Θέματα και απαντήσεις για τον διαγωνισμό του υπουργείου Οικονομικών

Οι «Προσλήψεις στο Δημόσιο», σε συνεργασία με το ΙnterΤraining Studies (ΙΤS), θα προετοιμάζουν
όσους ενδιαφέρονται για τον διαγωνισμό του υπουργείου Οικονομικών δημοσιεύοντας κάθε
εβδομάδα- και μέχρι τη διεξαγωγή του- ενδεικτικά θέματα μέσα από ερωτήσεις πολλαπλής
επιλογής και τις απαντήσεις τους, αλλά και σύντομες επεξηγήσεις για κάθε απάντηση, ώστε οι υποψήφιοι
να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν επιπλέον πληροφορίες.
Αυτόν τον μήνα δημοσιεύονται θέματα και απαντήσεις από την ενότητα «Δημόσια ΟικονομικήΔημοσιονομικό Δίκαιο».

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
Οι μεταβολές των δημοσιονομικών μέσων, δηλαδή των φόρων και των δημοσίων δαπανών, μπορεί να επηρεάσουν τόσο την παραγωγή και την απασχόληση όσο και τον πληθωρισμό ζήτησης, ανάλογα με το επίπεδο απασχόλησης στο οποίο βρίσκεται η οικονομία. Αν, δηλαδή, η οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση ανεργίας, οι αυξητικές επιδράσεις των δημοσιονομικών μέσων στην ενεργό ζήτηση είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε υψηλότερα επίπεδα παραγωγής, υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης και υψηλότερο εισόδημα. Καθώς όμως η οικονομία πλησιάζει το επίπεδο πλήρους απασχόλησης και αρχίζουν οι στενότητες στις αγορές των παραγωγικών συντελεστών, η αύξηση στην ενεργό ζήτηση μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο στην αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης, αλλά και σε αύξηση των τιμών των προϊόντων, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία.

1. Η ανεργία σε μια χώρα μπορεί να αντιμετωπιστεί:

α) Με τη μείωση των δημοσίων δαπανών και την αύξηση των φόρων β) Με την αύξηση των έμμεσων φόρων και την ισόποση μείωση των άμεσων φόρων γ) Με την ισόποση αύξηση των μεταβιβαστικών πληρωμών και των άμεσων φόρων δ) Κανένα από τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η δ. Όταν η οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση ανεργίας, σημαίνει ότι παράγει σε ένα επίπεδο χαμηλότερο από αυτό που αντιστοιχεί στο επίπεδο πλήρους απασχόλησης των παραγωγικών συντελεστών (φυσικό επίπεδο παραγωγής). Η ανεργία συνήθως προκαλείται από την ελλιπή ενεργό ζήτηση στην αγορά και απαιτεί λήψη δημοσιονομικών μέτρων για την τόνωση της ενεργού ζήτησης και της κατανάλωσης. Τόσο η αύξηση των δαπανών και των δημοσίων επενδύσεων όσο και η μείωση των φόρων (επεκτατική δημοσιονομική πολιτική) μπορούν να επιταχύνουν τον ρυθμό αύξησης της παραγωγής, της απασχόλησης και του εισοδήματος.

2. Ο πληθωρισμός κόστους μπορεί να αντιμετωπιστεί:

α) Με την αύξηση των δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες β) Με την επιδότηση αγαθών πρώτης ανάγκης γ) Με τη μείωση των μεταβιβαστικών πληρωμών δ) Κανένα από τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η δ. Ο πληθωρισμός κόστους εμφανίζεται όταν υπάρχει υπερβάλλουσα ζήτηση, η οποία υπερβαίνει το παραγόμενο προϊόν. Εμφανίζεται σε περιόδους υπερθέρμανσης της οικονομίας (κρίσεων στον οικονομικό κύκλο) και αντιμετωπίζεται με τη χρήση περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής, που περιλαμβάνει μέτρα μείωσης των δημοσίων δαπανών και αύξησης της φορολογίας.

3.Ο τακτικός προϋπολογισμός στην Ελλάδα περιλαμβάνει:

α) Τα τακτικά έσοδα και έξοδα του κράτους β) Όλα τα έσοδα και έξοδα του κράτους γ) Μόνο τα τρέχοντα έσοδα και έξοδα του κράτους δ) Κανένα από τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η γ. Ο τακτικός προϋπολογισμός φέρει όλα τα στοιχεία ενός προϋπολογισμού εκμετάλλευσης. Δηλαδή, περιλαμβάνει μόνο τα τρέχοντα έσοδα και έξοδα της επόμενης οικονομικής χρήσης, τα οποία δεν επηρεάζουν το μέγεθος και την αξία της περιουσίας του Δημοσίου (π.χ. έσοδα από φόρους και έξοδα για συντάξεις).

