Ξέσπασμα με καρναβαλικά χαρακτηριστικά

Μου ζητάτε να σοβαρευτώ; Το ζήτημα απαιτεί κάποια σοβαρότητα; Σίγουρα, χωρίς αμφιβολία. Περί αυτού πρόκειται. Γιατί σαράντα χρόνια μετά, η εξέγερση των ημερών εκείνων δεν έχει να μας προσφέρει τίποτε παραπάνω από το ίδιο της το θέαμα, το θέαμα ενός αυθόρμητου λυρικού ξεσπάσματος, με «καρναβαλικά χαρακτηριστικά», όπως έλεγε ο Ρεϊμόν Αρόν, του οποίου ο απολογισμός, ακόμη και όταν αποφεύγει το φολκλόρ, δεν δυσκολεύεται να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Γιατί ακόμη κι αν δεχθούμε ότι ο Μάης του ΄68 υπήρξε μια στιγμή κοινωνικού πολέμου, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι όσοι πολέμησαν στα χαρακώματά του πολέμησαν εκ του ασφαλούς, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν θύματα. Αυτό όμως δεν τους εμπόδισε να διεκδικήσουν αργότερα τη δικαίωσή τους, ως παλαιοί πολεμιστές, αποδεχόμενοι κυνικά το γεγονός ότι το θέαμα του πολέμου, αν είναι καλά σκηνοθετημένο, ισοδυναμεί με τον πραγματικό πόλεμο.

Δεν ξέρω αν ο Μάης του ΄68 είναι η φάρσα της τραγωδίας που υπήρξε η Κομμούνα. Το μόνο βέβαιο είναι πως τις ημέρες εκείνες η Ευρώπη, και ολόκληρη η Δύση, κατάφερε να αποκόψει την ιδέα της επανάστασης από την πραγματικότητα και να της δώσει μια θέση στη φαντασία ακυρώνοντάς την οριστικά και διά παντός.