«Μας λείπει η τρέλα του Αϊνστάιν»

«Είναι μύθος να πιστεύουμε ότι θα βρούμε όλες τις απαντήσεις βασιζόμενοι σε έρευνες που προκηρύσσουν τα προγράμματα των αρμόδιων υπουργείων», λέει στα «ΝΕΑ» ο Μάικλ Χάνλον. «Όσα λεφτά και αν δίνονται στην έρευνα, γεγονός είναι ότι οι μεγάλες απαντήσεις προήλθαν πάντα από μεμονωμένους ερευνητές, χωρίς λεφτά. Γιατί για να φτιάξεις μεγάλα τηλεσκόπια χρειάζεσαι πράγματι χρήματα. Αλλά οι ιδέες κατεβαίνουν από τα κεφάλια. Από τα οποία, όμως, σήμερα, λείπει η τρέλα των παλιών».

Ο Μάικλ Χάνλον είναι επικεφαλής των επιστημονικών σελίδων της βρετανικής εφημερίδας «Daily Μail». Είναι επίσης συγγραφέας τεσσάρων βιβλίων εκλαϊκευμένης επιστήμης εκ των οποίων το πιο πρόσφατο, τα «Δέκα άλυτα μυστήρια», κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις Εκδόσεις Ωκεανίδα (σειρά «Αβγό»). Ο Χάνλον είναι ζωντανός αφηγητής και ξέρει να μιλάει για βασικές απορίες που παραμένουν αναπάντητες, παρά τη μεγάλη πρόοδο της επιστήμης. Ήρθε στην Ελλάδα καλεσμένος του Βρετανικού Συμβουλίου, αλλά αυτή δεν είναι η πρώτη του επίσκεψη στη χώρα. Τη δεκαετία του ΄80 είχε περάσει έναν χρόνο στην Αλεξανδρούπολη, παραδίδοντας μαθήματα αγγλικών! Εξ ού και το γεγονός ότι ακόμα θυμάται πολλά ελληνικά, υποχρεωμένος καθώς ήταν να τα μάθει για να μπορεί να συνεννοείται στοιχειωδώς. Δηλώνει μάλιστα ένθερμος οπαδός της Δυτικής Κρήτης, για την οποία γνωρίζει πολλάακόμη και ότι ένα γνωστό παραλιακό χωριό που όλοι πιστεύουν ότι έχει πρόσβαση μόνον από τη θάλασσα, στην πραγματικότητα έχει και δρόμο!

«Υπάρχει ένα μεγάλο παράδοξο», λέει ο Μάικλ Χάνλον. «Ενώ το ενδιαφέρον του κοινού έχει ανέβει κατακόρυφα, πολλά πανεπιστημιακά τμήματα κλείνουν! Τη δεκαετία του ΄50 οι δημοσιογράφοι που έγραφαν για επιστημονικά θέματα ήταν δακτυλοδεικτούμενοι. Σήμερα στη Βρετανία υπάρχουν περισσότεροι από εκατό εξειδικευμένοι δημοσιογράφοι

ΙΝFΟ

Μάικλ Χάνλον, «Δέκα άλυτα μυστήρια», μτφ Πέτρος Γεωργίου, Εκδ. ΩκεανίδαΑβγό, σελ. 223,
τιμή: 16 ευρώ.

σε αυτόν τον τομέα. Ο κόσμος ενδιαφέρεται πολύ να μάθει την τελευταία λέξη της φυσικής επιστήμης ή της Ιατρικής. Όμως όλο και λιγότεροι νέοι ενδιαφέρονται για τις φυσικές επιστήμες. Θεωρούν τις σπουδές αυτές δύσκολες- και πράγματι είναι, γιατί προϋποθέτουν καλά Μαθηματικά. Αλλά στρέφονται και σε πιο προσεδοφόρα επαγγέλματα γιατί οι σπουδές στη Βρετανία δεν είναι πλέον δωρεάν. Και κοιτάνε πόσα θα βγάζουν μετά για να τις ξεπληρώσουν γρήγορα».

Από την άλλη όμως, και τα καλά μυαλά που ασχολούνται με τις επιστήμες δεν αξιοποιούνται κατάλληλα. «Η υπερβολική εξειδίκευση», λέει ο Χάνλον, «έχει οδηγήσει στην παραγωγή επιστημόνων που δεν έχουν συνολική εικόνα για την επιστήμη. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν βγαίνουν πλέον νέοι Αϊνστάιν και Νεύτονες».


Η παχυσαρκία ως παράδοξο

Γιατί όμως η παχυσαρκία είναι ένα μυστήριο; «Να σας πω. Λέγεται γενικάκαι είναι σωστό- ότι η παχυσαρκία οφείλεται γενικά στην πολλή τροφή και τη λίγη άσκηση. Αυτό που αποτελεί μυστήριο είναι γιατί τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ οι διατροφικές συνήθειες στις λεγόμενες αναπτυγμένες χώρες δεν έχουν μεταβληθεί, το φαινόμενο της παχυσαρκίας αυξάνεται ραγδαία. Στις ΗΠΑ το ποσοστό των παχύσαρκων έχει τριπλασιαστεί από το 1985. Και η παχυσαρκία αυξάνει σε όλο τον κόσμο – ακόμη και στην Αφρική! Το παράδοξο είναι βέβαια ότι ενώ οι παχύσαρκοι αυξάνονται, το προσδόκιμο ζωής- και στις ΗΠΑ- μεγαλώνει κι αυτό. Οι Αμερικανοί, με εξαίρεση το σιρόπι φρουκτόζης που χρησιμοποιούν αντί για ζάχαρη, έχουν βελτιώσει τη διατροφή τους σε σχέση με την προηγούμενη γενιά. Ορισμένοι έχουν προτείνει και την ιδέα ενός μολυσματικού ιού. Αλλά το πρόβλημα της παχυσαρκίας παραμένει ένα μυστήριο.
Δέκα άλυτα μυστήρια

1 Έχουν ή όχι συνείδηση τα ζώα; 2 Ο χρόνος υπάρχει ή τον εφευρίσκουμε;

3 Γίνεται να σταματήσουμε τη γήρανση;

4 Τι είναι εκείνο που μας δίνει υψηλό ΙQ;

5 Από τι είναι φτιαγμένη η σκοτεινή ύλη; 6 Υπάρχει άλλη ζωή στο Σύμπαν;

7 Γιατί με τη σκέψη αλλάζουμε συνεχώς;

8 Γιατί αυξάνεται δυσανάλογα η παχυσαρκία;

9 Υπάρχουν ή όχι παραφυσικά φαινόμενα 10 Γιατί υπάρχουν όλα γύρω μας; Τι είναι πραγματικά η… πραγματικότητα;