ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΤΥΠΟΥ ΝΤΑΒΙΝΤΣΙ

Ο Παπαϊωάννου ως δημιουργός επέβαλε με το έργο του και ιδιαίτερα με τη «Μήδεια» τον καλλιτέχνη τύπου Λεονάρντο Νταβίντσι. Αρχιτέκτονας, ζωγράφος, μηχανικός, εφευρέτης, στοχαστής, εριστικός, σοφιστής, γλύπτης, σχεδιαστής, εφαρμοσμένων τεχνών μάστορας.

Πολλές φορές βλέποντας τις σεκάνς των παραστάσεων του Παπαϊωάννου, τα εικαστικά του πλάνα, τα καδραρίσματα αλλά και τη ροή, το μιξάζ των σκηνών, τη συνίζηση της μιας σκηνής μέσα στην άλλη όπως στη στιχουργική προσωδία (αλήθεια, συνίζηση δεν είναι το κινηματογραφικό ανσενέ;) θαρρώ πως βρίσκομαι στο εργαστήρι του Αϊζενστάιν, ο οποίος επίσης ως αρχιτέκτονας ξεκίνησε και σχεδίαζε σε χαρτί μιλιμετρέ κάθε πλάνο, κάθε καρέ των φιλμ του. Ένα είδος πρώιμου κόμικς. Αλήθεια, ο ρυθμός μερικών σκηνών της «Μήδειας» δεν παραπέμπει σε ανάλογες λύσεις του «Ιβάν του Τρομερού» αλλά και στον «Λόγο» του Ντράγερ, αλλά και στη «Ζαν Ντ΄ Αρκ» του μεγαλοφυούς Δανού;

Οι ιδιοφυείς άνθρωποι συναντιούνται στις παρυφές των επιμέρους τεχνών, στη μεθόριο όπου εφάπτονται οι τρόποι και απαλείφονται τα υλικά. Ο Παπαϊωάννου γράφει ζωγραφικούς στίχους, μελοποιεί εικόνες και χορεύει μουσική. Αλλά γνωρίζει, όπως όλοι οι αλαφροΐσκιωτοι πού είναι και τι είναι το «άνθος του γυαλού». Με τη διαφορά πως έχει τη χάρη, θεία χάρη, σχεδόν τερατώδη, να κάνει τα ιερά και τα απρόσιτα, τα κρύφια και τα αινιγματώδη ορατά και συχνά απτά, τις ιδέες σάρκα και τη σάρκα άρτον και το αίμα του φόνου οίνο της μετάληψης.

Ποιο είναι το μυστικό; Ο θεμέλιος λίθος, ο ριζιμιός μύθος, ο αγέραστος αριστοτελικός όρος: μύθος, ο μέγιστος πάντων.

Και για να διαρκέσει, να στηρίξει, να φωτίσει και να καταυγάσει τα πάντα ο μύθος πρέπει να είναι αρχετυπικός. Όταν είναι αρχετυπικός χωράει και τον Ευριπίδη και τον Σενέκα και τον Κερουμπίνι και τον Ζιροντού, τον Μποστ και τον Παπαϊωάννου. Ο αρχετυπικός μύθος δεν μπορεί ατιμωρητί να υπονομευτεί. Όποιος το επιχειρεί γελοιοποιείται. Οι αρχετυπικοί μύθοι είναι όπως ο παρθενικός υμένας της Ήρας, διαρρηγνύεται και μετά από κάθε διάτρηση επαναβρίσκει την παρθενικότητά του.