Η λεμονιά που δακρύζει

Για να καταλάβετε, είναι σαν να βρισκόμαστε στο ζενίθ τρομοκρατικών, τουρκικών, επιθέσεων και Έλληνας σκηνοθέτης να υπογράφει ταινία με ηρωίδα μια σαραντάχρονη Τουρκάλα που με τη συνδρομή ενός looser δικηγόρου, τα βάζει φάτσα φόρα με τον υπουργό Άμυνας Ευάγγελο Μεϊμαράκη. Ακόμα και το στρατοκρατούμενο Ισραήλ επιδεικνύει κάπως λιγότερο, στην Τέχνη τουλάχιστον, αυταρχισμό από την ευρωπαϊκή Ελλάδα που ρίχνει λάδι στη φωτιά κατηγορώντας τον ταλαντούχο Σκοπιανό Μίλτσο Μαντσέφσκι για αλυτρωτισμό και μαύρη προπαγάνδα!

Να τα πάρω με τη σειρά. Πριν από δύο χρόνια ο Ισραηλίτης λεβέντης (με τα όλα του) Εράν Ρικλίς, ηλικίας 54 ετών και με σπουδές σε βρετανικά πανεπιστήμια, υπογράφει μια προσωπική ιστοριούλα με τον τίτλο «Εtz Limon» («Λεμονιά») όπου το λεμονόκτημα σαραντάχρονης, μοναχικής χήρας παραπέμπει στην Παλαιστίνη και όπου οι υπόλοιπες θηριώδεις εκτάσεις που κυκλώνουν αυτά τα ελάχιστα στρέμματα οπωροφόρων δέντρων μοιάζουν με τον πάνοπλο αστακό του Ισραήλ. Εξαιρετικό.

Δηλαδή (και το εξηγώ) η χήρα, από σκοτωμένο άντρα, Σάλμα Ζιντάν, που βγάζει το ψωμί της από τις λεμονιές, σ΄ ένα κτήμα της Δυτικής Όχθης, έχει την ατυχία να γειτονεύει με τον νέο υπουργό Άμυνας του Ισραήλ. Αυτό ήταν. Η διαταγή μία και κοφτερή. Το κτήμα να ξεχερσωθεί ώστε ο υπουργός να προστατευτεί από μια ενδεχόμενη ενέργεια τρομοκρατική. Μάλιστα η διαταγή συνοδεύεται με αποζημίωση παχυλή. Ξερίζωσε τα δέντρα, πληρώνουμε για το κάθε ένα. Τίποτα η Σάλμα. Εκεί. Δεκάρα δεν θέλει. Οι λεμονιές, καρφωμένες από τον προπάππου της στη δική της μαύρη, ψυχή. Του απιστεύτου; Που ν΄ ακούσετε τη συνέχεια!

Η μαυροντυμένη, μελαγχολική, χαροκαμένη ύπαρξη, χτυπάει την πόρτα ενός ασήμαντου δικηγόρου και από κοινού, αυτή η μαραζωμένη θηλυκή κουκκίδα παρέα μ΄ έναν looser που κανείς σοβαρός Παλαιστίνιος δεν θα του ΄δινε σημασία, σηκώνουν επαναστατική παντιέρα. Πρωτοδίκως- που λένε- χάνουν τη δίκη. Σιγά που ο χωρικός από Μαραθιά Ηλείας θα κέρδιζε έναν Μεϊμαράκη. Το ίδιο και στο Εφετείο. Στο μεταξύ ένα βράδυ, η Σάλμα πέφτει με τον δικηγόρο στο ίδιο κρεβάτι. Λάθος τραγικό για τη μαντίλα και τον νόμο τον μουσουλμανικό. Οι δικοί της από την παλαιστινιακή κοινότητα του χωριού, την πιάνουν από τ΄ αυτί και την προειδοποιούν να μην το ξανα

«Η λεμονιά»

Ουμανιστικό, κοινωνικό μελό Και υπέρ Παλαιστίνης και της Γ υναίκας Ρεσιτάλ η Χιάμ Αμπάς Δυστυχώς μόνο κλαυθμός

ΒΑΘΜΟΙ=6

(καλό)

κάνει. Γυναίκα, κανείς δεν έχει δικαίωμα να παίζει με την ηθική μας. Βαλλόμενη πανταχόθεν η Σάλμα. Να την ξεχερσώσουν ως Πατρίδα. Να τη στεγνώσουν ως Γυναίκα. Θάνατος ή Ελευθερία. Διπλός ο θάνατος, διπλή και η ελευθερία! Το όνομα της Παλαιστίνης είναι Σάλμα Ζιντάν!

