Ο πιανίστας των ντραμς

Αν ο Κένι Κλαρκ απελευθέρωσε τα ντραμς από τον συνοδευτικό τους ρόλο στις τζαζ ορχήστρες, αν ο Μαξ Ρόουτς αναζήτησε τον λυρισμό των τυμπάνων και τον μεταμόρφωσε σε πολιτικό λόγο, αν τέλος ο Έλβιν Τζόουνς και ο Ρόι Χέινς απελευθέρωσαν τον ρυθμό από τις «αντικειμενικές του αξίες», τότε ο Τζακ Ντεζονέτ σμίλεψε τους ήχους των τυμπάνων δίνοντάς τους τη μορφή της μελωδίας.

Πράγματι, ανάμεσα στους σημαντικότερους νεωτεριστές συγκαταλέγεται αυτός ο περκασιονίστας με την πλέον πιανιστική ιδιοσυγκρασία. Η θητεία του στους κύκλους της free jazz του Σικάγου το ΄60, στον «πανηλεκτρισμό» του Μάιλς Ντέιβις το ΄70 και στο ηχητικό οικοδόμημα που λέγεται Κιθ Τζάρετ Τρίο από τα μέσα του ΄80 μέχρι σήμερα είναι οι τρεις μεγάλοι του σταθμοί που διαμόρφωσαν καθοριστικά τη μουσική προσωπικότητά του.

Ο Τζακ Ντεζονέτ επιχείρησε με τον πιο ευφάνταστο τρόπο τη σύνθεσή τους: αφομοίωσε την αυτοσχεδιαστική ελευθερία της free jazz, έμαθε από τον Ντέιβις πώς οικοδομείται ένα ηχητικό Σύμπαν και συνδιαμόρφωσε με το πιάνο του Τζάρετ και το κοντραμπάσο του Γκάρι Πίκοκ την αισθητική τού να συνθέτεις το κλασικό με το μεταμοντέρνο, να κάνεις δηλαδή τα κλασικά τζαζ στάνταρτς να ακούγονται σαν να γράφτηκαν χθες. Εκείνο που ενδιαφέρει αυτόν τον αρχιτέκτονα των ρυθμών δεν είναι πώς θα υποστηρίξει ρυθμικά ένα κομμάτι, αλλά πώς η ρυθμολογία του θα «εισβάλει» στην αρμονία και θα συμβάλει στη μελωδική ανάπτυξη. «Έδωσα μεγαλύτερη έμφαση στα χρώματα, στον ήχο των κυμβάλων και λιγότερο στην ένταση και στα χτυπήματα στα τύμπανα», λέει σε μια παλιότερη συνέντευξή του στο περιοδικό «Down Βeat». «Πάντοτε ενδιαφερόμουν για τους τρόπους με τους οποίους οι μουσικοί συνδυάζονται μεταξύ τους. Ο Κιθ Τζάρετ και ο Τζακ Ντεζονέτ υπαγόρευαν- κατά κάποιον τρόπο- την πορεία της μουσικής πράξης. Καμία μπάντα τότε δεν είχε τον ήχο της δικής μου

ΙΝFΟ

Το Σάββατο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη». Έναρξη:
21.00. Εισιτήρια: 75, 60, 50, 40, 25 (φοιτητικό)
ευρώ. Την Κυριακή στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο στη Θεσσαλονίκη (21.00). Εισιτήρια: 35, 25 (φοιτητικό) ευρώ.

γιατί καμία δεν είχε τον Κιθ και τον Τζακ…», έλεγε ο Μάιλς Ντέιβις. «Συνδυασμοί». Είναι η λέξη που ξεκλειδώνει και τον πυρήνα της δημιουργικότητας του Τζακ Ντεζονέτ. Τα σχήματα που κατά καιρούς δημιούργησε είναι γεμάτα από πολλούς και διαφορετικούς συνδυασμούς.

Τα στυλ δεν ήταν ποτέ το κριτήριό για το αν συγγενεύει με τους «συν-πάκτες» του. Ήταν πάντα ο ήχος που εκείνος είχε στο μυαλό του. Τζερόμ Χάρις στο μπάσο, Μπίλι Τσάιλντς στο πιάνο, ο Μπάιρον Ουόλεν στην τρομπέτα και ο Τζέισον Γιάρντ στο σαξόφωνο θα είναι οι συγκάτοικοι των τυμπάνων του Τζακ Ντεζονέτ στις δύο συναυλίες τους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Μαζί τους η σπάνια φωνή της Νοτιαφρικανής Σιμποντζίλε Κουμάλο. Όλα υπόσχονται δύο από τις πιο ενδιαφέρουσες μουσικές νύχτες του φετινού χειμώνα που, επιτέλους, γεμίζει με καλή τζαζ!


Με μια ματιά

1942: Ο Τζακ Ντεζονέτ γεννιέται στο Σικάγο από μουσική οικογένεια με ινδιάνικες ρίζες.

1962: Τελειώνει τις σπουδές του στο πιάνο και επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στα ντραμς. Παίζει σε τοπικά γκρουπ και συναναστρέφεται καλλιτέχνες από το μεγάλο φυτώριο της free jazz του Σικάγου.

1966: Νέα Υόρκη. Γίνεται περιζήτητος. Σταν Γκετς, Τζον Κολτρέιν, Θελόνιους Μονκ ειναι μόνο μερικοί με τους οποίους συνεργάζεται.

1970: Τον καλεί ο Μάιλς Ντέιβις. Θα συνδεθεί φιλικά και καλλιτεχνικά με τον Κιθ Τζάρετ.

1975: Δημιουργεί το γκρουπ Directions, με τον κιθαρίστα Τζον Αμπερκρόμπι.

1978: Νew Directions, με τη συμμετοχή του τρομπετίστα Λέστερ Μπάουι.

1979: «Special Εdition» με σπουδαίους αυτοσχεδιαστές της νέας γενιάς. Και το τρίο Gateway με τον Αμπερκρόμπι και τον μπασίστα Ντέιβ Χόλαντ. 1986: Στο θρυλικό Standard trio του Κιθ Τζάρετ που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Πάνω από 30 ηχογραφήσεις όλες για την ΕCΜ.