Εικαστική «άνοιξη» το φθινόπωρο

Από την Πράγα του φωτογράφου της Άνοιξης, Γιόζεφ Κουντέλκα μέχρι τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κάρολου Κουν και από τη νέα Ελευσίνια Πομπή 400 παιδιών μέχρι τα σκηνικά των Αγώνων του 2004, το εικαστικό μας φθινόπωρο προμηνύεται πρωτότυπο και πλούσιο σε ιδέες και έργα
Τι μορφή μπορεί να έχει μια σύγχρονη Ελευσίνια Πομπή; Τετρακόσια παιδιά του Δημοτικού και του Γυμνασίου της Ελευσίνας θα μας δείξουν μία εκδοχή της στο εικαστικό δρώμενο που οργανώνει στις 6/9- και μέχρι τις 12/10- ο ερεθιστικός και πάντα ανήσυχος Μάριος Σπηλιόπουλος στο παλιό εργοστάσιο σαπωνοποιίας του Χαρίλαου Κανελλόπουλου. Τετρακόσια παιδιά που θα περπατήσουν στις διαδρομές των παλιών εργατών, κάνοντας το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο να επαναλειτουργήσει συμβολικά με οπτικοακουστικά μέσα και κατασκευές και κύριο καύσιμο το υλικό της μνήμης. Για τις ανάγκες του δρωμένου τρεις γενιές κατοίκων της Ελευσίνας διέθεσαν τα… παλιά τους τα παπούτσια. Υλικό της μνήμης άφθονο διαθέτει όμως και ο περίφημος Γιόζεφ Κουντέλκα. Ο Τσέχος που φωτογράφιζε τα τανκς την ώρα που έμπαιναν στην Πράγα, τον Αύγουστο του 1968, και που έγινε έτσι διάσημος σε μια νύχτα. Οι φωτογραφίες του δημοσιεύτηκαν ανώνυμα στα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά περιοδικά του κόσμου. Κι εκείνος ανταποκρίθηκε στην ξαφνική δόξα και εξελίχθηκε στον φωτογράφο που διέρρηξε τα όρια μεταξύ φωτο-ειδησεογραφίας, κοινωνικού σχολίου και καλλιτεχνικής φωτογραφίας. Σημαντική τύχη για το αθηναϊκό κοινό, θα έχει την ευκαιρία να θαυμάσει τη μεγάλη αναδρομική έκθεση που οργανώνει το Μουσείο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς 138 (17/9-23/11) και την οποία μάλιστα έχει επιμεληθεί ο ίδιος ο Τσέχος φωτογράφος.

Η έκθεση 200 χαρακτικών του Γκόγια συνεχίζεται στην Εθνική Πινακοθήκη μέχρι τον Οκτώβριο. Τον Νοέμβριο θα δούμε πίνακες από τη συλλογή της Εθνικής Τράπεζας

Κάρολος Κουν
Στο ίδιο κτίριο θα δούμε όμως και το αφιέρωμα σε έναν άλλο άνθρωπο του πάθους: τον Κάρολο Κουν. Τα 100 χρόνια από τη γέννησή του γίνονται η αφορμή για ένα πολύπλευρο αφιέρωμα (25/9-16/11) στον ρηξικέλευθο ανανεωτή του ελληνικού θεάτρου που περιλαμβάνει: μεγάλη έκθεση μαγνητοσκοπημένων παραστάσεων, ζωντανές συναυλίες, διαλέξεις και ειδικές εκδόσεις που ετοιμάζουν το Μουσείο Μπενάκη και το Θέατρο Τέχνης με τη χορηγία του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Κύπρου. Φωτογραφίες από τις σχεδόν έξι δεκαετίες της θεατρικής του δράσης, μακέτες, σκηνικά, κοστούμια, έντυπο υλικό θα ζωντανέψουν τις ιστορικές παραστάσεις.

Ζογγολόπουλος
Περίπου 100 έργα, ζωγραφικά σχέδια και πολλά γλυπτά του Γιώργου Ζογγολόπουλου με έμφαση στα υδροκινητικά έργα περιλαμβάνονται στην πρώτη μετά θάνατον αναδρομική έκθεσή του που ετοιμάζεται για τις αρχές Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ζογγολόπουλου.

