Η Γη στα πρόθυρα νευρικής κρίσης

Το 7o Εcocinema Φεστιβάλ βρίσκεται σε «αναζήτηση μιας νέας συνείδησης» περί οικολογίας, εξηγεί ο διευθυντής του Ηλίας Ευθυμιόπουλος
Στις επτά μέρες της διοργάνωσής του, το φετινό φεστιβάλ στοχεύει στην ευαισθητοποίηση αλλά και στη συμμετοχή του κοινού στον διάλογο που αναπτύσσεται σε διεθνές επίπεδο για το περιβάλλον. Θα προβληθούν πάνω από 80 πρόσφατες κινηματογραφικές παραγωγές από όλο τον κόσμο και θεματικά αφιερώματα που εστιάζουν σε ζητήματα σχετικά με την κοινωνία και τον οικολογικό της περίγυρο.

Ποιο είναι το στίγμα, η φιλοσοφία του Εcocinema;

«Τα περιβαντολογικά προβλήματα, η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η υπανάπτυξη είναι όψεις του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού και πολιτικού συστήματος. Κάτω απ΄ αυτό το πρίσμα, το πρόγραμμα της διοργάνωσης θα προσπαθήσει να προσφέρει στο κοινό του φεστιβάλ εικόνες του κόσμου και των κρίσιμων προβλημάτων που μας απασχολούν στις αρχές του 21ου αιώνα. Άνθρωπος και φύση, περιβάλλον, παγκοσμιοποίηση, κοινωνίες σε κρίση, πόλεμος, μορφές παραγωγής και κατανάλωσης αλλά και των λύσεων που βρίσκουν οι άνθρωποι, οι κοινότητες και τα κινήματα που αντιστέκονται και παράγουν εντέλει τον δικό τους πολιτισμό», υποστηρίζει ο πρόεδρος του Εcocinema Ηλίας Ευθυμιόπουλος.

ΙΝFΟ

«7ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Εcocinema, 21-27 Φεβρουαρίου, στους κινηματογράφους «Αττικόν» και «Σινεάκ» στον Πειραιά. Με ελεύθερη είσοδο.

Τέτοια θέματα τα πιάνει και η ΤV – τι χρειάζεται ένα φεστιβάλ;

«Όσο κι αν είναι διαδεδομένη στις μέρες μας η άποψη ότι ο τηλεοπτικός λόγος, η αμεσότητα του ρεπορτάζ και η δύναμη της εικόνας έφεραν τον άνθρωπο πιο κοντά στην κατανόηση των μεγάλων περιβαλλοντικών προβλημάτων (του πλανήτη ή της γειτονιάς του), η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Από τη μια μεριά, η “γνώση” που προσφέρεται, συχνά σε υπερβολικές δόσεις, είναι επιδερμική. Από την άλλη, η διαρκής και παθητική έκθεση στα επαναλαμβανόμενα μονοεπίπεδα μηνύματα δημιουργεί εθισμούς με τον ίδιο τρόπο που ο οργανισμός εθίζεται στην κατανάλωση των αντιβιοτικών, αποκτά ανθεκτικότητα και από ένα σημείο και μετά παύει να ανταποκρίνεται. Παράδειγμα οι πρόσφατες πυρκαγιές. Σχεδόν ξεχάστηκαν όπως όλες οι δυσάρεστες στιγμές στη ζωή μας. Κι όμως, η φωτιά, αδυσώπητη για μέρες ή και εβδομάδες ήταν μέσα στα σπίτια μας μέσω της τηλεοπτικής αναμετάδοσης».

Πάνω απ΄ όλα, όμως, για τον Ηλία Ευθυμιόπουλο, «χρειάζεται η εγκατάσταση της νέας συνείδησης περί οικολογίας, κάτι παραπάνω από την πληροφόρηση. Χρειάζεται μια συγκίνηση όπως αυτή της τραγωδίας και μια διαρκή αναζήτηση για τη σχέση ανθρώπου- φύσης που μεταβάλλεται μέσα στην Ιστορία. Στο Βυζάντιο η έννοια της ιδιοκτησίας είχε διαφορετική έννοια. Στους ιθαγενείς το πουλί, ο άνεμος και το ποτάμι είναι συλλογικά αγαθά που πέρα από τη χρηστική τους αξία είχαν και πνευματικά χαρακτηριστικά».

Και με τη Γαλλική Επανάσταση και τη γέννηση του καπιταλισμού, ποια θέση παίρνει η φύση;

«Με τη Γαλλική Επανάσταση, τον φιλελευθερισμό και τον νεωτερισμό, η έννοια της ιδιοκτησίας συνδέθηκε με την οικονομία της αγοράς και έγινε ένα αγαθό προς ανταλλαγήν, έγινε είδος εμπορεύσιμο. Ένα βαθιά φιλελεύθερο και απελευθερωτικό κίνημα, όπως ήταν ο Διαφωτισμός, έδρασε εν τέλει εναντίον της φύσης εν ονόματι των ατομικών δικαιωμάτων. Ο χώρος έγινε κομμάτια. Ο λύκος και το δάσος έγιναν οι εφιάλτες στα όνειρα των παιδιών. Η ενότητα του κόσμου διερράγη. Τότε εμφανίζεται η ιδεολογία της απόδρασης, η αναζήτηση των νέων κόσμων. Όμως δεν υπάρχει διαφυγή. Ο ήρωας του Χέρτζογκ στην ταινία το “Άγριο γαλάζιο υπερπέραν” ξαναγυρίζει, μετά την περιπέτειά του στο Διάστημα, στην κατεστραμμένη Γη».

