Επιστροφή στα «Ματωμένα χώματα»

Σαράντα έξι χρόνια από την έκδοσή του, με πωλήσεις μερικών εκατοντάδων χιλιάδων αντιτύπων μέχρι σήμερα, με μεταφράσεις σε τουλάχιστον δέκα γλώσσες, το επικό έργο «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου μεταφέρεται – ύστερα από χρόνια παλινδρομήσεων- στην τηλεόραση από τον Κώστα Κουτσομύτη, με τον σκηνοθέτη να δίνει την εντολή «γράφουμε» σε εννέα ημέρες από σήμερα.

«Είναι για μένα η “Βίβλος” της εξόδου του Μικρασιατικού Ελληνισμού, έργο βασισμένο σε έναν στέρεο μύθο», λέει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Κουτσομύτης, για τον οποίο η δουλειά αυτή, που θα προβληθεί την επόμενη τηλεοπτική σεζόν από τον Αlpha, είναι έργο ζωής. «Χωρίς υπερβολή είναι το δικό μας “Πόλεμος και Ειρήνη”, χωρίς να έχει μικρότερη σημασία από το αριστούργημα του Τολστόι».

Διακαής πόθος του Κουτσομύτη, εδώ και 16 χρόνια, ήταν η υλοποίηση του εγχειρήματος. Πέρασε ώρες πολλές συζητώντας με τη Διδώ Σωτηρίου με την οποία επισκέφθηκαν το Κιρκιντζέ- «είναι η Άνω Έφεσος, μια κωμόπολη 6.000 κατοίκων»- για να δουν από κοντά τον τόπο καταγωγής του βασικού ήρωα του βιβλίου, Μανώλη Αξιώτη.

«Η Διδώ Σωτηρίου βασίζει το έργο στην πίστη του πληβείου, στην κατάργηση της ανθρώπινης δουλείας και του πολέμου. Έχουμε να κάνουμε με ένα έργο- θρίαμβο της αγάπης και της φιλίας», σημειώνει ο σκηνοθέτης.

ΙΝFΟ

«Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου από τον Κώστα Κουτσομύτη στον Αlpha την επόμενη σεζόν. Μουσική Βασίλη Δημητρίου.

Η ιστορία του μικρασιατικού Ελληνισμού εκτυλίσσεται όπως τη βίωσε και την κατέγραψε στο ημερολόγιό του ένας αγρότης πρόσφυγας στην Κοκκινιά, ο Μανώλης Αξιώτης, ο οποίος στην Αθήνα πια βρήκε τη συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου (που έμελλε να τιμηθεί με το ελληνοτουρκικό Βραβείο Ιπεκτσί για τα «Ματωμένα χώματα») και της εμπιστεύτηκε τις σημειώσεις του.

Στην τηλεοπτική μεταφορά ο Μανώλης Αξιώτης (Γιώργος Καραμίχος) έχει μάθει να ζει αρμονικά με τους Τούρκους στα χρόνια της γαλήνης. Καλύτερός του φίλος είναι ο Σεφκιέτ (Τζώρτζης Μουριάδης) και μήλον της Έριδος η όμορφη Κατίνα (Δήμητρα Ματσούκα). Μετά ξεσπά ο πόλεμος, έρχεται η Καταστροφή της Σμύρνης, η προσφυγιά και τα πάντα ανατρέπονται- φιλίες, έρωτες, οικογενειακοί δεσμοί.

«Δεν είναι το μόνο συγκλονιστικό βιβλίο για τη Μικρασία, έχουν γραφτεί κι άλλα, όμως αυτό έχει μια δυναμική που αναδεικνύει η Διδώ μέσα από την αφήγηση του Αξιώτη, τονίζοντας πως για τα δεινά δεν φταίνε οι λαοί αλλά τα μεγάλα συμφέροντα. Η Σωτηρίου καταπιάνεται με τη μία από τις δύο εθνικές τραγωδίες μας- η άλλη είναι ο Εμφύλιος- μέσα από ένα άρτια δομημένο επικό έργο χωρίς να κάνει εθνικισμό ή πατριδοκαπηλία». Ο Κώστας Κουτσομύτης ήθελε να κάνει το βιβλίο ταινία αλλά «κανείς δεν έβαζε 5-6 εκατ. ευρώ», όπως λέει.

Δεν αδικεί το βιβλίο η τηλεοπτική σειρά;
«Παρακολουθώντας παραγωγές του ΒΒC διαπίστωσα πως τα λογοτεχνικά έργα έχουν διάρκεια ζωής και μέσα από άλλα Μέσα», παρατηρεί ο παραγωγός της σειράς Γιάννης Κουτσομύτης, γιος του σκηνοθέτη. «Τι να πει κανείς, παραδείγματος χάρη, για το “10” του Καραγάτση. Πέτυχε διότι δεν κορόιδευε τον κόσμο και δεν έλεγε μια από τα ίδια. Ο κόσμος δεν είναι ηλίθιος. Ηλίθιο θέλουν να τον κάνουν οι ατάλαντοι», προσθέτει ο Κώστας Κουτσομύτης.

Δίνεται η εντύπωση πως επιλέξατε ηθοποιούς που κατά κάποιο τρόπο επιβάλλει το τηλεοπτικό κατεστημένο…

Ψάχναμε για καλούς ηθοποιούς. Επιτέλους ας σταματήσει το αναμάσημα αυτού του χαπιού. Όλοι οι ηθοποιοί έχουν κάνει τηλεόραση. Τι θα μου πεις; Γιατί να παίξει η Ματσούκα; Διότι πιστεύω πως έχει ταλέντο. Και σ΄ αυτή τη δουλειά μετέχουν 70 ηθοποιοί εξίσου καλοί.

Κάνατε συμβιβασμούς για να συνδυαστεί το ποιοτικό με το εμπορικό;

Κανέναν απολύτως. Δεν χρειάστηκε άλλωστε, γιατί το κανάλι ήθελε απλώς να κάνω το καλύτερο. Τη διάκριση ποιοτικού- εμπορικού δεν τη δέχομαι. Πιο εμπορικό, για μένα, είδος από την αρχαία τραγωδία δεν υπάρχει. Απόδειξη ότι παίζεται ακόμα…
Σε αριθμούς

1962 πρωτοεκδόθηκε το βιβλίο, που απαγορεύτηκε από τη Χούντα 380.000

αντίτυπα τουλάχιστον έχουν πωληθεί μέχρι σήμερα 7.500

αντίτυπα πωλούνται ετησίως τα τελευταία χρόνια. 1970 κυκλοφόρησε στην Τουρκία, εν αγνοία της συγγραφέως, με πρωτοβουλία δημοκρατικών διανοουμένων. 10 γλώσσες τουλάχιστον «μιλάει» ήδη, μεταφρασμένο το βιβλίο.