Θεσσαλονίκη
«Γιάννης Γαΐτης. Όλοι και μόνος» τιτλοφορείται μια αναδρομική επιλογή εκατό έργων του Γιάννη Γαΐτη αλλά και των σύγχρονών του καλλιτεχνών στο Παρίσι, με την οποία σηκώνεται στις 19/9 για το ευρύ κοινό η εικαστική αυλαία του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη. Το νέο στοιχείο της έκθεσης είναι ότι αντιπαραθέτει το έργο του με τις επιρροές που δέχθηκε και άσκησε σε άλλους σύγχρονούς του Παρισινούς καλλιτέχνες από τη Νίκη Ντε Σεν Φαλ και τον Αρμάν και τον Σεζάρ μέχρι τη Γαβριέλα Σίμωση, τον Θανάση Τσίγκο, τον Κώστα Τσόκλη και τον Παύλο. Έως 2/11.

Κ αι για τυφλούς
Οι Ροδίτες αλλά και οι τυχεροί που έχουν ακόμη τη δυνατότητα ταξιδιών και διακοπών θα μπορούν να θαυμάσουν το έργο είκοσι χαρακτών από δώδεκα χώρες. Πρόκειται για περισσότερα από εκατό έργα με τις σύγχρονες εφαρμογές της χαρακτικής στην Πρώτη Τριενάλε Χαρακτικής που αρχίζει στις 26 Αυγούστου στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου. Παράλληλα στη Δημοτική Πινακοθήκη της πόλης εγκαινιάζεται αφιέρωμα στην ελληνική χαρακτική με μια πρωτοτυπία που αποτελεί τη συμμετοχή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Δώδεκα έργα σύγχρονων χαρακτών έχουν μεταφερθεί- σε υλικά που επιτρέπουν την ανάγνωσηψηλάφηση του έργου από άτομα που έχουν προβλήματα όρασης.

Ανάλογη έκθεση με τη δυνατότητα ανάγνωσης τριάντα έργων των καλλιτεχνών της Ρωσικής Πρωτοπορίας εγκαινιάζεται στις 17/9 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα και θα διαρκέσει ώς τις 20/10.


Τρυφερότητα και ειρωνεία

Στο κεντρικό κτίριο του Μπενάκη στην οδό Κουμπάρη, στις 18 Σεπτεμβρίου θα υπάρχει και μία «πρώτη»: η πρώτη αναδρομική έκθεση του ζωγράφου και σκηνογράφου Γιάννη Μιγάδη, «μια τρυφερή και ταυτόχρονα ειρωνική ματιά στον κόσμο», απαλά περάσματα του χρωστήρα, από παραλίες, γειτονιές, εσωτερικές χώρες, παλιές ξεθυμασμένες φωτογραφίες. Φόρος τιμής στα πενήντα πέντε και πλέον χρόνια δημιουργίας του ζωγράφου που έβαλε στόχο να «τολμά τα αθόρυβα».


Σκιές της πέτρας

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα θα γνωρίσουμε τις σχεδόν άυλες σκιές από τα μεγάλα τετράγωνα λίθινα γλυπτά του Γερμανού μινιμαλιστή γλύπτη Ούλριχ Ρίκριμ και μέσα από ενενήντα σχέδια σε διαφανές χαρτί και άλλα που θα εκτελεσθούν απευθείας στο δάπεδο και τους τοίχους του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 30 Σεπτεμβρίου με τίτλο «Ούλριχ Ρίκριμ. Σκιές της πέτρας. Σχέδια» και θα διαρκέσει δύο μήνες.

Παράλληλα στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης θα δούμε έργα του Ολλανδού Ντέιβιντ Κλέρμπαουτ που αγγίζει θέματα αρχιτεκτονικής περιβάλλοντος, δημιουργώντας μια «παγωμένη» σχεδόν εξωγήινη ατμόσφαιρα.

Το πορτρέτο ενός ακριτικού και δυναμικού μουσείου σύγχρονης τέχνης που συμπληρώνει φέτος τα είκοσι χρόνια του, της Πινακοθήκης Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο, δίνει αφορμή για μια αναδρομή στα εκατό χρόνια από τη γέννηση του φιλότεχνου ιδρυτή του και για στοχασμό πάνω στον ρόλο που παίζει ένα σύγχρονο μουσείο ως χορηγός και εμπνευστής της σύγχρονης τέχνης. Επτά σύγχρονοι καλλιτέχνες δημιούργησαν πρωτότυπα έργα για την επετειακή έκθεση που θα εγκαινιαστεί στις 27 Σεπτεμβρίου: Μανόλης Ζαχαριουδάκης, Μιχάλης Μανουσάκης, Κώστας Παντάρας, Άγγελος Σκούρτης, Τάκης Στεφάνου, Μάκης Φάρος και Μανώλης Χάρος.