Στην πρώτη κατεβασιά, ο Εράν Ρικλίς αποφεύγει τα εγκεφαλογραφήματα. Λαϊκό (καθόλου λαϊκίστικο η λαϊκότροπο) κοινωνικό μελό θέλει να κάνει και όχι πόνημα κουλτούρας. Όποιος καταλάβει ότι το κτήμα είναι μεταφορά για το Ισραήλ το στρατοκρατικό, κατάλαβε. Στη δεύτερη κατεβασιά δίνει πάσες-λουκούμια σε μια τραγωδό με το όνομα Χιάμ Αμπάς που, τηρουμένων των αναλογιών, θυμίζει την Ειρήνη Παπά στην «Ηλέκτρα» του ΄60. Στην τρίτη, παρέα πάντα με την Αμπάς βάζει γκολ στην αριστερή γωνία του δεξιού Ισραήλ. Όλα αυτά χαμηλόφωνα, σχεδόν ευθύγραμμα, απλά και ουσιαστικά. Με μια ένσταση επί της δομικής και ιδεολογικής ουσίας. Μια ένσταση που φρενάρει τον Ρικλίς να πιάνει επίδοση αριστοτεχνική. Ο διαρκής, υπόγειος κλαυθμός αυτής της χήρας αλλά και του ύφους της ταινίας μοιάζουν με τον στίχο τον γνωστό: «Λίγα ψίχουλα αγάπης σου γυρεύω». Μ΄ έναν λόγο και τηρουμένων των αναλογιών, αν στη θέση αυτού του κλαυθμού έβλεπα τη μαγκιά της Τζούλια Ρόμπερτς από την «Έριν Μπρόγκοβιτς» του Στίβεν Σόντερμπεργκ και του 2000, ε τότε η «Λεμονιά» θα βρισκόταν μέσα στις μεγάλες ταινίες της χρονιάς!
Ζόμπι και παρωδία

«Rec»: Ζόμπι από Ισπανία καμωμένα από τους σούπερ τεχνίτες Χαουμέ Μπαλαγκερό και Πάκο Πλάθα, τους οποίους έπειτα απ΄ αυτήν την καταιγίδα (εμετικού) τρόμου τους βλέπω στο Χόλιγουντ. Το στόρι- τάχα μου αλληγορικό- όπου τηλεοπτικό συνεργείο, ακολουθώ- ντας δύο πυροσβέστες σε επιχείρηση διάσωσης ηλικιωμένης, καταλήγουν μαζί με όλους τους ενοίκους της πολυκατοικίας σφραγισμένοι από την υγειονομική υπηρεσία γιατί κάποια θανατηφόρα αρρώστια από σάλιο σκύλου μετατρέπει τους δαγκωμένους σε λυσσασμένους βρικόλακες. Τα σαγόνια των ζόμπι. Εξαιρετική τεχνική, απίστευτος έλεγχος των εκφραστικών μέσων, άπαντες οι ηθοποιοί, μέχρι τον τελευταίο, της πρώτης γραμμής, αλλά κατά τα μισά κοιτάς ρολόι σου και ζητάς: Αφήστε τα μίση και πιάστε….!

ΒΑΘΜΟΙ=1

(ζόμπι έδωκε, ζόμπι θα λάβει)

«Ανάμεσα σε δύο άντρες»
(«La Fille coupee en deux»). Η τελευταία ταινία του 78χρονου Κλοντ Σαμπρόλ, μια παρωδία μοντέρνων ηθών με Λουντιβίν Σανιέ (το τελευταίο, εξαιρετικό μανούλιο του Film Francais) καθώς και Μπενουά Μαζιμέλ και Φρανσουά Μπερλάντ. Όπου κοράσιον σαν τα κρύα τα νερά «κόβεται» στα δύο σαν σχιζοφρενικό νυμφίδιο. Από τη μια παντρεύεται το πορτοφόλι, από την άλλη κάνει έρωτα με ένα όμορφο αγόρι. Ο Σαμπρόλ στο επίπεδό του. Ευθύγραμμος, σαρκαστικός, καυστικός. Όμως παλιομοδίτης κανονικός. Κάπου στα μισά της προβολής μου ήρθε η εικόνα από το θρυλικό και εξίσου καυστικό «Τo die for» («Έτοιμη για όλα») του 1995 και του Γκας Βαν Σαντ. Όπου η θεόχαζη ξανθιά Νικόλ Κίντμαν τυλίγει σε κουρελιασμένη χαρτοπετσέτα τον Ματ Ντίλον καθώς και όλα τ΄ αρσενικά της γειτονιάς!