Άρα, το σινεμά έχει περισσότερο οικολογική συνείδηση;

«Σε αντίθεση με την τηλεόραση, ο κινηματογράφος ανήκει στις τέχνες που διαμορφώνουν συνείδηση. Το “Μάμα Ρόμα” του Παζολίνι, η “Κόκκινη έρημος” του Αντονιόνι, το “Ντέρσου Ουρσάλα” του Κουροσάβα, ο “Ξένοιαστος καβαλάρης” του Ντένις Χόπερ και το “Μπλέιντ Ράνερ” του Ρίντλεϊ Σκοτ βοήθησαν σίγουρα πολύ περισσότερο στη συγκρότηση του πρώιμου οικολογικού παραδείγματος απ΄ ό,τι η αποκάλυψη (στη δεκαετία του ΄70) ότι το DDΤ δεν σκοτώνει μόνο τα κουνούπια αλλά και τους ανθρώπους. Η ταύτιση της οικολογίας με την υγεία συχνά παρέβλεψε το πολιτικό. Στένεψε τον ορίζοντα και τις περισσότερες φορές οι πρωταγωνιστές του κινήματος έμειναν στα επιφαινόμενα».


Μάχη ενάντια στην απλούστευση

«Στο Εcocinema όλα αυτά τα χρόνια κάναμε μια μεγάλη προσπάθεια να διευρύνουμε τον ορίζοντα της οικολογικής προβληματικής», λέει ο πρόεδρος του Φεστιβάλ, Ηλίας Ευθυμιόπουλος. «Να συνδέσουμε την κλιματική αλλαγή με τους πρόσφυγες, τη φτώχεια με την παγκοσμιοποίηση, την υπανάπτυξη με την αποτυχία των τριτοκοσμικών καθεστώτων, την κατανάλωση με τον τρόπο παραγωγής, τα βιομηχανικά ατυχήματα με την ιδεολογία της προόδου. Δώσαμε μάχη ενάντια στην απλούστευση, στον διδακτικισμό, στον εντυπωσιασμό, στην εύκολη και τρομολαγνική καταγγελία, στην αποσύνδεση της αισθητικής από το σημαινόμενο. Συνεχίζουμε στον ίδιο δρόμο. Χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς στερεότυπα. Με κριτήριο την ποιότητα που φέρνει μέσα της κάθε μικρή ή μεγάλη ανατροπή».
Μη χάσετε

Μεταξύ των 80 ταινιών που θα προβληθούν στο φετινό Εcocinema θα είναι ντοκιμαντέρ για τα μεγαλύτερα βιομηχανικά ατυχήματα του 20ού αιώνα, αφιέρωμα στον πρωτοπόρο Γάλλο κινηματογραφιστή Ζαν Πενλεβέ, ταινίες για τα λιμάνια του κόσμου, για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και την ευαισθητοποίηση των πολιτών του κόσμου. Τα τρία βραβεία (15.000 ευρώ) του φετινού διαγωνιστικού τμήματος θα δοθούν από διεθνή κριτική επιτροπή. Ανάμεσα στις ταινίες που αξίζει να δείτε είναι:

«Rotterdam: Εuroport» ένα από τα λιγότερο γνωστά ντοκιμαντέρ-1966- του Γιόρις Ίβενς.

«SΟS live earth» ταινίες μικρού μήκους για μαζική κινητοποίηση και ενάντια στον εφησυχασμό για τα προβλήματα κλιματικών αλλαγών στον πλανήτη μας.

11 επιστημονικές ταινίες μικρού μήκους του Ζαν Πενλεβέ, που υπήρξε μορφή στο γαλλικό σινεμά επί δεκαετίες.

«Μinamata: Τα θύματα και ο κόσμος τους»-΄72- του Ιάπωνα ντοκιμαντερίστα Νοριάκι Τσουσιμότο καθώς και τρεις πρόσφατες ταινίες του πάνω σε γνωστά βιομηχανικά ατυχήματα όπως αυτό του Σεβέζο, του Μποπάλ, του Τσερνόμπιλ.

«Ο αρχιτέκτονας των σκουπιδιών»-2007- του Όλιβερ Χοτζ (θα παραστεί στην προβολή) γύρω από το έργο του αρχιτέκτονα Μάικλ Ρέινολντς που επί χρόνια μάζευε άχρηστα υλικά- άδεια κουτιά μπίρας, πεταμένα μπουκάλια νερού, φθαρμένα λάστιχα, χαλασμένους ηλεκτρονικούς υπολογιστές- τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για την παραγωγή μονωτικών πρώτων υλών.

«Η Τεχεράνη δεν βγάζει πια ρόδια» του Μασούντ Μπεκσχί (θα παραστεί στην προβολή) για την πρωτεύουσα του ιρανικού κράτους.

«Το μεγάλο ξεπούλημα»-2006-του Φλοριάν Οπίτζ (θα παραβρεθεί στην προβολή) πάνω στο φαινόμενο των ιδιωτικοποιήσεων στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης.

«500 μίλια από τη Βαβυλώνα»2006- του Ντέιβιντ Μαρτίνεζ (θα είναι στην προβολή) που απεικονίζει το Ιράκ υπό αμερικανική κατοχή.