«Οι Αμερικανοί δεν αξίζουν βραβείο Νόμπελ»

«Η αμερικανική λογοτεχνία είναι απομονωμένη και εσωστρεφής». Τα λόγια αυτά, και μερικά ακόμη δηκτικότερα, προκάλεσαν έναν μικρό λογοτεχνικό πόλεμο ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Κυρίως διότι ανήκουν σε ένα πρόσωπο με πολύ σημαντικό ρόλο στα διεθνή λογοτεχνικά πράγματα: τον Χόρας Ένγκνταλ, μόνιμο γραμματέα- δηλαδή επικεφαλής- της Κριτικής Επιτροπής των Βραβείων Νόμπελ Λογοτεχνίας, των λογοτεχνικών βραβείων με το μεγαλύτερο κύρος παγκοσμίως. Σε συνέντευξή του στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Ασοσιέιτεντ Πρες, ο Ένγκνταλ μίλησε για «άγνοια» των Αμερικανών υποστηρίζοντας ότι «δεν μεταφράζουν ξένη λογοτεχνία αρκετά και δεν συμμετέχουν πραγματικά στον μεγάλο διάλογο της λογοτεχνίας. Αυτή η άγνοια είναι περιοριστική», σημείωσε. Και σαν να μην έφταναν αυτά, ο επικεφαλής της Επιτροπής των Νόμπελ πρόσθεσε ότι «οι Αμερικανοί συγγραφείς είναι πολύ ευαίσθητοι σε μόδες της δικής τους μαζικής κουλτούρας» και κατέληξε: «Φυσικά υπάρχει ισχυρή λογοτεχνία σε όλες τις μεγάλες κουλτούρες, αλλά δεν μπορείς να μην παραδεχθείς ότι η Ευρώπη είναι ακόμη το κέντρο του λογοτεχνικού κόσμου». «Φέρτε τον σε επαφή μαζί μου και θα του στείλω μία λίστα βιβλίων για διάβασμα», ήταν η μάλλον βίαιη αντίδραση του Χάρολντ Άουγκενμπρομ, διευθυντή του αμερικανικού ιδρύματος που απονέμει τα βραβεία Νational Βook Αwards. «Τέτοια σχόλια με κάνουν να σκεφτώ ότι ο κ. Ένγκνταλ έχει διαβάσει λίγα πράγματα έξω από τα γνωστά και τετριμμένα και έχει μια πολύ στενή οπτική ως προς το σε τι συνίσταται η λογοτεχνία σήμερα». Ο Ντέιβιντ Ρέμνικ, εκδότης του γνωστού λογοτεχνικού περιοδικού «Τhe Νew Υorker» έριξε το γάντι στον Ένγκνταλ ισχυριζόμενος ότι η Σουηδική Ακαδημία είναι εκείνη που στη λογοτεχνική ιστορία έχει καταδικαστεί για άγνοια και κακό γούστο. «Ο μόνιμος γραμματέας μιας Ακαδημίας που προσποιείται ότι διαθέτει φρόνηση αλλά ιστορικά προσπέρασε τον Προυστ, τον Τζόις, τον Ναμπόκοφ, για να θυμηθούμε μερικούς μόνο που δεν πήραν Νόμπελ, θα έπρεπε να προσέχει περισσότερο τις επιπλήξεις», τόνισε.

Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι οι δηλώσεις έγιναν λίγες εβδομάδες πριν από την απονομή των φετινών Νόμπελ, στη short list των οποίων, σύμφωνα με φήμες που δεν επιβεβαίωσε ο Χόρας Ένγκνταν, βρίσκονται και δύο Αμερικανοί, ο Φίλιπ Ροθ και η Τζόις Κάρολ Όουτς.

Τελευταία φορά που απονεμήθηκε Βραβείο Νόμπελ σε Αμερικανό λογοτέχνη ήταν το 1993 με την Τόνι Μόρισον, προτού αναλάβει καθήκοντα ο Ένγκνταλ- συνολικά οι Αμερικανοί νομπελίστες είναι οκτώ, ανάμεσά τους οι Ευγένιος Ο΄ Νιλ (1936), Ουίλιαμ Φόκνερ (1949), Έρνεστ Χέμινγουεϊ (1954), Τζον Στάινμπεκ (1962) και ο γεννημένος στον Καναδά αλλά μεγαλωμένος στο Σικάγο Σολ Μπέλοου (1976).