Επιφυλλίδα

Η διεθνής της φράουλας

Σύμφωνα με τη Μαροκινή Υπηρεσία Απασχόλησης, 12.000 άνθρωποι θα ταξιδέψουν στην Ισπανία φέτος για να δουλέψουν στα χωράφια. Το εργατικό δυναμικό εξάγεται μαζικά, οι βίζες δεν αναφέρουν πια ονόματα και αφορούν ταξιδιώτες ειδικών προδιαγραφών: η συλλέκτρια φράουλας στην Εστρεμαδούρα της Ισπανίας είναι φτωχή, ηλικίας μεταξύ 18 και 40, παντρεμένη και μητέρα παιδιών κάτω από τα 14. Αν δεν είναι υπάκουη, τον επόμενο χρόνο το τρίμηνο συμβόλαιο δεν θα ανανεωθεί. Η μεταφορά των χρημάτων (30- 35 ευρώ ημερομίσθιο) γίνεται από την Caixa de Catalunya, μέσω συμφωνίας με την Βanque Populaire στο Μαρόκο. Οι δράσεις αυτές χρηματοδοτούνται από τους Ευρωπαίους φορολογουμένους: η Ευρώπη έχει αποδεσμεύσει 1,2 εκατ. ευρώ τα τελευταία τρία χρόνια για τις καμπάνιες στρατολόγησης των ισπανικών ενώσεων παραγωγών (τα στοιχεία από την ηλεκτρονική έκδοση Crossing Βorders).

Με βάση τα προαναφερόμενα, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης των μεταναστών στη Μανωλάδα είναι ένα κομμάτι στο ευρωπαϊκό παζλ της μεταναστευτικής μαύρης εργασίας, που στη σκληρή εγχώρια εκδοχή της αποκτά δουλοκτητικά χαρακτηριστικά. Οι αποκαλύψεις της Μανωλάδας προκάλεσαν ποικίλες αντιδράσεις. Κάποιες ήταν κωμικές: «(…) Ποιος θα μαζέψει τις φράουλες; Η απάντησή μας είναι σαφής και κατηγορηματική: Να αδειάσουμε τις καφετέριες και τα χασισοποτεία της Αθήνας και των άλλων αστικών κέντρων. Να πείσουμε τους νέους μας να ασχοληθούν

Όσοι υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να πούμε με θάρρος πως πρόκειται για μια ακριβή υπόθεση που όμως «αξίζει τα λεφτά της»

με την πρωτογενή παραγωγή, όσα πτυχία και αν διαθέτουν. Η επιστημονική τους κατάρτιση θα πολλαπλασιάσει την αγροτική μας παραγωγή και οι ίδιοι μέσα στη χαρά της φύσης θα κερδίζουν πολύ περισσότερα από όσα θα τους διασφαλίσει μια καρέκλα πίσω από ένα άχαρο γραφείο της πρωτεύουσας». Το απόσπασμα από δελτίο Τύπου κοινοβουλευτικού(!) κόμματος κινείται μεταξύ ανάλαφρης απλοϊκότητας και λαϊκισμού. Δυστυχώς όμως, απλοϊκή μοιάζει ενίοτε και η ανέξοδη επίκληση ανθρωπιστικών αρχών. Όσοι υποστηρίζουμε τη μάχη κατά των διακρίσεων, πρέπει με θάρρος να μιλήσουμε και για την οικονομική όψη της. Να ομολογήσουμε πως τα οικονομικά βήματα της τελευταίας εικοσαετίας επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό χάρη στη μαύρη ανασφάλιστη μεταναστευτική εργασία. Να απαντήσουμε ευθέως στο κυνικό δίλημμα που προβάλλουν παραγωγοί και εργολάβοι, «εκμετάλλευση μεταναστών ή αύξηση τιμών». Είμαστε διατεθειμένοι ως κοινωνία να πληρώσουμε το επιπλέον κόστος που συνεπάγονται τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων, άρα και των μεταναστών εργατών; Θα «αγοράσουμε» την αξιοπρέπεια που διεκδικούμε για τους άθλιους των θερμοκηπίων, ή απλώς θα καταγγέλλουμε την ένοχη σιωπή της τοπικής κοινωνίας και την ανοχή των αρχών; Η νομιμότητα και η προστασία των δικαιωμάτων, δηλαδή οι καλύτερες φυλακές, τα υψηλότερα ημερομίσθια, τα κέντρα υποδοχής προσφύγων δεν συνεπάγονται μόνο πολιτική βούληση αλλά και οικονομικό κόστος. Όσοι υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια να πούμε με θάρρος πως πρόκειται για μια ακριβή υπόθεση που όμως «αξίζει τα λεφτά της».

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου