[ Πρόσωπα ] Στο σημείο χωρίς επιστροφή

Ο Ανότε Τονγκ είναι ο πρόεδρος μιας χώρας που εξαφανίζεται, του Κιριμπάτι. Ο λαός της πρέπει να μεταφερθεί επειγόντως αλλού.

O πρόεδρος Τονγκ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα πως, έπειτα από χρόνια άκαρπων εκκλήσεων να αναληφθεί δράση για να εμποδιστεί η κλιματική αλλαγή, το μικροσκοπικό κράτος Κιριμπάτι στον Νότιο Ειρηνικό είναι πλέον οριστικά καταδικασμένο και ζητάει διεθνή βοήθεια για να απομακρυνθούν οι κάτοικοί του πριν η χώρα εξαφανιστεί κάτω από τον ωκεανό. Τα υπόγεια ύδατά του έχουν μολυνθεί από το θαλασσινό νερό, οι σοδειές καταστρέφονται, παραθαλάσσιες κοινότητες ήδη μεταφέρονται προς την ενδοχώρα- μια προσωρινή λύση, αφού το υψηλότερο σημείο του Κιριμπάτι, που αποτελείται από 33 κοραλλιογενή νησιά (ατόλες), είναι μόλις δύο μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η διάβρωση των νησιών προχωρά με ταχείς ρυθμούς, ακόμη και οι φοινικιές πεθαίνουν από μια ξηρασία χωρίς προηγούμενο, καθώς έχει να βρέξει τρία χρόνια. Οι 97.000 κάτοικοι του Κιριμπάτι, οι περισσότεροι από τους οποίους συνωστίζονται στην πυκνοκατοικημένη κεντρική ατόλη, την Ταράουα, πρέπει να φύγουν. «Δεν υπάρχει πια σωτηρία» δήλωσε ο Τονγκ. «Βρισκόμαστε στο σημείο χωρίς επιστροφή. Οι εκπομπές αερίων στην ατμόσφαιρα θα συνεχίσουν να συμβάλλουν στην αλλαγή του κλίματος, έτσι εν καιρώ τα μικρά, χαμηλά νησιά μας θα καλυφθούν από το νερό». Η μετανάστευση πρέπει να αρχίσει αμέσως, πρόσθεσε: «Δεν θέλουμε να το πιστέψουμε και ο λαός μας δεν θέλει να το πιστέψει. Αισθανόμαστε μια βαθιά απογοήτευση. Τι θα κάνουμε;».

Ο 56χρονος Τονγκ βρισκόταν την περασμένη εβδομάδα στη Νέα Ζηλανδία για να συζητήσει τη μετεγκατάσταση εκεί μέρους του πληθυσμού του Κιριμπάτι. Γιος Κινέζου μετανάστη που εγκαταστάθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στη βρετανική αποικία των νήσων Γκίλμπερτ, όπως λεγόταν τότε το Κιριμπάτι, και παντρεύτηκε μια ντόπια, έχει μάστερ στα Οικονομικά από το Λόντον Σκουλ οφ Ικονόμικς και εξελέγη πρόεδρος τον Ιούλιο του 2003 κερδίζοντας λίγες περισσότερες ψήφους από τον αδελφό του, τον δρα Χάρρυ Τονγκ. Τον Οκτώβριο του 2007 επανεξελέγη εύκολα για μια δεύτερη θητεία. Λέει πως έχει συνηθίσει να ακούει ηγέτες να παραπονούνται ότι τα μέτρα για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική ανάπτυξη, επισήμανε όμως ότι για το Κιριμπάτι «δεν είναι ζήτημα ανάπτυξης, αλλά επιβίωσης». «Κάθε δεύτερη εβδομάδα», εξηγεί, «όταν έρχεται η πλημμυρίδα, έχουμε πάντα αναφορές για διάβρωση». Χωριά που βρίσκονταν στο ίδιο σημείο εδώ και έναν αιώνα, μεταφέρονται τώρα ολόκληρα στην ενδοχώρα. Το Κιριμπάτι μπορεί να καταστεί ακατοίκητο μέσα σε 50 ώς 60 χρόνια. «Απηύθυνα έκκληση στη διεθνή κοινότητα ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση αυτή», λέει ο Τονγκ. «Είναι μια πρόκληση για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα».