ΟΙ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ

Ο Σωκράτης είχε πολλούς λόγους να μην αισθάνεται «άνετα» απέναντι στην πόλη του. Εκείνο το περίφημο «ιδιωτεύειν και ου δημοσιεύειν» που εκστομίζει στην Απολογία του, από μόνο του αποτελεί σκάνδαλο: για την Αθήνα του 5ου αιώνα, η επιλογή της αποχής από τα κοινά την οποία ομολογεί ο Σωκράτης μπορεί να είναι ένα αμάρτημα εξίσου, αν όχι περισσότερο, κατακριτέο με την ιεροσυλία για την οποία κατηγορείται. Όλες αυτές οι αντιφάσεις και οι παλινωδίες πιστεύω πως φέρνουν τον πλατωνικό μας ήρωα πολύ πιο κοντά στα δεδομένα της δικής μας ζωής. Η σκιά της ενοχής που ενδεχομένως τον βαραίνει δίνει ακόμη μεγαλύτερη αξία στο γεγονός ότι εν τέλει, και παρ΄ ότι ειρωνεύεται το δικαστήριό του, αποδέχεται την απόφασή του. Κάποιος ο οποίος εν τέλει αποδέχεται την ενοχή του λέει πολύ περισσότερα στο περιβάλλον του 21ου αιώνα από κάποιον ο οποίος είναι από την αρχή ώς το τέλος αθώος. Εξάλλου πιστεύω ότι η μεγάλη ευφυΐα των Ελλήνων είναι ότι δεν προσπάθησαν να μας πείσουν για την αθωότητά τους. Αναγνώριζαν οι ίδιοι την ποταπότητά τους, γεγονός που αναδεικνύει ακόμη περισσότερο το μεγαλείο των έργων τους.

Δεν είχαν την αφέλεια να πιστεύουν σε αγγέλους, όπως οι χριστιανοί, ούτε την πονηριά να θεωρούν πως η υπαρξιακή λύση θα δοθεί από τα αθώα ενεργούμενα της Ιστορίας, όπως πίστεψαν οι κομμουνιστές. Ήταν και ευφυείς και ειλικρινείς με τον εαυτό τους.