Νησιωτική πολιτική και η Σταχτοπούτα στο Προεδρικό

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΠΑΝΤΡΕΥΟΝΤΑΙ.
ΚΑΙ ΚΑΛΑ ΚΑΝΟΥΝ, ΘΑ ΜΟΥ
ΠΕΙΤΕ. Ο ΓΑΜΟΣ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΟΥ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ
ΥΠΗΡΞΕ ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΚ ΤΩΝ ΩΝ ΟΥΚ ΑΝΕΥ ΤΗΣ
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ
Ως θεσμός δεν γνωρίζει γλώσσες, δεν γνωρίζει σύνορα, δεν γνωρίζει θρησκευτικές διαφορές ή συγκρούσεις πολιτισμών. Το αντίθετο μάλιστα: από αρχαιοτάτων χρόνων χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένως ως μέσον επίλυσης πολλών αυτού του τύπου αδιεξόδων.

Το ζήτημα όμως με τον γάμο δεν είναι ακριβώς ιστορικό. Μ΄ αυτό έχουν ασχοληθεί πολλές επιστημονικές ειδικότητες, ανθρωπολόγοι, εθνολόγοι και τα συμπαρομαρτούντα. Το ζήτημα με τον γάμο είναι ότι επειδή σηματοδοτεί μια ακραία στιγμή της προσωπικής ζωής συμπυκνώνει ένα σωρό εκφραστικά χαρακτηριστικά που αποκαλύπτουν τη συλλογική ιδιοσυγκρασία όσων συμμετέχουν στο φαινόμενο.

Διότι ο γάμος, ακόμη και σε μονογαμικά καθεστώτα όπως το δικό μας, αποτελεί συλλογικό φαινόμενο. Προς Θεού! Μην πάει ο νους σας στο κακό. Δεν αναφέρομαι στις πρόσφατες στατιστικές που εμφανίζουν τους Έλληνες ως Ευρωπαίους πρωταθλητές των εξωσυζυγικών σχέσεων. Αναφέρομαι στη συλλογική έκφραση της ίδιας της κορυφαίας στιγμής, σ΄ αυτήν την απελευθέρωση του υπέρτατου αισθήματος της ανθρώπινης ζωής, του αισθήματος της χαράς.

Σκέφτομαι πολλές φορές πως ο πολιτισμός μιας κοινωνίας κρίνεται στις ακραίες της στιγμές. Στις στιγμές του μεγάλου πένθους και στις στιγμές της μεγάλης χαράς. Αν ξέρεις να θρηνήσεις τους νεκρούς σου και αν ξέρεις να απελευθερώσεις το αίσθημα της χαράς, εξίσου πνιγηρό και δυσβάστακτο με τη λύπη, τότε μπορείς να αισθάνεσαι πολιτισμένος. Ας μην ξεχνάμε πως ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά κείμενα της Ιστορίας είναι ο Επιτάφιος λόγος του Περικλή.

Με το πένθος θα συμφωνήσετε πως έχουμε χάσει προ πολλού το παιχνίδι. Τουλάχιστον ως προς τη συλλογική του έκφραση. Ο προβιβασμός του κάθε συμπαθούς ηθοποιού που αποδημεί σε παμμέγιστο τραγωδό, του κάθε τραγουδιστή σε «φωνή του Ελληνισμού», του κάθε πολιτικού σε «γίγαντα της δημοκρατίας», άσε πια εκείνους τους «μακαριστούς», μας υπενθυμίζει, αν μη τι άλλο, πως δεν μας βοηθούν οι λέξεις που χρησιμοποιούμε. Τι μπορεί να αποδώσει καλύτερα το αίσθημα πως οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους από εκείνο που είχε πει λαϊκή τραγουδίστρια στην κηδεία του Καζαντζίδη: «Ήταν, είναι και θα παραμείνει άνθρωπος»!

Με τον γάμο, επειδή κανείς δεν τον παίρνει τόσο στα σοβαρά όσο την κηδεία, και επειδή όλο και λιγότεροι τον παίρνουν στα σοβαρά γενικά, τα πράγματα κατ΄ ανάγκην εμφανίζονται πιο ξεσαλωμένα. Και δεν είναι μόνον τα κορναρίσματα που φέρνουν στην όλη υπόθεση έναν θριαμβευτικό αέρα Εuro 2004. Όντως, όταν δεν έχεις ούτε αυτές ούτε και άλλες λέξεις για να εκφράσεις τη χαρά σου, «χαρά μου», τι κάνεις; Κορνάρεις! Αφού, ούτως ή άλλως, η ψυχή σου τά ΄χει ξεμάθει όλα τ΄ άλλα, αχρείαστα νά ΄ναι.

