ΑΙΧΜΕΣ Εθνικές υποθέσεις

Στην Ελλάδα, τελευταία, είμαστε πολύ απασχολημένοι. Δύο εθνικά θέματα, που βγήκαν στο προσκήνιο ταυτόχρονα, είναι πολλά για έναν λαό τόσο ευαίσθητο όσο εμείς. Στο πρώτο, είχαμε μια απρόσμενη επιτυχία, την οποία καταναλώνουμε με ευχαρίστηση. Στο δεύτερο, η κατανάλωση αποδεικνύεται μάλλον επιβλαβής.

Βεβαίως, δεν πίνουμε την ντόπα όλοι μαζί. Όμως, η πολιτική του κρατικού πρωταθλητισμού μάς έχει ποτίσει ώς το μεδούλι. «Καταρρακώνεται το φρόνημα του λαού μας», δήλωσε η αρμόδια εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ. Έχουμε, πράγματι, πεισθεί ότι κατοικούμε όλοι στην παράγκα; Αν είναι έτσι, καλύτερα να τη μερεμετίσουμε παρά να πέσει και να μας πλακώσει. Αλλά δεν είναι έτσι. Η ταύτιση του «λαού» με τις αθλητικές περιπέτειες, επιτυχίες ή διασυρμούς, ισοδυναμεί με εθνική χειραγώγηση.

Για να επιτευχθεί, το (διαχρονικό) κράτος χρειάστηκε να απλώσει τα πλοκάμια του στην κοινωνία, ντοπάροντας ακόμα και το σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων.

Η ταύτιση καταλύει την απόσταση, από την οποία θα μπορούσαμε να δούμε καθαρότερα τα πράγματα. Αυτό ισχύει και για το έτερο εθνικό ζήτημα των ημερών. Δεν πέρασαν τρεις μέρες από το Βουκουρέστι και το αίμα ανέβηκε ξανά στο κεφάλι μας. Ένας Αμερικανός υφυπουργός έκανε λόγο για «μακεδονική εθνότητα» και «μακεδονική γλώσσα». Μπροστά στην εθνική οργή μας, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μαζεύτηκε: «Η αμερικανική κυβέρνηση αναγνωρίζει κράτη, δεν αναγνωρίζει γλώσσες ή εθνικότητες». Η ειρωνεία της δήλωσης δεν έγινε καθόλου αντιληπτή στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα, πιστεύουμε ότι θα συναποφασίσουμε όχι μόνο πώς θα λέγεται η πΓΔΜ αλλά και πώς θα ονομάζονται οι άνθρωποι και η γλώσσα τους. Στο πνεύμα αυτό, θα χρειαστεί να τους πείσουμε να αυτοπροσδιορίζονται ως «βορειομακεδόνες» ή, καλύτερα, «βαρδάριοι» που ομιλούν τη «βαρδαρική»: το «βορειομακεδονική» ακούγεται άκρως επικίνδυνο, διότι υπονοεί την ύπαρξη και «νοτιομακεδονικής» γλώσσας. Έτσι, διολισθαίνουμε ξανά στο ένδοξο 1992.

Ασφαλώς, η ταύτισή μας με τη Μακεδονία υπερβαίνει την ταύτισή μας με τις δόξες του ελληνικού αθλητισμού. Οι αθλητές ελέγχονται από τις αρμόδιες αρχές. Οι συνέπειες των εθνικών στερεοτύπων ανιχνεύονται πιο δύσκολα. Εναπόκειται σ΄ εμάς τους ίδιους να δούμε πού μας οδηγούν. Και να βάλουμε στις εθνικές ταυτίσεις μας ένα όριο.