Πήγαμε

Τράνζιτ «Φοίνισσες» σε σιδηροδρομικό σταθμό

Η επάνοδος στην Επίδαυρο του Αμφιθεάτρου, με τις «Φοίνισσες» ενίσχυσε σε μερίδα του κοινού την άποψη, πως οι παλιές αξίες είναι παντοτινές και σε άλλους, πως το άρωμα νοσταλγίας εξατμίζεται με ταχύτερους ρυθμούς από αυτούς της παράστασης
Έχουν τη λάμψη τους οι νέοι, έχουν κι οι παλιοί τον μύθο τους. Τρέχουν οι πρώτοι, αλλά και οι δεύτεροι δεν βιάζονται ν΄ αποσυρθούν. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος με τους επιτελικούς συνεργάτες του, επιχείρησε να σμίξει τις αποστάσεις, δοκιμάζοντας τη δυναμική της νέας γενιάς και την επίδραση της παλιάς φρουράς, που επιβλήθηκε πάνω στα γνώριμα, δοκιμασμένα χνάρια. Αναμενόμενο το αποτέλεσμα. Σεβαστό και συνεπές με την ιστορία του βετεράνου σκηνοθέτη, ο οποίος αριθμεί περισσότερες από 200 σκηνοθεσίες.

Η παράσταση προσέγγισε την τραγωδία του Ευριπίδη απλά, αφηγηματικά, ώστε να ακούσει το κοινό την ιστορία, μέσα από τη μετάφραση του Κ. Χ. Μύρη. Τονωμένη από ωραίες εικόνες (σκηνικά- κο στούμια Γιώργου Πάτσα) και λυρικά τραγούδια (μουσική σύνθεση Θάνου Μικρούτσικου) ξετύλιξε την ευριπίδεια εκδοχή της ιστορίας των Λαβδακιδών και του τέλους του οίκου τους, μέσα από μια διαχρονική οπτική διάσταση.

Το σκηνικό- ένας εγκαταλελειμμένος σιδηροδρομικός σταθμός, με δύο γραμμές τρένων, που διαπερνούσαν διαγώνια την ορχήστρα, διάσπαρτη με ξύλινα μπαούλα εκστρατείας – ήταν επιβλητικό στην απλότητά του. Στη σκηνή, το ξύλινο παλάτι καθώς ήταν φτιαγμένο από το ίδιο υλικό, υπάκουε κι αυτό σε μια αίσθηση τράνζιτ, την οποία επέτεινε η είσοδος του χορού. Γυναίκες από τη Φοινίκη, με προορισμό τους Δελφούς, που έχουν αποκλεισθεί στη Θήβα, λόγω του πολέμου, ντυμένες με σύγχρονα, ασπρόμαυρα κοστούμια, θα παρακολουθήσουν τα πάθη της οικογένειας των Λαβδακιδών.

Η ιστορία αρχίζει να ξεδιπλώνεται με τον πρώτο μονόλογο της Ιοκάστης. Η Αντιγόνη Βαλάκου, ωραία φιγούρα με γκρίζα μαλλιά και μακρύ παλτό, ακμαία στην ωριμότητά της, ερμήνευσε με το γνωστό, προσωπικό της ιδίω

Κάπου 4.000
θεατές παρακολούθησαν την πρεμιέρα των «Φοινισσών» την Παρασκευή

μα την τραγική μάνα και σύζυγο του γιου της Οιδίποδα, πριν αυτοκτονήσει με το σπαθί των παιδιών της, μετά την αδελφοκτονία τους, μπροστά στις Επτά Πύλες της Θήβας. Και καθώς οι ήρωες του Θηβαϊκού Κύκλου συσσωρεύονται, οι ηθοποιοί της παράστασης προσαρμόζουν το προσωπικό τους στυλ στο σκηνοθετικό ύφος του Ευαγγελάτου.

Ο Στέφανος Κυριακίδης ερμήνευσε τον αξιοπρεπή αδελφό της Ιοκάστης, Κρέοντα. Ο Σπύρος Μαβίδης τον τυπικά στοργικό παιδαγωγό. Ο Δημήτρης Παπανικολάου τον αγγελιαφόρο. Ο Κώστας Αθανασόπουλος έβαλε τη νεωτεριστική νότα της παράστασης, μπολιάζοντας με χιούμορ και ειρωνεία τον μάντη Τειρεσία. Οι νεώτεροι ηθοποιοί ακολούθησαν ως σχολαστικοί μαθητές το στυλ των βετεράνων, παίζοντας τα παιδιά τους: η Τζίνη Παπαδοπούλου- Αντιγόνη, ο Νικόλας Παπαγιάννης- Πολυνείκης, ο Θανάσης Κουρλαμπάς- Ετεοκλής (αδέλφια από έναν μιασμένο γάμο) και ο Κωνσταντίνος Φάμης τον γιο του Κρέοντα, Μενοικέα.

