Επιφυλλίδα

Πολιτικοί και πανηγύρια

Υπάρχουν πάντοτε κριτήρια, υποκειμενικά κι αντικειμενικά, λιγότερο ή περισσότερο αυστηρά που επιτρέπουνσ΄ έναν άνθρωπο να αποφασίζειγια το ένα ή για τ΄ άλλο. Πόσο ψηλά ή χαμηλά βάζει κανείς τον πήχυ των προσωπικών επιλογών του είναι δική του υπόθεση κι αν δεν έχει επιπτώσεις πάνω μας, δεν πέφτει λόγος σε κανέναν. Ωστόσο, η παρουσία των πολιτικών προσώπων σε δημόσιες συγκεντρώσεις είναι πράγμα διαφορετικό. Δηλώνει με απόλυτη σαφήνεια τη συμπαράσταση στους στόχους της εκδήλωσης και την εκτίμηση στην εξέχουσα persona του κοινωνικού, ας πούμε, γεγονότος. Σ΄ αυτά είναι μανούλες οι πολιτικοί. Οσμίζονται τι βλάπτει το συμφέρον τους, τι αντιστρατεύεται την «ιδεολογία τους» και φροντίζουν να γίνει η απουσία τους απολύτως αισθητή.

Όταν πρόκειται για εκδηλώσεις που απαιτούν κριτήρια αισθητικά ή προϋποθέτουν ελάχιστο επίπεδο πολιτιστικό, τότε ο πήχυς κατεβαίνει τόσο χαμηλά που τον βλέπεις να σέρνεται στο πάτωμα.

Τι μπορεί, λοιπόν, να φανερώνει η προσέλευση εκλεγμένων αντιπροσώπων του λαού- της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και του Κοινοβουλίου (πρώην) -, στη συναυλία μιας αοιδού πανηγυρτζούς;

Πολλά, κατά τη γνώμη μου: ότι πιθανόν δεν ενοχλούνται από το αγοραίο γούστο· ότι τα αισθητικά τους κριτήρια είναι ίσως από ανύπαρκτα έως ατροφικά· ότι γι΄ αυτούς είναι ένα γεγονός ανώδυνο, μάλλον, και αμελητέο (ενώ εξανίστανται, αίφνης, και αγανακτούν για την ανεπίτρεπτη εμφάνιση ή τις χαμηλές επιδόσεις της ποδοσφαιρικής ομάδας τους – εδώ τα κριτήρια είναι σμιλεμένα και απαιτητικά). Όχι, όχι, δεν παριστάνω τον ελεγκτή καμιάς αισθητικήςορθότητας, αλλά πιστεύω ότι οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι, με την παρουσία τους, επικροτούν αυτομάτως ένα καθεστώς της φτήνιας και το νομιμοποιούν. Συμμετέχοντας (αλλά με το κύρος των θεσμών και το ύφος της εξουσίας τους) στην «πολιτιστική»καζούρα, την απαλλάσσουν από το φαιδρό της περιεχόμενο και την εδραιώνουν ωςεπίσημη έκφραση.

Το ότι δεν μπορούν, καίτοι υψηλά ιστάμενοι, να μετρήσουν το πολιτιστικό κόστοςκαι να αξιολογήσουν την καλλιτεχνική απαξίωση, είναι δηλωτικό ενός πνευματικού ελλείμματος. Και αυτή η υστέρηση αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, μείζον πολιτικό πρόβλημα.

Το θέμα ενδιαφέρει στον βαθμό που αυτοί οι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις για τη δική μας τύχη: προάγουν θεσμικά μέτρα για τούτο ή για τ΄ άλλο, επηρεάζουν την καθημερινή μας ζωή, ψηφίζουν νόμους που ορίζουν τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους.

Άραγε με ποιο πνευματικό εκτόπισμα; Με κοσμοαντίληψη διαμορφωμένη από τι; και σμιλεμένη πώς; απλώς διερωτώμαι. Και τελικά, διάβολε, ποια πολιτιστική πολιτική να περιμένεις από εκείνους που, από την κεντρική πλατεία- πρώτο τραπέζι πίστα-, εκστασιάζονται με την αισθητική τής κ. Θώδη;

Αλίμονο, η έκπτωση του πολιτικού και κοινωνικού βίου είναι απολύτως συναφήςμετην υποβάθμισητου πολιτιστικού επιπέδου. Κι αυτό, δεν θέλησαν ποτέ να το δουνοι κρατούντες. Γι΄ αυτό και η συμμετοχή των ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων στη διοίκηση και στους θεσμούς (που αποτέλεσε αναμφισβήτητα κατάκτηση από το ΄81 και μετά) δεν συνοδεύτηκε από παράλληλη προσπάθεια για πολιτιστική αναβάθμιση και ουσιαστική εκπαιδευτική πολιτική.

Έτσι, στην εξουσία ανέβηκαν άνθρωποι που δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτιστική παραγωγή. Εννοώ, δεν εκτιμούν ούτε εκείνους που παράγουν το πολιτιστικό αγαθό ούτε τη δημιουργία καθαυτή. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η αισθητική δεν έχειενσωματωθείστην καθημερινή πραγματικότηταως αξία καιπαράγοντας ποιότητας ζωής. Ελάχιστοι πολιτικοί- στα δάχτυλα μετριούνταιενδιαφέρθηκαν πραγματικά, από τη μεταπολίτευση και δώθε, για την καλλιτεχνική δημιουργία. Οι περισσότεροι, ανέκαθεν, ξινίζουν μούτρα και αποστρέφονται τις «ελιτίστικες» αυτές ενασχολήσεις. Έτσι είναι, παραγκωνίζει κανείς ό,τι αγνοεί.

Επομένως, από τους «λαπάδες» του κ. Κούβελα φτάσαμε στην αποθέωση τηςευτέλειας και τηςχλεύης ως επίσημης «καλλιτεχνικής» έκφρασης. Με όχημα τις Πανελλήνιες Τηλεοπτικές Σχολές και με τις ευλογίες αδιάφορων και απροσδιόνυσων πολιτικών. Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.