Ο καλλιτέχνης μαριονετίστας

Το 1985, στην Αίθουσα Τέχνης Δεσμός, η Μαρία Καραβέλα επιζητεί μέσα από μια περφόρμανς «να καρφώσει την καρδιά του θεατή», όπως έλεγε, για να το θυμάται σ΄ όλη του τη ζωή. Και γι΄ αυτό λιώνει ή υποτίθεται πως λιώνει κάτω από μια πέτρα δυο ζωντανά πουλιά. Τα έλιωσε τελικά ή όχι; Την εποχή εκείνη, ή λίγα χρόνια πιο πριν, συνεργαζόμουν με τον Δεσμό σαν κειμενογράφος, έφτιαχνα και πολλά από τα προγράμματα, παρακολουθούσα έτσι στενά όλες σχεδόν τις δραστηριότητές του. Το «έργο» της Καραβέλα δεν το είχα δει, θυμάμαι όμως πολύ ζωηρά τον σάλο που είχε ξεσπάσει. Προσπάθησα να φρεσκάρω τη μνήμη μου, ένα πουλί θυμόμουν εγώ, όχι δύο, άρχισα να ρωτάω φίλους, που παρακολουθούσαν κι αυτοί στενά τα πολιτιστικά της εποχής, ή τηλεφώνησα σε φίλους τεχνοκρίτες και εικαστικούς, άλλος δεν θυμόταν τίποτα, άλλος θυμόταν ένα πουλί, άλλος δύο, άλλος κοτόπουλα, άλλος ένα περιστέρι, όσοι πάντως θυμόνταν, θυμόνταν πως ο τελετουργικός φόνος είχε συντελεστεί.

Στον κατάλογο μιας έκθεσης την οποία οργάνωσε πρόπερσι στο Μέγαρο το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης( Τα χρόνια της αμφισβήτησης:Η τέχνη του ΄70 στην Ελλάδα ) διαβάζουμε για τη συγκεκριμένη περφόρμανς: «η υβριστική γλώσσα, η υποτιθέμενη χρήση κοπράνων, καθώς και η δήθεν πολτοποίηση δύο ζωντανών πουλιών προκάλεσαν αντιδράσεις και μηνύσεις».

Δήθεν; Μπορεί. Ας το δεχτούμε. Κι ούτε και πήγα να ψάξω εφημερίδες της εποχής, δεν είχε σημασία. Σημασία έχει από μιαν άποψη τι συγκρατεί η μνήμη, που συχνά παραμορφώνει γεγονότα και καταστάσεις, όχι τυχαία όμως. Και άλλωστε το θέμα είναι και εδώ πως κάποιος αίρεται πάνω από τα «ανθρώπινα», υπεράνθρωπος ο ίδιος, αυτός και απέναντί του οι άνθρωποι, που «θα τους καρφώσει την καρδιά».

Αναγκαίο παρακολούθημα της πρωτοπορίας της τέχνης, εν προκειμένω; Το αποκρουστικό τότε, αμοραλιστικό της πρόσωπο.