ΟΜΕΡΤΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΙΛΗΣΥΧΟ ΚΑΘΩΣΠΡΕΠΙΣΜΟ

Με τα χρόνια έχει επικρατήσει η εικόνα ενός Μαιγκρέ με απέραντη κατανόηση και συμπόνια για τους μικρούς ανθρώπους. Αυτή η εικόνα είναι, εν πολλοίς, παραπλανητική. Ο Μαιγκρέ έχει συμπόνια και κατανόηση για τους μικρούς ανθρώπους, όταν τους ανακαλύπτει μέσα από μια σχέση θύτηθύματος.

Βρίσκω τη διαλεκτική στη σχέση θύτη- θύματος (δηλαδή, έως ποιο σημείο ο θύτης είναι και αυτός θύμα και αντίστροφα), όπως και την υπέρβαση των ορίων από τον θύτη, μια από τις πιο συναρπαστικές πλευρές του αστυνομικού μυθιστορήματος. Αντίθετα, η μονοδιάστατη προβολή του κακού, που τη συναντάμε πολύ συχνά σε συγγραφείς οι οποίοι έχουν εμμονές με serial killers, τους καθ΄ ημάς δράκους, μου φαίνεται αδιάφορη έως βαρετή. Σε αυτά τα μυθιστορήματα, τύπου Πατρίσια Κόρνγουελ, το βάρος δεν πέφτει συνήθως στον θύτη, στο θύμα ή στον κοινωνικό περίγυρο, αλλά στην τελειότητα των τεχνικών μέσων και της σύγχρονης τεχνολογίας που διαθέτουν οι υπηρεσίες της αστυνομίας (κυρίως της αμερικανικής), για να αναλύουν κάθε ψύλλου πήδημα και να πιάνουν τον μανιακό.

Όταν το έγκλημα συντελείται ως υπέρβαση των ορίων του ατόμου, ο Μαιγκρέ το αντιμετωπίζει πάντα με ανθρωπιά και κατανόηση. Με εξαίρεση ωστόσο τον θύτη, ο Μαιγκρέ αντιμετωπίζει τις μικρές κοινωνίες με απέχθεια και ενίοτε με αποστροφή. Τον ενοχλεί το γεγονός ότι πίσω από την επίφαση του φιλήσυχου καθωσπρεπισμού ελλοχεύουν η ομερτά και η συνενοχή. Στο Ο Κίτρινος Σκύλος, η παρέα που συναντάται κάθε βράδυ στο καφενείο του ξενοδοχείου Αμιράλ για να τα πιει και να παίξει χαρτιά, υποτίθεται ότι είναι η μικρή ελίτ της μικρής πόλης. Το ίδιο και στο Ο Τρελός του Μπερζεράκ, όλος ο καθωσπρέπει κόσμος που παρελαύνει από το δωμάτιο του ξενοδοχείου του Μαιγκρέ. Και όμως, αυτοί οι νάνοι επαρχιακοί θύτες βασανίζουν καθημερινά τα μικρά, άβουλα θύματά τους, ώσπου να τα σπρώξουν στην υπέρβαση των ορίων τους και στον φόνο. Ο Μαιγκρέ νιώθει συμπόνια για τους μικρούς δολοφόνους, αλλά απεχθάνεται τους μικρούς επαρχιακούς θύτες.

Georges Simenon

Ο ΚΙΤΡΙΝΟΣ ΣΚΥΛΟΣ

ΜΤΦ. ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΚΑΡΩΦ ΕΚΔ. ΑΓΡΑ 2004 ΣΕΛ. 211, ΤΙΜΗ: 12 ΕΥΡΩ