ΒΑΘΜΟΙ=51/2

(αξιοπρεπές)

Αποπλάνηση, παραπλάνηση

Το στίγμα και το μπόι της εβδομάδας προκύπτουν από το θρίλερ made in USΑ με τον τίτλο «Deception». Δηλαδή Αποπλάνηση, δηλαδή Παραπλάνηση, δηλαδή Απογοήτευση. Ο κάποιος σκηνοθέτης Μαρσέλ Λανγκενέγκερ με επτά συμπαραγωγούς, εκ των οποίων ο Χιού Τζάκμαν- και συμπρωταγωνιστής στο πλευρό του Γιούαν ΜακΓκρέγκορ- επιδίδεται στο γνωστό σπορ το ελληνικό.

Κατάφερε να μετατρέψει τον χρυσό σε άνθρακα χαοτικό!

Για να μην πολυλογώ, τα 108 λεπτά αυτής της περιπλάνησης από την Αποπλάνηση στην Απογοήτευση, διαιρούνται ως εξής: τα πρώτα σαράντα με σκοτεινή ατμόσφαιρα και νοσηρή φαντασία, τα τριάντα με την μπουλντόζα να παίρνει φόρα και στο τέλος να τα γκρεμίζει όλα. Φανταστείτε ότι από το τελευταίο εικοσάλεπτο μέτρησα τέσσερα φινάλε. Τώρα τι βλέπω; Ταινία ή παραλλαγές πάνω στο ίδιο θέμα μέχρι οι παραγωγοί να καταλήξουν με ποια απ αυτές θα κάνουν παρέα;

Και για να τελειώνω. Το ίδιο στόρι, αποφλοιωμένο από υπερβολές, ασυναρτησίες και καταστάσεις εξωπραγματικές, στα χέρια των αδελφών Κόεν θα κατέληγε ένα από τα κορυφαία σκοτεινά θρίλερ, υποδόριου, σαρκαστικού χιούμορ και ερεθιστικού αισθησιασμού. Και για να μην αδικώ το καστ, Γιούαν ΜακΓκρέγκορ, Χιού Τζάκμαν και το αιλουροειδές η Μισέλ Ουίλιαμς- ως καλή ρεπλίκα της Σκάρλετ Γιόχανσον- παρέα με τον φωτογράφο Ντάντε Σπινότι, κάνουν ό,τι μπορούν. Απλώς ο σεναριογράφος αλλά και ο σκηνοθέτης απέδειξαν τέτοια ανικανότητα, σαν την Εθνική Γαλλίας που σε τρεις αγώνες δέχθηκε έξι γκολάρες και μετά βίας έβαλε μόλις ένα!

Με δυο λόγια: Ασήμαντος, διοπτροφόρος λογιστάκος (Γιούαν ΜακΓκρέγκορ) βρίσκεται στον παράδεισο χωρίς να πληρώσει δεκάρα τσακιστή. Από μια τυχαία γνωριμία με χλιδάτο στέλεχος μεγάλης εταιρίας (Χιού Τζάκμαν) βρίσκεται, εντελώς τυχαία, μέλος ενός sex group όπου ματσωμένα θηλυκά αφού πρώτα ανωνύμως του τηλεφωνήσουν στη συνέχεια πέφτουν σε κρεβάτι ξενοδοχείου μαζί του. Τύχη με ουρά. Όμως δύο τα εμπόδια απ΄ όλα αυτά τα γαργαλιστικά. Το πρώτο, ο έρωτάς του για μια τέτοια γνωριμία που του κλέβει την καρδιά (Μισέλ Ουίλιαμς). Το δεύτερο, η «εξαφάνιση» του γενναιόδωρου φίλου. Όταν ένα βράδυ επιστρέφει στο δωμάτιό του και αντί για τον έρωτά του πέφτει πάνω σε μερικές κηλίδες αίματος, αρχίζει να διαισθάνεται πως ο παράδεισος είναι η κόλασή του!

«Αποπλάνηση»

Αρχίζει ατμοσφαιρικά, τελειώνει

χαοτικά

Το καστ καλό, το σενάριο κακό

ΒΑΘΜΟΙ=5

(μια άλλη φορά)

Η «Μόνα Λίζα» σε γυρεύει

Τηρουμένων των αναλογιών- διότι εδώ είναι αγγλικό περιθώριο και όχι Χόλιγουντ γυαλιστερόκαι το «Λονδίνο-Μπράιτον» του 35χρονου (κυρίως) σεναριογράφου Πολ Άντριου Ουίλιαμς πάσχει από την ίδια επιδημία της «Αποπλάνησης». Δηλαδή το πρώτο μισό καλό, το δεύτερο θορυβώδες, υπερβολικό και στο τέλος χαοτικό!

