«Η τέχνη είναι πολιτική πράξη»

«Δεν υπάρχει μία πραγματικότητα.
Πραγματικότητα είναι αυτό που βλέπεις μέσα από τα γυαλιά σου και τη βιώνεις μέσα από αυτό που είσαι», υποστηρίζει ο Νίκος Ναυρίδης, που παρουσιάζει τη νέα του δουλειά στην Αθήνα ύστερα από τέσσερα χρόνια απουσίας
«Η τέχνη διαπραγματεύεται πολιτικά ζητήματα αλλά με τους όρους της. Το έργο τέχνης είναι πολιτική πράξη, αλλά διαφέρει από την αμιγώς πολιτική πράξη, διότι όταν μιλάμε για τέχνη, μιλάμε για πολιτισμό ο οποίος καθορίζει ευρύτερα συνειδήσεις. Γι΄ αυτό και ένα έργο τέχνης μπορεί να παίξει ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, αλλά εντελώς διαφορετικά απ΄ ό,τι μια υπουργική απόφαση», λέει στα «ΝΕΑ» ο Νίκος Ναυρίδης.

Ο εικαστικός δημιουργός με τη διεθνή αναγνώριση- συμμετοχή σε Μπιενάλε, μουσεία εξωτερικού (τον Οκτώβριο εξέθεσε στην Τate Μodern) και συλλογές- ύστερα από τέσσερα χρόνια απουσίας από την αθηναϊκή εικαστική σκηνή επιστρέφει. Όχι με τις (βιντεο)αναπνοές του που τον καθιέρωσαν, αλλά με έναν λαβύρινθο λεπτοκαμωμένων σχεδίων υπό τον τίτλο «Αύριο θα είναι μια υπέροχη μέρα».

Σε μια εποχή που όλοι λένε κάθε πέρυσι και καλύτερα, πώς είσθε τόσο αισιόδοξος;

Μπορεί η απαισιοδοξία να είναι διάχυτη όταν μιλάμε για τους πολιτικούς, την πολιτική και τις δυσκολίες του τόπου να επιβιώσει, αλλά η μέρα που ξημερώνει δεν μπορεί παρά να είναι καλύτερη από την προηγούμενη. Η διαδρομή και μόνο μάς οδηγεί σε κάτι καλύτερο.

Γιατί όμως δεν επέλεξε χρώμα ή μια βιντεοεγκατάσταση- στις οποίες έχει μεγάλη πείρα- για να εκφράσει την αισιοδοξία του, αλλά ασπρόμαυρα σχέδια που μοιάζουν με μονοκοντυλιές, καμωμένα με το παραδοσιακό αρχιτεκτονικό εργαλείο, ένα μηχανικό μολύβι;

«Η ιδέα μου ήταν να διαπιστώσω τι συμβαίνει ακολουθώντας μια αναπνοή (διότι ένας καλλιτέχνης έχει ανάγκη να ασχοληθεί με εμμονές, διαφορετικά ακολουθεί συμβάσεις). Γι΄ αυτό και αποφάσισα να ακολουθήσω μια γραμμή και όπου με βγάλει με αποτέλεσμα τα σχέδιά μου να είναι απαλλαγμένα από κάθε μορφή ζωγραφικότητας. Όταν σχεδιάζεις, ο χρόνος σταματάει, διότι το σχέδιο σού δημιουργεί μιαν αίσθηση βύθισης. Βυθίζεσαι διαρκώς σε μια εσωτερική πραγματικότητα, όχι της τρέχουσας που αναπτύσσεται στην επιφάνεια. Τα σχέδιά μου μοιάζουν με αφηγήσεις που δεν διαβάζονται ως ιστορία, οριζοντίως, αλλά επιτρέπουν στον θεατή να μπει μέσα και να παρακολουθήσει τι συμβαίνει», εξηγεί ο καλλιτέχνης, που πέρα από τα καδραρισμένα σχέδια του «ντύνει» όλους τους τοίχους της γκαλερί με σχέδια, σαν ταπετσαρία.

Τι ρόλο παίζει ο θεατής στο έργο σας;

Στα περισσότερα έργα μου έχω τον ρόλο του πρώτου θεατή. Ξέρω πως αν δεν μοιραστώ το έργο, αν δεν διαβαστεί με διαφορετικούς τρόπους από τους θεατές σε σχέση με τους λόγους για τους οποίους το έφτιαξα, δεν υπάρχει. Με ενδιαφέρει ο θεατής να ανακαλύψει τον εαυτό του μέσα από το έργο. Αυτό είναι το στοίχημα.


«Δεν κολακεύω τους θεατές»

«Οι υψηλές τιμές στην τέχνη είναι πλασματικές. Αφορούν την ελληνική πραγματικότητα, ενώ η αξία των έργων στο διεθνή χώρο της τέχνης είναι πολύ μικρότερη. Είναι μια υπόθεση της ελληνικής ιθαγένειας και έτσι εξηγείται το γεγονός πως είναι δύσκολο οι Έλληνες καλλιτέχνες να αποκτήσουν υψηλές τιμές στο εξωτερικό», σχολιάζει ο Νίκος Ναυρίδης, που προσφάτως εξελέγη καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. «Προσωπικά δεν με ενδιαφέρει να κάνω λεφτά από την τέχνη. Εκείνο που με ενδιαφέρει είναι τα έργα μου να έχουν αποδέκτες, να υπάρχουν σε κάποιες καλές συλλογές, γι΄ αυτό άλλωστε και δεν παράγω σε φρενήρη ρυθμό.

Πιστεύω πως δεν είναι εις βάρος μου το ότι δεν παράγω εύκολα έργα, έργα που να κολακεύουν τους θεατές».