[ Δρόμοι ]

Μεγαλώνουμε…
… με την ελπίδα να βρούμε κάποτε μια μακροπρόθεσμη σχέση- είτε εντός γάμου είτε εκτός- που να συνδυάζει τον έρωτα, το νοικοκυριό, τη φιλία και κάποια οικονομική στήριξη. Πόσο είναι όμως υγιές, ή ακόμη και ρεαλιστικό, να περιμένουμε από μια σχέση να ανταποκριθεί σε όλες αυτές τις ανάγκες; Στην ιεράρχηση που μοιραία κάνουμε στις σχέσεις μας, υπάρχει μια, ίσως η πιο σημαντική, που έχει ξεπέσει απελπιστικά: η φιλία. Πιεσμένοι από τις οικογενειακές και τις επαγγελματικές σχέσεις, εύκολα ξεφορτωνόμαστε έναν καλό φίλο που μας έχει πεθυμήσει.

Μια ομάδα…
… Αμερικανών επιστημόνων, όπως γράφει η Ρεμπέκα Τάχους-Ντάνμπρο στην εφημερίδα «Μπόστον Γκλόουμπ», προσπαθεί να ανασύρει τη φιλία από την αφάνεια και να της δώσει νομική αναγνώριση. Λένε πως μερικά από τα δικαιώματα που είναι σήμερα περιορισμένα μόνο στα μέλη μιας οικογένειας, πρέπει να αποδοθούν και στους φίλους. Όπως ας πούμε η άδεια για τη φροντίδα ενός άρρωστου φίλου ή η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα ορισμένων δαπανών για φίλους. Νέες νομοθεσίες θα μπορούσαν να κάνουν τη φιλία ένα ουσιαστικό κομμάτι της ζωής μας και όχι μια πολυτέλεια που συχνά τη θυσιάζουμε σε άλλες προτεραιότητες. Αυτοί οι επιστήμονες αποτελούν μέρος ενός γενικότερου κινήματος που αμφισβητεί το προνομιακό καθεστώς του γάμου. Πιστεύουν ότι η κοινωνία θα ήταν καλύτερη, αν υποστήριζε ένα ευρύτερο φάσμα σχέσεων, αντί να προωθεί μια συγκεκριμένη σχέση εις βάρος των άλλων. Άλλοι πάλι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί και λένε πως η φιλία πρέπει να παραμείνει μακριά από την κρατική γραφειοκρατία- για το καλό της.

Τα τελευταία…
… χρόνια, το οικογενειακό και το κληρονομικό δίκαιο έχουν αλλάξει ριζικά σε πολλές χώρες του κόσμου: οι γυναίκες απέκτησαν ίσα δικαιώματα εντός του γάμου, τα εκτός γάμου παιδιά απέκτησαν νομικά δικαιώματα και αστικές συμβάσεις αναγνώρισαν τον δεσμό ομοφυλοφίλων. Όμως, άλλες σημαντικές ανθρώπινες σχέσεις, όπως η φιλία, παραμένουν νομικά «αδέσποτες». Συχνά, η απουσία νομικής αναγνώρισης των φίλων προκαλεί δυσάρεστες καταστάσεις. Σε περίπτωση αναπηρίας ενός προσώπου χωρίς οικογένεια, δεν επιτρέπεται σε έναν φίλο του να πάρει ιατρικές αποφάσεις, ενώ τα νοσοκομεία (και οι φυλακές) επιτρέπουν τις επισκέψεις μόνο σε συγγενείς. Ο Ντέιβιντ Τσέιμπερς, καθηγητής της Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, προτείνει τη νομική αναγνώριση των φίλων. Οι φίλοι (που θα δηλώνονται επισήμως) θα έχουν το δικαίωμα και την υποχρέωση να στηρίζουν οικονομικά και ιατρικά ο ένας τον άλλον όπως ακριβώς και οι σύζυγοι. Και σε περίπτωση θανάτου του ενός χωρίς διαθήκη, ο άλλος θα έχει κληρονομικό δικαίωμα σε μέρος της περιουσίας του.

Η ιδέα…
… όμως της νομικής αναγνώρισης της φιλίας είναι για κάποιους άλλους αποκρουστική. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να περάσει το κράτος από την αναγνώριση στον έλεγχο της φιλίας, λένε. Γι΄ αυτούς, το ιδανικό παραμένει η αυθόρμητη στήριξη μεταξύ φίλων χωρίς υστεροβουλία ή καταναγκασμούς- αυτό δηλαδή που τόσο πολύ δυσκολεύονται σήμερα οι άνθρωποι να κάνουν.