Η μεγάλη εκδίκηση του πλανήτη

ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΑΠΟΔΕΚΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΘΩΣ ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ
ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ. ΟΙ ΔΑΣΙΚΕΣ
ΖΩΝΕΣ ΑΝΑΦΛΕΓΟΝΤΑΙ. Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ
ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ ΚΑΤΑΒΡΟΧΘΙΖΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ
ΕΚΤΑΣΕΙΣ. ΟΙ ΠΑΓΟΙ ΛΕΙΩΝΟΥΝ ΚΑΙ ΤΟ
ΝΕΡΟ ΛΕΙΠΕΙ, ΕΝΩ ΟΙ ΤΡΟΠΙΚΕΣ ΕΠΙΔΗΜΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ.
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑ ΕΞΙ
ΒΑΘΜΟΥΣ ΘΕΡΜΟΤΕΡΟ ΠΛΑΝΗΤΗ
Το βιβλίο του ακτιβιστή, δημοσιογράφου και συγγραφέα Μαρκ Λίνας είναι ενδεικτικό της στροφής στον τρόπο που η παγκόσμια κοινότητα σκέφτεται για το κλίμα και, κατά προέκταση, για το μέλλον της ζωής. Από τα τεκταινόμενα στα ποικίλα διεθνή φόρα συνάγεται ότι για πρώτη ίσως φορά γίνεται κατανοητή σε βάθος η σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με την οικονομία και συνεπώς με την πολιτική. Το λειώσιμο των παγετώνων στους Πόλους και σε πολλές ορεινές περιοχές (Ιμαλάια, Άνδεις, Κιλιμάντζαρο, Άλπεις), οι ιδιαίτερα θερμοί χειμερινοί μήνες, η πύκνωση των ακραίων καιρικών φαινομένων, η παρατεταμένη ανομβρία, η καλπάζουσα ερημοποίηση στις φτωχότερες ζώνες του πλανήτη, η αλλαγή συμπεριφοράς των ωκεάνιων ρευμάτων, αλλά και ποικίλες τοπικού χαρακτήρα αποκλίσεις από τα συνήθη κλιματικά πρότυπα έχουν ενσπείρει σοβαρές ανησυχίες ότι οι περιβαλλοντικές αλλαγές είναι απρόβλεπτες.

Οι αποδείξεις

Στο μεταξύ πληθαίνουν οι επιστημονικές ενδείξεις ότι οι επιπτώσεις της- αναμφιβόλως πλέονανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής είναι πολύ πιο σύνθετες από ό,τι γενικώς πιστεύαμε μέχρι σήμερα και μάλιστα πως αφορούν το σύνολο της βιόσφαιρας. Ο Λίνας το αποδεικνύει με πληθώρα στοιχείων, αξιοποιώντας στο έπακρο τα ποικίλα διαθέσιμα σενάρια και τις επιστημονικές εργασίες που βασίζονται σε μοντέλα προσομοίωσης του κλίματος. Ακόμη, χρησιμοποιεί μελέτες που ερευνούν παρελθούσες γεωλογικές περιόδους οι οποίες προσομοιάζονται με τα πιθανά μελλοντικά σενάρια συγκέντρωσης αερίων του θερμοκηπίου και την αντίστοιχη άνοδο της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά ένα έως και έξι βαθμούς Κελσίου. Ο πλημμυρισμός νησιωτικών και παράκτιων περιοχών λόγω της ανερχόμενης στάθμης της θάλασσας, η μείωση της βιοποικιλότητας, η αλλαγή τουριστικών ζωνών (και εποχών), οι επιπτώσεις στη γεωργία και τη δασοκομία, οι φυσικές καταστροφές, η επέκταση ποικίλων μολυσματικών ασθενειών, η συρρίκνωση των αλιευτικών αποθεμάτων, οι μαζικές μεταναστεύσεις και η επιτάχυνση της εδαφικής διάβρωσης είναι προφανές πλέον ότι έχουν άμεσες επιπτώσεις στο παραγωγικό μας σύστημα. Μάλιστα, όλες οι προβλέψεις κατατείνουν στο συμπέρασμα ότι οι επιπτώσεις αυτές θα γίνουν πολύ περισσότερο αισθητές στις ζώνες της υπανάπτυξης, της φτώχειας και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης- περιλαμβανομένης της Μεσογείου.

Ωστόσο, από την πύκνωση των ενδείξεων και διαπιστώσεων μέχρι το πέρασμα στην αξιόπιστη πολιτική πρακτική, η απόσταση δείχνει μεγάλη όσο ποτέ και αυτό γίνεται μάλλον σαφές στο βιβλίο. Το διστακτικό και ανεπαρκές Πρωτόκολλο του Κιότο δεν αγγίζει χώρες που είτε λόγω πληθυσμικού βάρους (Ινδία, Κίνα, Ινδονησία) είτε λόγω επιπέδου ανάπτυξης (Αυστραλία, Ιαπωνία, Βραζιλία) θα όφειλαν να κάνουν πολλά προς την κατεύθυνση της ενεργειακής εξοικονόμησης και της υποκατάστασης των ορυκτών καυσίμων. Άλλοι σφυρίζουν αδιάφορα (βλ. ΗΠΑ) εμπιστευόμενοι την εσωτερική τους αντιρρυπαντική και ενεργειακή πολιτική ή ακόμη προσδοκούν οφέλη από την κλιματική αλλαγή (π.χ. Ρωσία, Καναδάς), με τη μορφή θερμότερων ζωνών στις παγωμένες τους εκτάσεις ή ισχυρών φυσικών πληγμάτων κατά των ανταγωνιστών τους. Και βεβαίως υπάρχουν και οι φτωχοί συγγενείς που είτε απλώς παρακολουθούν τα τεκταινόμενα είτε προσποιούνται ότι η όλη υπόθεση ελάχιστα τους αφορά (π.χ. η χώρα μας).

Μark Lynas

ΕΞΙ ΒΑΘΜΟΙ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΘΕΡΜΟΤΕΡΟ ΠΛΑΝΗΤΗ

ΕΚΔ. Β. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ, ΕΚΔ. ΡΟLΑRΙS, 2008, ΣΕΛ. 437, ΤΙΜΗ: 22 ΕΥΡΩ