: θα κάνει τη δεύτερη παράσταση στις «Προσωπογραφίες»- ακόμα δεν έχει βρεθεί ο τίτλος της. Και η οποία θα βασίζεται στην- αληθινή- ιστορία ενός φυλακισμένου για υπόθεση ναρκωτικών. Τρεις οι ηθοποιοί του: Εκάβη Ντούμα, Γιάννη Λεάκος, Μάνος Κανναβός.

Σαφώς και ήταν εξωφρενικό. Το ότι το Εθνικό Θέατρο απουσίασε παντελώς απ΄ την κηδεία της Βέρας Ζαβιτσιάνου. Όπως σας έγραφα στο περασμένο «Κουδούνι».

Αλλά μου εξήγησαν- και ήταν πειστικοίπως η εντολή για την αποστολή στεφανιούπου δεν ήταν αρκετό…- είχε δοθεί απ΄ τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Θεάτρου Γιάννη Χουβαρδά. Από ένα μπέρδεμα όμως δεν εκτελέστηκε- η υπεύθυνη επικοινωνίας του Εθνικού Σάσα Παπαχριστοπούλου απουσίαζε στην Κίνα με το κλιμάκιο του θιάσου που παρουσίασε εκεί τον «Προμηθέα».

Τα λάθη ανθρώπινα αλλά στο μέλλον ας το προσέξουν το θέμα. Οι άνθρωποι που ΄δωσαν τη ζωή τους στο Εθνικό και το λάμπρυναν είναι ηθοποιοί της Ιστορίας του Εθνικού Θεάτρου κι όχι «του Ροντήρη», «του Χουρμούζιου», «του Μινωτή», «του Κούρκουλου» ή «του Χουβαρδά». Το καινούργιο Εθνικό θα πρέπει να τους σέβεται, να τους φροντίζει και να τους τιμά με κάθε τρόπο.

Και δεν εννοώ μόνο όταν πεθαίνουν. Αλλά και όσο βρίσκονται εν ζωή. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να τους το δείξουν εφόσον υπάρχει ευαισθησία. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα.

Μια παράσταση στις τουαλέτες;! Με γυμνούς τους δύο ηθοποιούς;! Όλοι χαμογελάσαμε- ή και γελάσαμε- ειρωνικά όταν τ΄ ακούσαμε. Πολλοί μπορεί ακόμα να γελάνε. Εγώ την είδα όμως. Και δε γελώ πια.

Είχα ήδη μια δυνατή εμπειρία απ΄ την προηγούμενη παράσταση της ομάδας «Ασίπκα»- που στα ρώσικα σημαίνει λάθος. Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μπίτος είχε ανεβάσει – εξαιρετικά κατά τη γνώμη μου- πέρσι, στο «Βios» και πάλι, στην κεντρική αίθουσα, μια επιλογή απ΄ τη συλλογή διηγημάτων «Νυχτερίδες» της Λένας Κιτσοπούλου, «καθιστά», γύρω από ένα τραπέζι, με πέντε κορίτσια ηθοποιούς.

Φέτος, για το «Τρίπτυχο» του Χάινερ Μίλερ, κατέβηκε στις τουαλέτες. Τώρα που είδα την παράσταση πείστηκα ότι δεν το ΄κανε για το δήθεν του πράγματος και για να μας ξιπάσει, τους αστούς. Ένα κείμενο- μεταφρασμένο απ΄ την ειδικότατη Ελένη Βαροπούλου- που μιλάει για ούρα, σκατά και μπόχα έναν τέτοιο χώρο ζητάει- που μυρίζει χλωρίνη και κρεμμύδι. Κι ο νεαρός σκηνοθέτης απόσταξε την ουσία του και το δίνει απολύτως λιτά, γυμνά, όπως οι δυο ηθοποιοί του που γυμνώνονται επιθετικά αλλά δεν μένουν γυμνοί σ΄ όλη την παράσταση (κεντρική φωτογραφία).

Η παράσταση αυτή μου πέρασε όλη την αίσθηση που μου αφήνει το δύσκολο κείμενο του Μίλερ. Και στο στόμα μου έμεινε όλη η στυφή του γεύση όταν, στο τέλος, ο Πρόδρομος Τσινικόρης διασχίζει την Πειραιώς, ανάμεσα στ΄ αυτοκίνητα που τρέχουν, σπρώχνοντας το αναπηρικό καροτσάκι με την Ειρήνη Δράκου και, σιγά- σιγά, απομακρύνονται και χάνονται στο βάθος του δρόμου.

Τα τρία αυτά παιδιά που έστησαν τη δουλειά απ΄ το υστέρημά τους κατεβαίνουν πριν από κάθε παράστασή τους στις τουαλέτες- που λειτουργούν τις υπόλοιπες ώρες κανονικά…, τις πλένουν σχολαστικά και, ύστερα, καταθέτουν το αίμα τους εκεί. Τους τιμώ και τους σέβομαι.

Θα παίξει ο Κωνσταντίνος Παπαχρόνης στο «Ξύπνημα της άνοιξης» του Βέντεκιντ που ετοιμάζει ο Νίκος Μαστοράκης για το Εθνικό, θα παίξει και το μονόλογο «Η νύχτα πριν από τα δάση» του Κολτές που θα κάνει η Κατερίνα Μπερδέκα στο «Χώρα» αλλά όχι τελικά και στο «Εldorado» που θα σκηνοθετήσει, στο «Χώρα» επίσης, ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης – ο χρόνος δεν επαρκεί.

Το ρόλο ανέλαβε ο Θάνος Σαμαράς (φωτογραφία). Κι η διανομή- Γιώτα Φέστα, Γιάννης Στάνκογλου, Γιάννης Ροζάκης- που σας έγραφα συμπληρώθηκε με Διώνη Κουρτάκη και Γιούλη Τασίου.

Επαναλαμβάνει η Ζωή Λάσκαρη το «Άλμα Μάλερ» στο «Αθηναΐς». Γιατί άραγε;