ΔΡΟΜΟΙ

Ένα…
… «Σάββατο βράδυ, Κυριακή πρωί» που κρατάει πενήντα χρόνια. Η επέτειος γιορτάστηκε με μια νέα αγγλική έκδοση του βιβλίου του Άλαν Σίλιτοου. Μα αντίθετα με πολλούς άλλους πενηντάρηδες της εποχής μας, ο αντιήρωάς του Άρθουρ Σίτον παραμένει δυναμικός και οργισμένος όπως πάντα.

Η ζωή…
… του εργατόκοσμου του Νότιγχαμ στη δεκαετία του 1950, όπως την περιγράφει ο συγγραφέας, δεν μας είναι και τόσο ξένη. Είχαμε ζήσει και στην ελληνική πρωτεύουσα τα γιαουρτώματα στους δρόμους από τους εκπροσώπους της «οργισμένης γενιάς». Στην Ελλάδα τους κουρεύαμε και τους διαπομπεύαμε, αλλά στο Συνέδριο των Βρετανών Συντηρητικών το 1958 είχε ζητηθεί να επαναφερθεί η ποινή του μαστιγώματος για τους ατίθασους νέους. Όμως, η πρόταση απορρίφθηκε, όταν ο υπουργός Εσωτερικών υποσχέθηκε νέα κρατητήρια για να κλείνουν μέσα τους «τεντιμπόηδες». Όταν ο Άρθουρ Σίτον κλήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό, ο επιλοχίας τού ζήτησε να κόψει τα μαλλιά του. «Είσαι πια στρατιώτης και όχι τεντιμπόης». Ό,τι κι αν ήταν από τα δύο, ο Άρθουρ ήξερε πως δεν θα έβρισκε το δίκιο του. «Είμαι εγώ και τίποτα άλλο. Κι ό,τι κι αν νομίζουν ή λένε οι άλλοι πως είμαι, δεν είμαι αυτό, επειδή δεν έχουν ιδέα για μένα».

Ο Άρθουρ…
… είναι ένα νέο είδος εξεγερμένου της εργατικής τάξης, σχολιάζει ο αρθρογράφος Μικ Χιουμ, με περισσότερα χρήματα και ρούχα από όσα είχαν ποτέ οι όμοιοί του. Εικοσάρης, σιχαίνεται το κατεστημένο, μιλάει με βαθιά πικρία για τη φτώχεια και την ανεργία που γνώρισαν οι προηγούμενοι και χαίρεται που τα ξαδέλφια του αρνήθηκαν να πολεμήσουν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για το χατίρι των καθαρμάτων που κυβερνούν και που πριν από τον πόλεμο το μόνο που είχαν να τους προσφέρουν ήταν η πείνα και το αναμορφωτήριο. Δεν έχει κόλλημα με τη θρησκεία, ούτε με το «καλό» και το «κακό», και προτιμά να τριγυρνά με παντρεμένες που δεν του ζητούν τίποτα. Είναι περήφανος που πληρώνεται καλά στο εργοστάσιο, αλλά ονειρεύεται να το τινάξει στον αέρα – το θεωρεί πιο χρήσιμο πολιτικά παρά να πηγαίνει να ρίχνει κάθε τόσο την ψήφο του στις εκλογές. Πίνει πολύ- αν και καταφέρνει να μην το δείχνει- κι είναι σκληρό καρύδι. Ο χαρακτήρας που έπλασε ο Άλαν Σίλιτοου πριν από πενήντα χρόνια δεν λέει να φύγει από κοντά μας, αν και δεν είναι λίγοι εκείνοι που είπαν ότι ο συγγραφέας έσπειρε τον σπόρο για τον εγωισμό που, όπως ισχυρίζονται, καταστρέφει τη σημερινή κοινωνία.

Στην ταινία…
… που έγινε από το βιβλίο- γραμμένη επίσης από τον Σίλιτοου- ο Άρθουρ λέει: «Θέλω να περάσω καλά. Όλα τα υπόλοιπα είναι προπαγάνδα». Ο Άλαν Σίλιτοου είχε κι αυτός μια επέτειο φέτος: έκλεισε τα ογδόντα. Και καπνίζει ακόμη (κυριολεκτικά και μεταφορικά). Δεν λέει να το βάλει κάτω, όσο κι αν προσπαθούν τα καθάρματα. Ο νεαρός Άρθουρ ευχαρίστως θα τον κερνούσε ένα ποτηράκι.