4.Η αρχή της ενότητας του προϋπολογισμού επιτάσσει όπως:

α) Όλοι οι προϋπολογισμοί ενός δημόσιου φορέα συνδέονται μεταξύ τους β) Ο προϋπολογισμός του δημόσιου φορέα εμφανίζει τόσο τα έσοδα όσο και τα έξοδα γ) Κάθε δημόσιος φορέας πρέπει να καταρτίζει έναν προϋπολογισμό δ) Κανένα από τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η γ. Η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού διέπονται από τις αρχές: i) της ενότητας, ii) της καθολικότητας, iii) της ειδικότητας, iv) της σαφήνειας, v) της ειλικρίνειας, vi) της δημοσιότητας και vii) της ετήσιας διάρκειας. Η αρχή της ενότητας επιτάσσει ότι για κάθε δημόσιο φορέα καταρτίζεται ένας και μόνο προϋπολογισμός, ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των εσόδων και των δαπανών.

5.Ένας φόρος δαπάνης που επιβάλλεται σε ένα αγαθό στην αγορά μονοπωλίου μετακυλίεται πλήρως στους καταναλωτές, όταν:

α) Η καμπύλη οριακού κόστους είναι πλήρως ελαστική β) Η ζήτηση του προϊόντος είναι πλήρως ελαστική γ) Η ελαστικότητα ζήτησης είναι ίση με την ελαστικότητα προσφοράς δ) Κανένα από τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η δ. Όπως στην αγορά του τέλειου ανταγωνισμού, έτσι και στο μονοπώλιο μόνο ένα μέρος του φόρου μπορεί να μετατοπιστεί στους καταναλωτές, ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες απώλειες κερδών για τη μονοπωλιακή επιχείρηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η ελαστικότητα ζήτησης, τόσο πιο ευαίσθητοι είναι οι καταναλωτές σε μια μικρή μεταβολή στην τιμή του προϊόντος και τόσο μικρότερος είναι ο βαθμός μετακύλισης του φόρου.

6. Ο βαθμός μετακύλισης ενός φόρου στη μακροχρόνια περίοδο είναι:

α) Μικρότερος από ό,τι στη βραχυχρόνια περίοδο β) Μεγαλύτερος από ό,τι στη βραχυχρόνια περίοδο γ) Ο ίδιος με αυτόν στη βραχυχρόνια περίοδο δ) Όλα τα πιο πάνω Σωστή απάντηση είναι η β. Η επιβολή του φόρου έχει ως συνέπεια την αύξηση του οριακού και μέσου κόστους παραγωγής κάθε επιχείρησης, γιατί οι επιχειρήσεις θα πρέπει τώρα να καταβάλουν, εκτός από τα άλλα στοιχεία κόστους και τον φόρο. Έτσι, η συνθήκη μεγιστοποίησης κερδών για καθεμιά επιχείρηση (οριακό κόστος παραγωγής = τιμή κλάδου) θα ικανοποιείται σε ένα χαμηλότερο επίπεδο παραγωγής που αντιστοιχεί σε υψηλότερη τιμή, στο οποίο ισορροπεί πλέον ο κλάδος μετά τη μείωση της συνολικής προσφοράς από τις επιχειρήσεις (μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς προς τα αριστερά). Η αναπροσαρμογή στην ποσότητα των πάγιων συντελεστών μακροχρόνια επιτρέπει στην επιχείρηση μια πρόσθετη μείωση της προσφοράς τους προϊόντος, η οποία με τη σειρά της επιτρέπει υψηλότερο βαθμό μετακύλισης, δηλαδή υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

7. Προοδευτικός καλείται ένας φόρος, όταν: α) Το πόσο του φόρου που πληρώνουν οι πλούσιοι είναι μεγαλύτερο από αυτό που πληρώνουν οι πτωχοί β) Ο φόρος είναι άμεσος γ) Ο συντελεστής του φόρου είναι ο ίδιος για όλα τα άτομα δ) Ο συντελεστής του φόρου αυξάνεται καθώς αυξάνεται η φορολογική βάση Σωστή απάντηση είναι η δ. Με κριτήριο την αναλογικότητα ή μη του φόρου, οι φόροι διακρίνονται σε αναλογικούς, προοδευτικούς και αντίστροφα προοδευτικούς. Προοδευτικός φόρος είναι εκείνος του οποίου ο φορολογικός συντελεστής αυξάνεται καθώς αυξάνεται η φορολογική βάση. Συνεπώς, και ο φόρος είναι αυξανόμενη αναλογία του εισοδήματος καθώς το εισόδημα αυξάνεται.

8. Όταν η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να αποβλέπει σε: α) Μείωση των φόρων και των δημοσίων δαπανών β) Μείωση των δημοσίων δαπανών και αύξηση των φόρων γ) Ισοσκελισμένο προϋπολογισμό δ) Αύξηση των δημοσίων δαπανών και μείωση των φόρων Σωστή απάντηση είναι η δ. Προκειμένου η οικονομία να βγει από την ύφεση, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αποβλέπει στην αύξηση των δημοσίων δαπανών και την μείωση των φόρων. Σε τέτοιες περιπτώσεις η κυβέρνηση ασκεί επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και ως εκ τούτου ο προϋπολογισμός είναι συνήθως ελλειμματικός (δημόσιες δαπάνες μεγαλύτερες από τους φόρους). Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να δοθεί ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη μέσα από την τόνωση της ενεργούς ζήτησης.