Ετερωνύμια που συνομιλούν

Το κείμενο υπογράφεται από τον Μπερνάντο Σοάρες, ένα από τα ποικίλα «ετερωνύμια» που χρησιμοποίησε ο Πορτογάλος Πεσσόα. Τα «ετερωνύμια» δεν λειτουργούσαν ως απλά alter ego του συγγραφέα. Ο Πεσσόα ύφανε το έργο του μέσα σε ένα μυθοπλαστικό δίχτυ: το κάθε ετερωνύμιο συνοδεύεται από εργοβιογραφία του ψευδο-συγγραφέα, έκτυπο ύφος, συγκεκριμένη συγγραφική ιδεολογία. Τα ετερωνύμια συνομιλούν μεταξύ τους, αναφέρονται το ένα στο έργο του άλλου, ανταλλάσσουν συνεντεύξεις και πληροφορίες, ποιήματα. Η κατασκευή αυτού του πυκνού διακειμενικού δικτύου αποτελεί τη μέγιστη σύλληψη του Πεσσόα και την απόδειξη της υψηλής ειρωνείας, αλλά και της παιγνιώδους συγγραφικής αυτοσυνειδησίας, με την οποία προσλάμβανε όχι μόνο το έργο του αλλά και τη σεμνοπρεπή Ιστορία της Λογοτεχνίας.

Έτσι λοιπόν το ετερωνύμιο Reis είναι ένας γιατρός, που γράφει ακολουθώντας τη νόρμα και την κλασική φόρμα. Ο Caeiro είναι βοσκός και γράφει απλούς, αφελείς, ελεύθερους στίχους. Ο De Campos είναι χειμαρρώδης ποιητής, στο στυλ του Γουόλτ Γουίτμαν. Ο Σοάρες αποτελεί, κατά τον Πεσσόα, «ημι-ετερωνύμιο», καθόσον η συγγραφική προσωπικότητα του Σοάρες δεν απέχει τεραστίως από τον ίδιο τον Πεσσόα.