Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ

Δύσκολα ο πολύπτυχος και πολυσέλιδος αφηγηματικός πλούτος του μυθιστορήματος μεταφέρεται στον κινηματογράφο δίχως απώλειες. Ο συγγραφέας όσο ζούσε είχε αντιταχθεί σε μια ανάλογη απόπειρα, να μεταγραφεί το Μπράιντσχεντ σε μια κινηματογραφική «απλή, ερωτική ιστορία». Οι κληρονόμοι αποδείχτηκαν ελαστικότεροι. Έτσι στην ομότιτλη ταινία του Τζούλιαν Τζάρολντ που σύντομα θα δούμε και στην Ελλάδα οι σεναριογράφοι Μπροκ και Ντέιβις μεταμόρφωσαν το μυθιστόρημα σε ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου- Τσαρλς, Τζούλια, Σεμπάστιαν- με αιμομικτικούς μάλιστα υπαινιγμούς, μαζί με άλλες δραστικές αλλαγές και περικοπές. Τη διαδοχή και ανάπτυξη των θεμάτων (ο αφηγητής μιλά για τον έρωτά του για την Τζούλια μόλις στη σελίδα 233) αντικατέστησε μια άτεχνη συγχρονία, με τις αναγκαίες απλοποιήσεις: ο Σεμπάστιαν δεν είναι παρά ένας εκλεπτυσμένος ομοφυλόφιλος που αναίτια κατρακυλά στον αλκοολισμό, η λαίδη Μαρτσμέιν συρρικνώνεται σε αγωνιούσα μητέρα να παντρέψει με έναν πλούσιο καθολικό την Τζούλια, ο λόρδος δεν βλέπει παρά πειρασμούς γύρω του. Η κλιμάκωση απουσιάζει, για παράδειγμα η ερωτική συνεύρεση Τζούλιας- Τσαρλς στο πλοίο, που εξελίσσεται παράλληλα με μια πολυήμερη καταιγίδα, δεν χρειάζεται στην ταινία παρά την ανταλλαγή μιας ματιάς για να συντελεσθεί! Το θρησκευτικό μοτίβο απουσιάζει επίσης, αναζητήστε το στον σταυρό που κοσμεί τον ωραίο λαιμό της Τζούλιας και μια ακατάληπτη- για όσους δεν ξέρουν το βιβλίο- σκηνή στο νεκροκρέβατο του λόρδου. Η φωτογραφία παρά τις καλές στιγμές παραμένει διακοσμητική κι όχι δραματουργική, ενώ πολλές σύντομες σκηνές μένουν ξεκρέμαστες και οι χαρακτήρες αφηγηματικά ακρωτηριασμένοι, παρά ορισμένες καλές ερμηνείες- Μάθιου Γκουντ (Τσαρλς), Έμα Τόμσον (λαίδη Μαρτσμέιν). Το ζητούμενο δεν είναι βέβαια η έκταση, αλλά η δομή. Και το οξύμωρο ότι, παραλλάσσοντας τα βασικά θέματα του μυθιστορήματος αλλά επιμένοντας σε πολλά από τα δευτερεύοντα, η ταινία και αποκλίνει, σε βαθμό παραποίησης του μυθιστορήματος, αλλά και δύσκολα γίνεται κατανοητή από κάποιον που δεν το έχει διαβάσει!!!

Εvelyn Waugh

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΠΡΑΪΝΤΣΧΕΝΤ

ΜΤΦ. ΑΘΗΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΕΚΔ. ΝΕΦΕΛΗ, ΣΕΛ. 433, ΤΙΜΗ: 15,80 ΕΥΡΩ