Το πρόβλημα γνωστό. Είναι και ελληνικό. Δηλαδή μισό μισό. Ο Ουίλιαμς, αφού πρώτα ορμάει φουριόζος να μασήσει σίδερα, στο τέλος πιάνει συρραπτική μηχανή και αρχίζει να μασουλάει όλα τα κλισέ και όλες τις κοινοτυπίες κάθε μειρακίου που ελπίζει- μέσω περιθωρίου και «Ανεξάρτητης σκηνήςνα πιάσει την καλή. Έτσι πρώτα, στην καρδιά μιας μικροσκοπικής ιστορίας βρετανικού πεζοδρομίου τοποθετεί δύο αδέσποτα κορίτσια από τα οποία προκύπτει σχέση υπέρτατης φιλίας. Καλό αυτό. Το μόνο «στοιχείο», στο βάθος συγκινητικό.

Η πρώτη, η Κέλι (Λόρεν Στάνλεϊ) είναι εξαρτημένη πόρνη. Η δεύτερη, η μικρή Τζοάνα (Τζόρτζια Γκρουμ) περιφέρεται στην επαιτώντας, φευγάτη από μια οικογένεια, άδεια από φροντίδα. Το ψαχνό εξαντλείται εκεί. Σ΄ αυτήν τη σχέση και τις καλές ερμηνείες, όπως συμβαίνει σε όλες σχεδόν τις βρετανικές ταινίες. Πώς όμως να γεμίσει τη σεναριακή τρύπα; Μα, φυσικά, με τα γνωστά τερτίπια. Πρώτα η πορνεία. Ύστερα ο μικρο-νταβατζής (Τζόνι Χάρις). Στη συνέχεια ο μεγαλο-εργολάβος της συνοικίας. Ακολουθεί η αναμενόμενη παιδοφιλία, επακολουθεί η φονική συμπλοκή και στο τέλος το σενάριο κολυμπάει σε λουτρό αίματος, προκειμένου ο θεατής να εντυπωσιαστεί. Γιατί τόσο πάθος και τόσο μίσος; Εδώ είναι το αστείο. Λόγω τσιγάρου. Όπως λέμε «το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία», έτσι και «η χαοτική ιστορία βλάπτει την ανεξάρτητη κινηματογραφία». Πολ πες αλεύρι, η «Μόνα Λίζα» (του Νιλ Τζόρνταν) σε γυρεύει! Με δυο λόγια: Επαγγελματίας πόρνη του πεζοδρομίου (Λόρεν Στάνλεϊ) έπειτα από απειλές του νταβατζή της (Τζόνι Χάρις) αρχίζει να ψάχνει δωδεκάχρονο κορίτσι προκειμένου ο πατέρας του μαφιόζου της συνοικίας να το γλεντήσει. Πράγματι βρίσκει μια πρόθυμη και αδέσποτη μικρή (Τζόρτζια Γκρουμ) αλλά το γλέντι με τον γέρο καταλήγει σε φόνο. Όμως αντί τη μικρή να προσκομίσει ώστε ο μαφιόζος να την τιμωρήσει, η πόρνη σαν τη μεγάλη αδελφή το σκάει παρέα με το κορίτσι και στο Μπράιτον ένα άσυλο βρίσκει. Δύο θηλυκά «σκουπίδια» στο έλεος της Μαφίας!

«Λονδίνο-Μπράιτον»

Βρετανικό περιθώριο Δυνατή αρχή, χαοτικό φινάλε Καλές ερμηνείες, εξωφρενικές

ιστορίες

ΒΑΘΜΟΙ=51/2

(συνηθισμένος αγγλικός νατουραλισμός)

Γαλλικές κοινοτοπίες

«Τα τραγούδια της αγάπης» («Les Chansons D΄ Αmour»)

του Κριστόφ Ονορέ. Γαλλικές κοινοτοπίες μετά τραγουδιών.

Ο (κούκλος) Λουί Γκαρέλ αρχίζει με διπλή σχέση και στο τέλος καταλήγει στο κρεβάτι ενός γκέι. Ενδιαμέσως η μνηστή του- το μανούλιο Λιντιβίν Σανιέ- πέφτει από ανακοπή καρδιάς, τα ηνία αναλαμβάνει η μεγάλη της αδελφή Κιάρα Μαστρογιάνι ο Λουί θλιμμένος ξενοκοιμάται ώσπου στο φινάλε παραδίδεται στις ερωτικές ορέξεις ενός ομοφυλόφιλου και η αυλαία πέφτει. Να κόβεις φλέβες δηλαδή. Εκτός από μερικές ευλογημένες γωνιές του Παρισιού και το τρυφερό soundtrack του Αλέξ Μποπέν, ουδείς, ουδεμία, ουδέν!

ΒΑΘΜΟΙ=3

(τριολέ)