«Γιατί με κάνει ο έρωτας να μισώ τον κόσμο;»

ΤΟ ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΟΥ ΙΒΛΙΝ
ΓΟΥΟ, ΕΝΑ ΕΞΑΙΡΕΤΟ ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑ
ΓΡΑΦΗΣ, ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
ΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ
ΡΟΜΑΝΤΖΟ ΕΠΟΧΗΣ. ΜΗΠΩΣ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ
ΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ ΝΑ ΑΦΗΣΕΙ ΚΑΤΑ ΜΕΡΟΣ
ΤΑ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ;

«Aχ, αγάπη μου, γιατί να με κάνει ο έρωτας να μισώ τον κόσμο; Θεωρητικά θα έπρεπε να έχει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Εγώ όμως νιώθω λες και ολόκληρη η ανθρωπότητα, ακόμη και ο Θεός ο ίδιος, συνωμοτούν εναντίον μας», αναρωτιέται και ρωτά η Τζούλια τον αγαπημένο της και αφηγητή της ιστορίας, Τσαρλς Ράιντερ, συνοψίζοντας σε μια πρόταση- μαζί με την ερωτική της αγωνία- τα βασικά θέματα του αριστοτεχνικού μυθιστορήματος του Ίβλιν Γουό: έρωτας με αντιξοότητες, θρησκεία (καθολικισμός) και ενοχή, κοινωνία με μικρή ανοχή στις προκλήσεις και στις συντελούμενες αλλαγές, άνθρωποι παγιδευμένοι σε υπαρξιακά διλήμματα και αδιέξοδα. Όλα αυτά με φόντο την αριστοκρατική Αγγλία πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οργανωμένα γύρω από δύο βασικούς θεματικούς άξονες: το επιβλητικό αρχοντόσπιτο Μπράιντσχεντ, σύμβολο ενός παρελθόντος που απειλείται από τις αλλαγές της μισητής για τον συγγραφέα μοντέρνας εποχής, την εκβιομηχάνιση, τη διάβρωση της αριστοκρατίας από τη μεσαία τάξη, και την οριστικά χαμένη παιδικότητα, μια ανέφελη Αρκαδία, όπου άνθρωπος και περιβάλλον ζούσαν σε απόλυτη αρμονία.

Το πέπλο είναι η νοσταλγία και αφηγηματικός μοχλός η μνήμη.

«Θέμα μου είναι η μνήμη», μας λέει ο αφηγητής της Επιστροφής στο Μπράιντσχεντ (γραμμένο το 1945), που τον συναντάμε στην αρχή του μυθιστορήματος να επιστρέφει στην άλλοτε επιβλητική έπαυλη ένα «μουντό πρωινό στα χρόνια του πολέμου. Αυτή η πτερόεσσα πληθύς… μνήμες που είναι η ζωή μου- γιατί τίποτα δεν είναι με βεβαιότητα δικό μας εκτός από το παρελθόν- και ήταν πάντα μαζί μου». Θέμα είναι οι αναμνήσεις του αφηγητή αλλά και του συγγραφέα, που ανασύρονται από τη λήθη, συνθέτοντας μια αριστοτεχνική αφήγηση. Θέμα είναι όμως εξίσου και η γλώσσα, «που πρέπει να διαφυλάσσεται ως το μέσο για την ακριβή και κομψή έκφραση», η γλώσσα που μεταφράζει τη νοσταλγία σε μυθοπλασία, συναιρώντας συγγραφέα και αφηγητή. Αποτέλεσμα; Ένα από τα καλύτερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα με πληθώρα θεμάτων αλλά και αυτοβιογραφικών στοιχείων: πόλεμος, καθολικισμός, Οξφόρδη, ομοφυλοφιλία, ποτό, σπουδές και αγάπη για την κλασική τέχνη, δύσκολοι έρωτες, αποτυχημένοι γάμοι, προβληματικές οικογενειακές σχέσεις και απόμακρος πατέρας, αποστροφή για το μοντέρνο.

Η πολυτέλεια
Στο εντυπωσιακό και πολυτελές Μπράιντσχεντ, που λίγο διαφέρει από μικρό ανάκτορο, μια οικογένεια καθολικών γαιοκτημόνων της Αγγλίας, οι Μαρτσμέιν, ζουν τις τελευταίες μέρες της άλλοτε χρυσής αριστοκρατίας. Πνιγμένος από τον τυπολατρικό καθολικισμό της λαίδης και την ενοχή μιας δυσερμήνευτης αμαρτίας που καιροφυλακτεί πίσω από τα βαρύτιμα έπιπλα, τα πολυάριθμα έργα τέχνης και την ταξική υπεροψία, ο λόρδος το έχει σκάσει για τη Βενετία όπου ζει με τη συνομήλικη ερωμένη του, αφήνοντας πίσω του τέσσερα παιδιά. Τον ερμαφρόδιτο- όχι μονάχα ως προς τον εκπεμπόμενο ερωτισμό του- Σεμπάστιαν, που με τη σειρά του θα αποδράσει στον αλκοολισμό και μετά στο Μαρόκο, την ασταθή και εξίσου ωραία Τζούλια (τον έρωτα του αφηγητή), τον πρωτότοκο Μπράιντι, άκαμπτο θεματοφύλακα της τάξης του, και την ευσεβή Κορντίλια. Στην έπαυλη, στην Οξφόρδη, στη Βενετία, ή και σε πολυτελή υπερωκεάνια, ο εισβολέας και αφηγητής Τσάρλς Ράιντερ θα γνωρίσει και θα απολαύσει τη χαύνωση της βουτηγμένης στη χλιδή και τη σαμπάνια ζωής, θα γίνει στόχος της κυριαρχικής λαίδης παρ΄ όλο που θα αντιτάξει πεισματικά τον αγνωστικισμό στον καθολικισμό της, θα πειραματιστεί με τον αναποφάσιστο ερωτισμό του και τα δύο αδέλφια που η ομορφιά τους έχει πολλές ομοιότητες (!) παρά το διαφορετικό φύλο, θα διατυπώσει τον έρωτά του για την Τζούλια και θα γίνει πετυχημένος ζωγράφος αρχιτεκτονικών θεμάτων, σκιαγραφώντας το πέρασμά τους στην ιστορία, ακολουθώντας από ένα σημείο και μετά τη δική του αυτόνομη πορεία, μέχρι η ζωή να τον επαναφέρει, στο «ακίνητο κέντρο της σπείρας», στο Μπράιντσχεντ.