Κορνάρεις λοιπόν, και ξανακορνάρεις, και ξανακορνάρεις, τρεις τέσσερις φορές γύρω από το τετράγωνο για να μάθει ο κόσμος πως η χαρά σου δεν αντέχεται. Κι αν μπορούσες να κορνάρεις όλη νύχτα και να αποφύγεις και τα λοιπά του μυστηρίου, τότε καλύτερα θα περνούσες. Μη μου πείτε ότι δεν είναι εκπληκτικό που η Εκκλησία εξακολουθεί να αποκαλεί το όλον ζήτημα «μυστήριο»;

Όμως όλα αυτά είναι λεπτομέρειες. Γιατί η

Ο πολιτισμός μιας κοινωνίας κρίνεται στις στιγμές του μεγάλου πένθους και της μεγάλης χαράς

ουσία του γάμου, της τελετής του γάμου, της έκφρασης της χαράς μιας ολόκληρης κοινωνίας ανθρώπων που γιορτάζουν τη δημιουργία ενός νέου κυττάρου, έρχεται αργότερα. Και η ουσία του γάμου, εκτός του ότι δίνει στη νύφη, στον γαμπρό και τα συμπαρομαρτούντα τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσουν στον κύκλο τους, άρα να απολαύσουν τα δεκαπέντε λεπτά έστω και κατ΄ ιδίαν δημοσιότητας, παρέχει απλόχερα την ευκαιρία σε όλους να βροντοφωνάξουν στον κόσμον όλον τι θα πει χαρά χορεύοντας νησιώτικα.

Τα τελευταία χρόνια μένω στο Μετς, η περιοχή γειτνιάζει με τους Στύλους του Ολυμπίου Διός, ο αρχαιολογικός χώρος γειτνιάζει με ένα εξοχικό κέντρο διασκεδάσεως- το οποίο μπορεί να είναι στο κέντρο της πόλης αλλά συμπεριφέρεται ως εξοχικό- και κάθε Σαββατοκύριακο του καλοκαιριού δεν μπορείς να σταθείς απ΄ τα νησιώτικα. Το «Κόρη καραβοκύρη», το «Ντάρι-ντάρι», το «Σήμερα γάμος γίνεται» κι ένα σωρό άλλες, εξίσου μονότονες, κακομεταχειρισμένες απ΄ τα ηλεκτρικά εκφράσεις της συλλογικής χαράς, την οποία τόσο την απολαμβάνουν όσοι την απολαμβάνουν, που τους πνίγει και εν τη γενναιοδωρία τους θέλουν να τη μοιραστούν με τους περίοικους. Απόδειξη ότι οι γάμοι γίνονται για να μπορούν οι άνθρωποι να ακούν με την ησυχία τους νησιώτικα είναι το γεγονός ότι ακόμη και σε όσες τελετές η νύφη και ο γαμπρός παριστάνουν τους πρωταγωνιστές σε χολιγουντιανή κομεντί, γύρω στις δύο το πρωί επειδή έχουν βαρεθεί, γιατί δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους στα αγγλικά, πέφτει το «Κόρη καραβοκύρη» και όλοι χαλαρώνουν.

Είναι αλήθεια ότι για τον κύριο Γιανναρά, και όχι μόνον, τα νησιώτικα είναι η έκφραση ενός μεγάλου ελληνικού πολιτισμού τον οποίον κατέστρεψε η εισβολή των Δυτικών. Μπορεί. Εμένα, πάντως, μου ακούγονται σαν κραυγή απελπισίας. Κραυγή απελπισίας ανθρώπων που επειδή οι τρόποι που έχουν να εκφράζουν τα αισθήματά τους είναι σε πλήρη ασυμφωνία με τη ζωή τους, επειδή δεν τους έχουν απομείνει λέξεις για να μιλήσουν, κορνάρουν και φωνάζουν ντάρι-ντάρι όλοι μαζί μπας και πειστούν πως διασκεδάζουν. Άσε που σκέφτονται και τις στατιστικές με τις εξωσυζυγικές σχέσεις και φωνάζουν ακόμη περισσότερο.