Από το Γκουαντανάμο στα Τίρανα

Τον Αμπού τον συνάντησα σε ένα τούρκικο εστιατόριο, γνωστό γαστρονομικό στέκι για ξένους που επισκέπτονται τα Τίρανα. Όχι πολύ μακριά από την ελληνική ταβέρνα «Filoxenia». Είναι χαμογελαστός και συναχωμένος. Διευκρινίζει ότι δεν μισεί την Αμερική αλλά το Γκουαντάναμο και εκείνους που το έφτιαξαν. Μου μιλά για τα παιδικά του χρόνια. Για την πόλη όπου γεννήθηκε το 1969, τη Γκόλτζα. Τις διώξεις ενάντια στους Ουιγούρους στην Κίνα. Τη σκληρή δουλειά από τρυφερή ηλικία. Τη μητέρα του που έχει οκτώ χρόνια να τον δει. Τη γυναίκα του και τα τρία παιδιά του που δεν ξέρει εάν θα τα δει ποτέ ξανά. «Εγώ δεν μπορώ να επιστρέψω. Εκείνοι δεν μπορούν να φύγουν», λέει. Παρ΄ όλα αυτά ο Αμπού λέει πως είναι αποφασισμένος να αρχίσει τη ζωή του από την αρχή… Μιλά με τα καλύτερα λόγια για τον Αχμέτ, τον ιδιοκτήτη του εστιατορίου, που τον βοήθησε να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα δενδροφύτευσης στα δημοτικά σχολεία των Τιράνων. Στο τέλος μου δείχνει μια επιστολή που είχε γράψει στη μητέρα του και που οι ιδιοκτήτες την έβαλαν στο μενού του εστιατορίου: «Αγαπητή μητέρα. Μια χειμωνιάτικη νύχτα, που χιόνιζε, άρχισες να μου μαθαίνεις να γράφω με λατινικούς χαρακτήρες… Πόσο προσεκτική ήσουν για να έχω ωραία γράμματα. Θυμήθηκα όταν σε ρώτησα πώς είναι η θάλασσα… Προσπάθησες πολύ να μου την περιγράψεις, αφού ούτε εγώ ούτε εσύ την είχαμε δει ποτέ με τα μάτια μας… Αγαπητή μητέρα. Τα μάτια μου έχουν δει πολλά. Έχω ανέβει ακόμα και σε αεροπλάνα. Έχω δει τον ωκεανό, αν και κανένα από τα βιβλία που μου διάβαζες πριν κοιμηθώ δεν μιλούσε γι΄ αυτόν. Πολλά έχω δει μητέρα… αλλά πάντα καθαρός…».

Δευτέρα μεσημέρι, επιστροφή στην Αθήνα. Έχω ρίγη και πυρετό. Ίσως να κόλλησα τη γρίπη από τον Αμπού. Ένας Αλβανός μετανάστης στην Ελλάδα κολλάει τη γρίπη από έναν Κινέζο πρόσφυγα στην Αλβανία, σε ένα τούρκικο εστιατόριο στα Τίρανα, κοντά σε μια ελληνική ταβέρνα. Ο ορισμός της παγκοσμιοποίησης, σκέφτομαι…