Ο Πέτρος Φυσσούν, με υπόλευκο κοστούμι και κασκόλ, ευθυτενής κι αγέρωχος Οιδίπους, έκλεισε την παράσταση σφραγίζοντάς την με τον στόμφο του. Ενώ ο Χορός των γυναικών, ενισχυμένος και από ανδρικές φωνές, απέδιδε τα λυρικά κομμάτια δυναμικά. Η δε κίνησή του, χορογραφημένη από τον σκηνοθέτη, πάνω και γύρω από τις ράγες του τρένου, έδωσε απλώς μερικές ωραίες εικόνες.


Το τέλος μιας εποχής

Το κοινό χειροκρότησε φιλότιμα τους ηθοποιούς και συντελεστές της παράστασης, φώναξε «Μπράβο» στην Αντιγόνη Βαλάκου, υπήρξαν όμως και πολλοί θεατές που βιάστηκαν να εγκαταλείψουν το κοίλο, πριν εγκαταλείψει την ορχήστρα ο θίασος. Οι «Φοίνισσες» κινήθηκαν πάνω στις σταθερές παραλλαγές και ομοιότητες των παραστάσεων των δεκαετιών ΄70 και ΄80. Μπορεί το παραστασιακό αποτέλεσμα, καλό ή ξεπερασμένο, ενδιαφέρον ή βαρετό, να δείχνει ένα τέλος εποχήςέστω κι αν η επερχόμενη κοιλοπονάει ακόμα- αλλά η ευγένεια αυτής της παραδοσιακής ανάγνωσης έχει τις δικές της αντοχές στον χρόνο. Στις μέρες που ακόμα κι ο Ράντοβαν Κάρατζιτς αναγνωρίζεται, έστω κι αγνώριστος, το ζητούμενο μιας θεατρικής παράστασης μπορεί να αναγνωρίσει την τρυφερή αξία της νοσταλγίας.


Να που «ο έρωτας τελειώνει τραγικά» και στη μουσική σκηνή

Στην πίσω πλευρά του αρχαίου αργολικού θεάτρου, στο θεατράκι της παλιάς Επιδαύρου, η Μαρία Φαραντούρη έδωσε μια απαιτητική συναυλία, για λίγους- όπως αποδείχθηκε κι από την ισχνή προσέλευση του κόσμου (περίπου 400 θεατές). Στο πρώτο μέρος παρουσίασε για πρώτη φορά στο κοινό, τη σουίτα του νεαρού μουσικού Γιώργου- Εμμανουήλ Λαζαρίδη, «Ο έρωτας τελειώνει τραγικά».

Ένα δύσκολο έργο με τραγούδια κλασικής φόρμας και μοντέρνου ύφους. Εφτά τραγούδια, με στοιχεία τζαζ, ροκ, ακόμα και δημοτικής παράδοσης, που μιλάνε για έρωτες μυθολογικών ζευγαριών, όπως του Πύραμου και της Θίσβης, της Φαίδρας και του Ιππόλυτου, του Ορφέα και της Ευρυδίκης, του Πανάρετου και της Ερωφίλης, του Νάρκισσου και της Ηχούς, σε στίχους της Αγαθής Δημητρούκα. Άκρως θεατρικό- θα μπορούσε να γίνει μια θεαματική μουσικοχορευτική παράσταση- το έργο παρουσιάστηκε στατικά, με άρωμα θεατρικού αναλογίου. Ο 28χρονος συνθέτης στο πιάνο, η δεκαμελής ορχήστρα των εξαιρετικών μουσικών απλωμένη στη σκηνή, στο προσκήνιο η Μαρία Φαραντούρη και δίπλα της η σοπράνο Βίκυ Γιαννούλα και ο Κώστας Γάκης. Μουσικός και ηθοποιός ο Γάκης έκανε τα φωνητικά και μας προετοίμαζε με τις ζωηρές αφηγήσεις του, για τα τραγούδια που ιστορούσαν έρωτες με τραγικό τέλος.

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάστηκε ο κύκλος τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι «Σκοτεινή μητέρα», σε στίχους Νίκου Γκάτσου. Τραγούδια από τα λιγότερο γνωστά και περισσότερο απαιτητικά, που συνδέθηκαν με υποβρύχια ενέργεια με τον πρώτο κύκλο τραγουδιών του Λαζαρίδη και της Δημητρούκα, δίνοντας στη συναυλία πνευματικότητα και ευαισθησία.