Ανάμεσα στη μαγεία και την ιστορία

Η έκθεση «Κάρολος Κουν – Θέατρο Τέχνης» στο Μουσείο Μπενάκη γνωρίζει στο κοινό όσα «δώρα» είχε κρυμμένα πίσω από την επιφάνεια ο αξέχαστος θεατράνθρωπος
«Oι τραγωδίες και οι κωμωδίες έχουν τον ίδιο στόχο: το νόημα της ανθρωπότητας, της μοίρας μας. Κι αυτό το νόημα είναι τραγικό». Η κοσμοθεωρία του Κάρολου Κουν διατυπωμένη σ΄ αυτή τη φράση, ανάμεσα σε άλλες τυπωμένες που περιστοιχίζουν την έκθεση «Κάρολος Κουν- Θέατρο Τέχνης», καθρεφτίζει το κατά Κάρολο Κουν σύμπαν.

Η έκθεση – εγκαινιάστηκε χθες στο Μουσείο Μπενάκη- μαζί με την έκδοση και τις αφιερωματικές εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κουν, είναι ένα γιγάντιο έργο, πρωτοβουλία του πιο «ζωντανού» Μουσείου της πόλης, που έγινε με γνώση, προσοχή και ευαισθησία.

ΙΝFΟ

Στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138, τηλ. 210-
3453.111) έως 16 Νοεμβρίου. Στη συνέχεια η έκθεση θα ταξιδέψει στη Λευκωσία, πατρίδα της χορηγού Τράπεζας Κύπρου.

Στον δεύτερο όροφο του Μουσείου το πρώτο που συναντάς είναι κάποια ερείπια ξυλομπάουλων στοιβαγμένα στη σκάλα. Η Λίλη Πεζανού που σχεδίασε και επιμελήθηκε την έκθεση τα βρήκε στις αποθήκες του θεάτρου και τα αξιοποίησε ως εκθέματα, μεταφέροντάς μας τη συγκίνηση και τον σεβασμό για τους καλλιτέχνες και την εποχή. Μέσα σ΄ αυτά μεταφέρθηκαν τα σκηνικά του Τσαρούχη για τους «Πέρσες» και του Μόραλη για τον «Οιδίποδα» στο Λονδίνο (1967- 1969). «Σκεφτείτε ότι ο Κουν περιόδευε στο εξωτερικό χωρίς κανένα μηχανισμό, κρατικό ή άλλο», σχολίασε καίρια ο Πλάτων Μαυρομούστακος.

Η γοητεία που αναδύει η έκθεση αντισταθμίζει το ακατόρθωτο: Να δείξει, μέσα από τους σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας του Θεάτρου Τέχνης, την καθοριστική προσφορά του Κουν στην ανάπτυξη της θεατρικής τέχνης στην Ελλάδα. Μπαίνοντας στη μεγάλη υποφωτισμένη αίθουσα, όπου ακούς, σαν ψίθυρο πρόβας, τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι από τους «Όρνιθες», αρχίζεις την περιδιάβαση.

Κοστούμια του Γιάννη Μόραλη από τον «Πλούτο» φορεμένα σε διακριτικές κούκλες. Γλυπτά της Ιωάννας Παπαντωνίου για τους «Επτά επί Θήβας». Εξαρτήματα και κοντάρια που απέμειναν από τη φωτιά που έκαψε τα κοστούμια των «Βατράχων», που σχεδίασε η Χλόη Ομπολένσκι. Μάσκα και πέπλο Ωκεανίδας για τον «Προμηθέα Δεσμώτη», ο σκατομπάμπουρας από την «Ειρήνη», τα κοστούμια της Κλυταιμνήστρας και της Κασσάνδρας, το λάβαρο του Ορέστη» από την «Ορέστεια», όλα του Διονύση Φωτόπουλου. Ο σκουπιδοτενεκές που χώρεσε τους γονείς του Κυρίου στο «Τέλος του παιχνιδιού», του Σάββα Χαρατσίδη. Τμήματα σκηνικών του Γιάννη Στεφανέλλη από το «Γλυκό πουλί της νιότης». Το βαλιτσάκι με τα εργαλεία του μπαρμπα-Γιάννη, επιπλοποιού και κατασκευαστή σκηνικών, μόνιμου συνεργάτη του Κουν. Το κοστούμι της Άτοσσας και τα κοστούμια του χορού στους «Πέρσες» του Γιάννη Τσαρούχη. Στο βάθος της αίθουσας δεσπόζει, φτωχό και πολύτιμο, ολόκληρο το σκηνικό του Τσαρούχη στους «Όρνιθες».

Παράλληλα, οργανώνονται προβολές μαγνητοσκοπημένων παραστάσεων από το αρχείο του Μίμη Κουγιουτζή καθώς και συναυλίες με μουσικά έργα που γράφτηκαν για παραστάσεις του Κουν και επιμελήθηκαν ο Γιώργος Κουρουπός, ο Χρήστος Λεοντής και ο Φίλιππος Τσαλαχούρης. Φεύγοντας, μην παραλείψετε να προμηθευτείτε τη συνοδευτική, εντυπωσιακή και ενδελεχή έκδοση «Κάρολος Κουν- Οι παραστάσεις» με όλες τις παραστάσεις του Κουν, που επιμελήθηκε ο Πλάτων Μαυρομούστακος. Ένας ογκώδης τόμος τεκμηρίωσης (492 σελίδες), με την αισθητική αρτιότητα λευκώματος. Κολοσσιαίο έργο, αποκαλυπτικό μιας σπουδαίας δημιουργίας (750 παραστάσεις, 700 ηθοποιοί, 160 συνεργάτες). Είναι χωρισμένο σε τέσσερις ενότητες: 1930- 1942, με τις παραστάσεις του Κουν (πριν από την ίδρυση του Θεάτρου Τέχνης), 1942- 1950 (πρώτη περίοδος), 1950- 1954 (διακοπή), 1954- 1987 (η τελευταία, ώς τον θάνατό του). Η μελέτη του είναι μια ασφαλής προσέγγιση της γνώσης του θεάτρου γενικότερα.


Καθίστε στις καρέκλες…

Η έκθεση «Κάρολος Κουν- Θέατρο Τέχνης» είναι ένα σύμπαν μαγείας και ιστορίας, που μπορείτε να το απολαύσετε, χαλαρά και ξεκούραστα. Καθήστε στις καρέκλες οι οποίες έχουν στηθεί στο κέντρο της αίθουσας. Ακούστε και κοιτάξτε γύρω σας: τα τραγούδια του Μάνου, οι φωτογραφίες από τις πολυάριθμες παραστάσεις και τις συναντήσεις του Κουν με προσωπικότητες της χώρας, που ρολάρουν στις οθόνες, σκηνικά- κοστούμια- αντικείμενα, αποφθέγματα του Κουν, όλα κάνουν αισθητό έναν τόπο θεάτρου που απογειώνεται στο μεταφυσικό. Και μια αισθητική που καθόρισε πολλές γενιές κι αξίζει να τη δουν οι νεώτερες.